| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,469 |
| تعداد مقالات | 17,959 |
| تعداد مشاهده مقاله | 58,291,194 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 19,749,366 |
دسترسی باز به دادههای دیجیتال و کدهای رایانهای پایاننامهها و رسالهها در ایران: آیا دانشجویان موافقاند؟ | ||
| نشریه مطالعات دانش پژوهی | ||
| مقاله 9، دوره 4، شماره 4 - شماره پیاپی 14، دی 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jkrs.2025.20686 | ||
| نویسندگان | ||
| سیروس علیدوستی* 1؛ فرزانه سهلی2 | ||
| 1دانشیار مدیریت فناوری اطلاعات، پژوهشکدۀ فناوری اطلاعات، پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)، تهران، ایران | ||
| 2دانشآموخته دکتری تخصصی علم اطلاعات و دانششناسی، پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف: هدف این پژوهش بررسی دیدگاه دانشجویان کاربر سامانه ملی ثبت پایاننامه، رساله، و پیشنهاده درباره بارگذاری دادههای دیجیتال پژوهش و کدهای رایانهای پارساها در پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) و دسترسی باز به آنها بود. روششناسی: این پژوهش، با رویکرد کمی و روش پیمایش انجام شد. شمار نمونه 449 نفر بود و پرسشنامه برخط برای گردآوری دادهها و نرمافزار «اسپیاساس» برای واکاوی آنها به کار رفت. یافتهها: یافتهها نشان دادند که کمتر از نیمی از پاسخگویان با بارگذاری دادههای دیجیتال پژوهش و کدهای رایانهای در ایرانداک همراه با ثبت پارسای خود موافق بودند و بیشتر آنها یا موافق یا مطمئن نبودند. بااینهمه، بیشتر کسانی که موافق بودند، با دسترسی باز به آنها نیز بیدرنگ پس از بارگذاری موافق بودند. بیشتر کسانی هم که با دسترسی بیدرنگ موافقت نداشتند، با این دسترسی پس از گذشت 12 ماه موافق بودند. نتایج: یافتههای این پژوهش، نیاز به بررسی بیشتر عاملهای مؤثر بر موافقت دانشجویان را با بارگذاری و دسترسی باز به کدهای رایانهای و دادههای دیجیتال پارساها و نیز فراهمآوری زیرساخت فنی بسنده را در این زمینه نشان میدهند تا بازنگری در سیاستهای وزارت علوم، تحقیقات، و فناوری برای پیشروی بیشتر بهسوی بنیادهای کلیدی علم باز و همراهی با استانداردهای جهانی در این زمینه و مشارکت در جنبش جهانی علم باز را شدنی سازد. اصالت و ارزش: این پژوهش برای نخستین بار دیدگاه دانشجویان تحصیلات تکمیلی را درزمینة بارگذاری دادههای دیجیتال پژوهش و کدهای رایانهای در ایرانداک و دسترسی باز به آنها بررسی کرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پایاننامه؛ رساله؛ علمِ باز؛ دادههای باز؛ کد باز | ||
| مراجع | ||
|
بهروزفر، هدایت؛ و وزیری، اسماعیل. (1401آ). عوامل مؤثر بر اشتراکگذاری دادههای پژوهشی در میان پژوهشگران حوزۀ فنی و مهندسی ایران. علوم و فنون مدیریت اطلاعات، 8(3)، 177-200. https://doi.org/10.22091/stim.2022.7989.1760
بهروزفر، هدایت؛ و وزیری، اسماعیل. (1401ب). وضعیت پژوهشگران حوزه علوم پایه در اشتراکگذاری و استفاده مجدد از دادههای پژوهشی. کتابداری و اطلاعرسانی، 25(4)، 189-216. https://doi.org/10.30481/lis.2022.358119.2002
تاسا، مروارید؛ رحیمی، صالح؛ و حیدری، غلامرضا. (1403). وضعیت سواد داده در میان دانشجویان دانشگاه رازی. نشریۀ مطالعات دانشپژوهش، 3(3)، 107-122. https://doi.org/10.22034/jkrs.2024.62735.1096
تسلیمی، محمدسعید؛ ثنایی، مهدی؛ و عبدالحسینزاده، محمد. (1396). شناسایی و اولویتبندی چالشهای تحقق سیاستگذاری داده حکومتی باز در ایران: کاربست روش تحلیل سلسلهمراتبی و تاپسیس فازی. سیاستگذاری عمومی، 3(2)، 57-89. https://doi.org/10.22059/ppolicy.2017.62830
سلیمانی دهدیوان، آمنه؛ فهیمنیا، فاطمه؛ نقشینه، نادر؛ و سلیمانینژاد، عادل. (1399). استفاده مجدد از دادههای پژوهشی در ایران: شناسایی عناصر و الزامات. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 35(3)، 663-692. https://doi.org/10.35050/JIPM010.2020.035
سلیمانی دهدیوان، آمنه؛ سلیمانینژاد، عادل؛ و درودی، فریبرز. (1401). اشتراکگذاری دادههای پژوهشی مطالعه موردی: اعضای هیئتعلمی پزشکی. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 38(1)، 193-220. https://doi.org/10.35050/JIPM010.2022.019
سلیمانینژاد، عادل؛ درودی، فریبرز؛ و جهانشاهی جواران، فرزانه. (1399). بررسی شیوههای مدیریت و نیازمندیهای دادههای پژوهشی در پژوهشگران علم اطلاعات در ایران. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 36(2)، 329-358. https://doi.org/10.35050/JIPM010.2020.002
عروجی، مژگان؛ حریری، نجلا؛ و بابالحوائجی، فهیمه. (1402آ). شاخصها و مؤلفههای سواد مدیریت دادههای پژوهشی. مدیریت اطلاعات، 9(1)، 77-96. https://doi.org.10.22034/AIMJ.2024.481928.1606
عروجی، مژگان؛ حریری، نجلا؛ و بابالحوائجی، فهیمه. (1402ب). مرور نظاممند پژوهشها در حوزۀ سواد مدیریت دادههای پژوهشی. مطالعات کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 34(4)، 133-166. https://doi.org/10.30484/nastinfo.2024.3436.2221
عبدالحسینزاده، محمد؛ ثنایی، مهدی؛ و ذوالفقارزاده، محمدمهدی. (1396). مفهومشناسی سیاستگذاری دادۀ باز حاکمیتی و تبیین مزایا و فواید آن در عرصههای مختلف سیاستگذاری. فصلنامۀ مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی، 7(22)، 55-74. https://sspp.iranjournals.ir/article_26097.html
فتحیان دستگردی، اکرم. (1403). امکانسنجی طراحی و پیادهسازی پایگاه مدیریت دادههای پژوهشی مقالات نشریات علمی فارسی: طراحی نمونه کاربردی ISCData. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 2(40)، 569-688. https://doi.org/10.22034/jipm.2024.716461.
فیضبخش کلیسرانی، امالبنین؛ بابالحوائجی، فهیمه؛ نظافتی، نوید؛ حریری، نجلا؛ و نوشینفرد، فاطمه. (1401). ارائه چارچوب مدیریت اکوسیستم داده باز از دیدگاه کسبوکار با رویکرد گراندد تئوری. پژوهشنامه کتابداری و اطلاعرسانی، 12(1)، 76-99. https://doi.org/10.22067/infosci.2022.24172.0
قهنویه، حسن؛ رسولیآزاد، محمدرحیم؛ بابالحوائجی، فهیمه؛ و حریری، نجلا. (1400). پرکاربردترین مؤلفههای مدیریت دادههای پژوهشی (مورد پژوهی: کتابداران کتابخانههای دانشگاهی علوم پزشکی قطب هفت کشور). دانششناسی، 14(55)، 107-120. https://dorl.net/dor/20.1001.1.20082754.1400.14.55.7.2
وزیری، اسماعیل؛ نقشینه، نادر؛ نوروزی چاکلی، عبدالرضا؛ دیلمقانی، میترا؛ و توفیقی، شهرام. (1396). عوامل مؤثر بر اشتراکگذاری دادههای پژوهشی: مرور پیشینهها. مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 28(3)، 123-139. https://nastinfo.nlai.ir/article_1470.html
وزیری، اسماعیل؛ نقشینه، نادر؛ و نوروزی چاکلی، عبدالرضا. (1397آ). اشتراکگذاری دادههای پژوهشی: یک مطالعه علمسنجی. پژوهشنامه علمسنجی، 4(1)، 1-16. https://doi.org/10.22070/rsci.2017.509
وزیری، اسماعیل؛ نقشینه، نادر؛ و نوروزی چاکلی، عبدالرضا. (1397ب). اشتراکگذاری دادههای پژوهشی: رویکردهای ملی و بینالمللی. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 33(3)، 1013-1040. https://doi.org/10.35050/JIPM010.2018.039
وزیری، اسماعیل؛ نقشینه، نادر؛ و نوروزی چاکلی، عبدالرضا. (1398). موانع و چالشهای اشتراکگذاری دادههای پژوهشی. پژوهشنامه کتابداری و اطلاعرسانی، 9(2)، 5-23. https://doi.org/10.22067/riis.v0i0.60594
وزیری، اسماعیل؛ نوروزی چاکلی، عبدالرضا؛ و نقشینه، نادر. (1401). رتبهبندی مؤلفههای مؤثر بر اشتراکگذاری دادههای پژوهشی در میان پژوهشگران حوزه پزشکی ایران با استفاده از تکنیک دیمتل. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 38(1)، 221-246. https://doi.org/10.35050/JIPM010.2022.020 Ajzen, I. (1991). The theory of Planned Behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes 50(2), 179-211. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T Allen, C., & Mehler, D. M. (2019). Open Science Challenges, Benefits and Tips in Early Career and Beyond. PLoS biology, 17(5), e3000246. https://doi.org/10.1371/journal.pbio.3000246 Azami, M., Sadatmoosavi, A., & Chashmyazdan, M. (2023). Research Data Management Frameworks: A Systematic Literature Review. International Journal of Information Science and Management (IJISM), 21(3), 1-18. https://doi.org/10.22034/ijism.2023.1977759.0 Bernard, R. H. (2013). Social Research Methods: Qualitative and Quantitative Approaches (2th ed.). Sage. https://www.amazon.com/Social-Research-Methods-Qualitative-Quantitative/dp/1412978548 Chataway, J., Parks, S., & Smith, E. (2018). How Will Open Science Impact on University–Industry Collaboration? Форсайт, 11(2), 44-53. http://doi.org/10.17323/2500-2597.2017.2.44.53 De Vaus, D. (2002). Surveys in Social Research (5th ed.). Allen & Unwin. Dennis, S., Garrett, P., Yim, H., Hamm, J., Osth, A. F., Sreekumar, V., & Stone, B. (2019). Privacy Versus Open Science. Behavior Research Methods, 51, 1839-1848. https://doi.org/10.3758/s13428-019-01259-5 Dogan, G., Taskin, Z., & Aydinoglu, A. U. (2021). Research Data Management in Turkey: A Survey to Build an Effective National Data Repository. IFLA journal, 47(1), 51-64. https://doi.org/10.1177/0340035220917985 Fishbein, M., & Ajzen, I. (1975). Belief, Attitude, Intention and Behavior: An Introduction to Theory and Research. Addison-Wesley. https://www.amazon.com/Belief-Attitude-Intention-Behavior-Addison-Wesley/dp/0201020890 González-Teruel, A., López-Borrull, A., Santos-Hermosa, G., Abad-García, F., Ollé, C., & Serrano-Vicente, R. (2022). Drivers and Barriers in the Transition to Open Science: The Perspective of Stakeholders in the Spanish Scientific Community. Profesional De La Información, 31(3), e310305. https://doi.org/10.3145/epi.2022.may.05 Gownaris, N., Vermeir, K., Bittner, M. I., Gunawardena, L., Kaur-Ghumaan, S., Lepenies, R., Ntsefong, G. N., & Zakari, I. S. (2022). Barriers to Full Participation in the Open Science Life Cycle Among Early Career Researchers. CODATA Data Science Journal, 21(1),1–15. https://doi.org/10.5334/dsj-2022-002 Holsapple, S. (2021). Data sharing for Master Theses: Survey and Recommendations. [Master’s Thesis, University of North Carolina]. https://www.tandfonline.com/openaccess/members/vanderbilt-university?creative=733867714267&keyword=open%20access&matchtype=b&network=g&device=c&gad_source=1&gad_campaignid=22257832221&gbraid=0AAAAApJhIQZNNoewvOXUAAFIeyKyBE2BQ&gclid=CjwKCAiAxc_JBhA2EiwAFVs7XPCG983XL-IwZBGtRYYXMf8mY1fVB5Y9HYcroGb6TbTK5zt5yROzxhoCIz4QAvD_BwE Kousha, K., & Thelwall, M. (2019). Can Google Scholar and Mendeley Help to Assess the Scholarly Impacts of Dissertations? Journal of Informetrics, 13(2), 467-484. https://doi.org/10.1016/j.joi.2019.02.009 Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining Sample Size for Research Activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610. https://doi.org/10.1177/001316447003000308 Kumar, A., Gawande, A., Paliwal, J., Pendse, V., Kale, S., Agarwal, A., Brar, V., Palav, M., Nimbalkar, S., Saini, A., Rathi, G., & Raibagkar, S. (2025). Barriers and Need for Dataset Sharing in the Publishing of Research Thesis. Iberoamerican Journal of Science Measurement and Communication, 5(2), 1-17. https://doi.org/10.47909/ijsmc.192 Levin, N., Leonelli, S., Weckowska, D., Castle, D., & Dupré, J. (2016). How Do Scientists Define Openness? Exploring the Relationship Between Open Science Policies and Research Practice. Bulletin of Science, Technology & Society, 36(2), 128-141. https://doi.org/10.1177/0270467616668760 Lund, B. (2021). The Structure of Information Behavior Dissertations 2009–2018: Theories, Methods, Populations, Disciplines. Journal of Librarianship and Information Science, 53(2), 225-232. https://doi.org/10.1177/0961000620935499 McClenaghan, E. (2024). Mann-Whitney U Test: Assumptions and Example. Retrieved from https://www.technologynetworks.com/informatics/articles/mann-whitney-u-test-assumptions-and-example-363425. Stanos, S. P. (2017). National academies of sciences, engineering, and medicine (NASEM). Pain Medicine, 18(10), 1835-1836. https://doi.org/10.1093/pm/pnx224 National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine (NASEM). (2018). Open Science by Design: Realizing a Vision for 21st Century Research. The National Academies Press. http://doi.org/10.17226/25116 Ng, J. Y., Santoro, L. J., Cobey, K. D., Steel, A., Cramer, H., & Moher, D. (2024). Complementary, Alternative, and Integrative Medicine Researchers’ Practices and Perceived Barriers Related to Open Science: An international, Cross-Sectional Survey. Plos one, 19(5), e0301251. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0301251 Pascu, C., & Burgelman, J. C. (2022). Open Data: The Building Block of 21st Century (Open) Science. Data & Policy, 4, e15. https://doi.org/10.1017/dap.2022.7 Pinfield, S., Wakeling, S., Bawden, D., & Robinson, L. (2021). Open Access in Theory and Practice: The Theory-Practice Relationship and Openness. Routledge. https://www.routledge.com/Open-Access-in-Theory-and-Practice-The-Theory-Practice-Relationship-and-Openness/Pinfield-Wakeling-Bawden-Robinson/p/book/9780367524258 Ramachandran, R., Bugbee, K., & Murphy, K. (2021). From Open Data to Open Science. Earth and Space Science, 8, e2020EA001562. https://doi.org/10.1029/2020EA001562 Robson, S. G., Baum, M. A., Beaudry, J. L., Beitner, J., Brohmer, H., Chin, J. M., Jasko, K., Kouros, C. D., Laukkonen, R. E., Moreau, D., Searston, R. A., Slagter, H. A., Steffens, N. K., Tangen, J. M., & Thomas, A. (2021). Promoting Open Science: A Holistic Approach to Changing Behaviour. Collabra: Psychology, 7(1), 30137. https://doi.org/10.1525/collabra.30137 Schöpfel, J., Primož, J., Prost, H., Malleret, C., Češarek, A., & Koler-Povh, T. (2015). Dissertations and Data. Paper presented in GL17 International Conference on Grey Literature, Amsterdam, Netherlands. https://hal.univ-lille.fr/hal-01285304v1/file/GL17%20DissData%20keynote%20paper%205%20%281%29.pdf Shmagun, H., Shim, J., Choi, K. N., Shin, S. K., Kim, J., & Oppenheim, C. (2024). Korea’s National Approach to Open Science: Present and Possible Future. Journal of Information Science, 50(3), 766-785. https://doi.org/10.1177/01655515221107336 Vicente-Saez, R., & Martinez-Fuentes, C. (2018). Open Science Now: A Systematic Literature Review for an Integrated Definition. Journal of Business Research 88, 428-436. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2017.12.043 Wani, J. A. (2019). Open Access Electronic Thesis and Dissertation Repositories: An Assessment. Library Philosophy and Practice, 2528, 1-12. https://digitalcommons.unl.edu/libphilprac/2528/ | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 140 |
||