آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شماره‌ها | 1,552 |
| تعداد مقالات | 18,933 |
| تعداد مشاهده مقاله | 63,513,331 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 23,237,685 |
بازتاب تحولات اجتماعی-فرهنگی عصر مشروطه در افول جامه‌های فتح قاجاری | ||
| تاریخ فرهنگ ایران | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی Released under (CC BY-NC 4.0) license I Open Access I | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/ihc.2026.73345.1192 | ||
| نویسندگان | ||
| ندا آشوری1؛ اکرم محمدی‌زاده* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری هنر اسلامی ، دانشکده هنرهای صناعی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران | ||
| 2استادیار ، دانشکده هنرهای صناعی دانشگاه هنر اسلامی تبریز ، تبریز، ایران | ||
| چکیده | ||
| جامه‌های فتح از مهم‌ترین پوشاک آیینی جهان اسلام هستند که در دوره قاجار به اوج رواج رسیدند. این جامه‌ها، افزون بر جنبه‌های پوششی، بازتابی از باورهای دینی، فرهنگ عامه و نگرش‌های رایج به حفاظت جسمانی و معنوی به‌شمار می‌رفتند. با این حال، از اواخر دوره قاجار و هم‌زمان با تحولات فکری و اجتماعی عصر مشروطه، این سنت پوششی به‌تدریج رو به افول نهاد. این پژوهش با هدف تبیین رابطه میان افول جامه‌های فتح و دگرگونی‌های فرهنگی و اجتماعی این دوره، به این پرسش می‌پردازد که زوال این سنت تا چه اندازه بازتاب تغییر در نظام معرفتی و ارزش‌های اجتماعی ایران در گذار از سنت به تجدد بوده است؟ پژوهش با روش تحلیل تفسیری و با بهره‌گیری از نظریه بازتاب، ۵ نمونه از جامه‌های فتح محفوظ در موزه‌های ایران و جهان را بررسی کرده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که افول این جامه‌ها صرفاً پیامد تغییر ذوق یا سلیقه هنری نبوده، بلکه بازتابی از تحولات عمیق اجتماعی و فرهنگی عصر مشروطه است. گسترش آموزش نوین، رواج پزشکی جدید، تغییر نگرش به بدن و سلامت، تضعیف تدریجی باورهای طلسمی و دگرگونی الگوهای پوشش، مهم‌ترین عواملی بودند که زمینه کاهش کارکرد آیینی و در نهایت افول تدریجی جامه‌های فتح را فراهم کردند. از این منظر، پژوهش نشان می‌دهد که دگرگونی یک سنت پوششی را می‌توان به‌عنوان بازتابی از تحول در ساختارهای فکری، فرهنگی و اجتماعی جامعه ایران در آستانه ورود به دوران مدرن تفسیر کرد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| جامه فتح؛ تاریخ فرهنگی؛ دور. ه قاجار؛ نظریه بازتاب؛ مشروطه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2 |
||