آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,531 |
| تعداد مقالات | 18,683 |
| تعداد مشاهده مقاله | 61,463,652 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 22,215,595 |
کارکرد قاعده «بسیط الحقیقة» در فرایند انتزاع صفات متکثر از ذات واحد و بسیط الهی، با ارزیابی راهحلهای اندیشمندان اسلامی | ||
| دین پژوهی و کارآمدی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 31 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/nrr.2026.70805.1574 | ||
| نویسندگان | ||
| علیرضا خاقانی* 1؛ حسن پناهی آزاد2 | ||
| 1تبریز چهارراه حافظ کوی فرمانبردار کوچه ی حسینی پلاک۲۰ | ||
| 2دانشیار گروه مبانی نظری اسلام دانشگاه معارف اسلامی | ||
| چکیده | ||
| چگونگی «انتزاع صفات متکثر از ذات واحد و بسیط الهی»، یکی از مسائل پیچیده در الاهیات بالمعنیالاخص از فلسفه اسلامی است. این پژوهش با روش تحلیلی، نخست، راهحلهای ارائه شده از سوی بوعلی سینا، صدرالمتألهین، امام خمینی و آیتالله سبحانی، را بررسی کرده، نشان میدهد که این دیدگاهها با تاملاتی مواجه بوده و به نتیجه نهایی واصل نمیشوند؛ سپس بر اساس قاعده «بسیط الحقیقة» و رهاورد آن، یعنی حضور «وجود لابشرط مقسمی» در همه مراتب هستی در عین رهایی آن از همه قیود هستی، به نتیجه مطلوب، یعنی حل مسئله یادشده، میرسد. یافتههای تحقیق نشان میدهد که تجلی صفات کمالی در مراتب گوناگون هستی، ناشی ازحضور «وجود لابشرط قسمی» است و انتزاع هر صفت از مرتبهای خاص، به موجب حضور کامل «بسیط الحقیقة» در آن مرتبه میباشد. این نظریه ضمن حفظ وحدت و بساطت ذاتی، کثرت مفهومی صفات را بر مبنایی عینی و خارجی تبیین میکند و راهکاری تازه برای جمع بین دو دیدگاه تنزیه و تشبیه، در الهیات بالمعنیالاخص ارائه میکند.افزون بر این، مقاله حاضر با بازخوانی دقیق مفاهیم وجودی در حکمت متعالیه، نشان میدهد که قاعده «بسیط الحقیقة» ظرفیت حلوفصل بسیاری از تعارضهای دیرپای الاهیاتی را داراست و میتواند بهعنوان مبنایی روشمند برای تحلیل صفات الهی در مطالعات فلسفی و کلامی معاصر مورد استفاده قرار گیرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| صفات متکثر؛ ذات واحد؛ ذات بسیط؛ تغایر مفهومی؛ وحدت مصداقی؛ بسیط الحقیقة | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2 |
||