آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,518 |
| تعداد مقالات | 18,539 |
| تعداد مشاهده مقاله | 60,767,139 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 21,637,587 |
ایران و هویّت ایرانی در اندیشۀ علی شریعتی: تحلیلی تاریخی-مفهومی | ||
| تاریخ فرهنگ ایران | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 29 تیر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی Released under (CC BY-NC 4.0) license I Open Access I | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/ihc.2026.71211.1148 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد حسن عبدلی1؛ یونس فرهمند* 2؛ معصومعلی پنجه1 | ||
| 1گروه تاریخ و باستانشناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. | ||
| 2بخش تاریخ و باستانشناسی واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی. تهران. ایران | ||
| چکیده | ||
| نواندیشانِ اسلامی، در واکنش به دوگانۀ «غربگرایی» و «ملّیگرایی»، راهی سوّم را برگزیدند که بر هویّتِ «ایرانی و اسلامی» با رویکردی نوگرا تأکید داشت. در «راه سوّم»، گرایشهایی گونهگون در رویارویی با فرهنگ و تمدّنِ جدید؛ از جمله، گرایشِ «تطبیقی» مبنی بر تأثیرگذاری و تأثیرپذیریِ همزمان و خواهانِ استقلال اندیشه بودن وجود دارد. پرسشِ اساسی این است که چرایی و چگونگیِ جایگاه ایران و هویّتِ ایرانی در آثار و اندیشۀ شریعتی به چه علل و عواملی بازمیگردد و او، در ادوار و مراحلِ گونهگون، به مؤلّفههای هویّت ایران اسلامی تا چه اندازه توجّه کرده است؟ این پژوهش، با روشِ تاریخی و با رویکردِ تحلیل محتوا بر آن است تا اندیشۀ فردی قُلّهنشین از نواندیشیِ دینی دربارۀ ایران و هویّت ایرانی را تبیین و مراتبِ متفاوت «ایرانمحوری» یا «اسلاممحوریِ» شریعتی را در تطوّری تاریخی، مشخّص کند. یافتههای این مطالعه نشان میدهد هنگامِ سخن گفتن از شریعتی باید پرسید کدام شریعتی؟ شریعتیِ مُتقدّم یا مُتأخّر؟ زیرا وی در دورهای، به دنبالِ بازشناسی هویّت «ایرانی-اسلامی»، با دالِّ «سلمان فارسی و ابوذر غفّاری»، جامعِ فرهنگی «ایران و اسلام» با محورِ ایران و «نجاتِ ایران» بود که این پژوهش، آن را ایرانمحوری نامیده است؛ امّا در مرحلهای دیگر و در اوجِ مبارزات انقلابی و ایدئولوژیکِ سیاسی، از سلمان و ایران به ابوذر و سرزمین حجاز با محورِ اسلام و «نجاتِ اسلام»، هجرتی فکری کرد و نمادهای اسلام با گفتمانِ چپگرای عصر خویش را راه گریز از آنچه هست به سوی آنچه باید باشد، اعلام کرد که میتوان آن را اسلاممحوری نامید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ایران اسلامی؛ ایران معاصر؛ هویّت ایرانی؛ هویّت ملّی؛ نواندیشی دینی؛ شریعتی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 11 |
||