| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,513 |
| تعداد مقالات | 18,486 |
| تعداد مشاهده مقاله | 60,405,314 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 21,389,931 |
مدلسازی اجرای طرح شهر اسفنجی در مدیریت منابع آب سطحی و زیرزمینی (مطالعه موردی دشت قزوین) | ||
| هیدروژئولوژی | ||
| دوره 10، شماره 1، شهریور 1404، صفحه 103-116 اصل مقاله (1.34 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/hydro.2026.70283.1338 | ||
| نویسندگان | ||
| داود بهرامی1؛ مجید گلوئی* 2 | ||
| 1دانشجوی کارشناسی ارشد، عمران - آب و سازههای هیدرولیکی، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره) قزوین، قزوین، ایران. | ||
| 2استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره) قزوین، قزوین، ایران. | ||
| چکیده | ||
| افزایش سطوح غیر قابل نفوذ شهری مانند پیادهروها، سنگفرشها، خیابانها، ساختمانها و غیره، باعث کاهش نفوذ بارشها به درون زمین و افزایش رواناب در سطوح شهری شده است و ممکن است منجر به وقوع سیلابهای ناگهانی گردد. یکی از چالشهای اساسی در مدیریت سیلابهای شهری، نحوه مدیریت روانابهای سطحی میباشد. در سالهای اخیر از راهکارهای مختلفی مانند بهترین روشهای مدیریتی (Best Management Practices)، روشهای توسعه کماثر (Low Impact Development) و همچنین ترکیبی از این روشها جهت مدیریت رواناب شهری استفاده شده است. یکی از این راهکارها که امروزه در کشورهایی مانند آلمان و چین استفاده شده است، راهکاری با عنوان"شهرهای اسفنجی" میباشد. در این روش مدیریت رواناب شهری بهگونهای صورت میگیرد که که آب به راحتی از فضای شهری خارج نشده و بتواند به دورن آبهای زیرزمینی نفوذ یابد. در این مطالعه به بررسی عملکرد مجراهای نفوذپذیر زیرزمینی در زمینه پیادهسازی طرح شهر اسفنجی پرداخته شده است. همچنین تاثیر آب نفوذ یافته در افزایش تراز آب زیرزمینی مورد بررسی قرار گرفته است. برای این کار، از نرمافزار Visual MODFlOW Flex جهت شبیهسازی سه بعدی آب زیرزمینی استفاده شده است تا بتوان تغییرات تراز آب زیرزمینی در تمام جهات را بررسی نمود. منطقه مورد مطالعه، ناحیه شمال شرقی شهر قزوین به مساحت حدوداً 300 هکتار میباشد. در این مطالعه با توجه عدم دسترسی به نوسانات سطح آب زیرزمینی، میانگین تراز آب زیرزمینی در منطقه به عنوان تراز اولیه انتخاب شده است و اثر تغذیه سیلاب در افزایش تراز مذکور مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج حاصل از مدلسازی بیانگر کاهش 22 درصدی حجم رواناب سالانه و افزایش سطح آب زیرزمینی به میزان 5 سانتیمتر در سال میباشد. در واقع نتایج حاصله نشان دهنده کارایی روش ارائه شده در کاهش حجم رواناب شهری و همچنین افزایش سطح آب زیرزمینی است که با صرفنظر کردن از نوسانات سطح آب زیرزمینی در بازه زمانی 10 ساله و صرفا با توسعه روش مذکور، میتوان حدود نیممتر افزایش سطح آب زیرزمینی را انتظار داشت. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تغذیه سفره آب زیرزمینی؛ رواناب شهری؛ شهرهای اسفنجی؛ مجاری نفوذپذیر زیرزمینی؛ مدلسازی سه بعدی آب زیرزمینی | ||
| مراجع | ||
|
خدایاری، م.، حصاری، ب.، احمدی، ح. و محمدپور، م. (1402). ارزیابی کارایی طرح تغذیه مصنوعی بر بهبود وضعیت آب زیرزمینی با مدل ریاضی (مطالعه موردی دشت فیرورق خوی در استان آذربایجان غربی). هیدورژئولوژی، 8(1): 170-186. تیموریپور، ا.، ملازاده، م. (1399). مدیریت رواناب های حاصل از بارش در مناطق شهری و غیرشهری، نهمین همایش ملی سامانه های سطوح آبگیر باران، تبریز. خارا، س.، صادقی لاری، ع. و سامانی، س. (1404). شبیهسازی عددی اب زیرزمینی با استفاده از مدل ریاضی (مطالعه موردی: آبخوان کهورستان، استان هرمزگان). هیدروژئولوژی، 10(1): 50-60. صباح نیا، د. و صادقی لاری، ع. (1403). مدلسازی کمی آب زیرزینی با استفاده از GMS-MODFLOW (مطالعه موردی: آبخوان شمیل در استان هرمزکان). هیدروژئولوژی، 9(1): 71-85. خیری، م.، زمانی لنجانی، م.، رابطی مقدم، م. و منتصری، ح. (1404). تاثیر شیب بستر آبخوان آزاد بر تغییرات سطح آب زیرزمینی در اثر بارش با مدلسازی عددی. هیدروژئولوژی، 10(1): 35-49. Abida, H., & Sabourin, J. F. (2006). Grass swale-perforated pipe systems for stormwater management. Journal of Irrigation and Drainage Engineering, 132(1): 55-63. Ahiablame, L. M., Engel, B. A., & Chaubey, I. (2013). Effectiveness of low impact development practices in two urbanized watersheds: Retrofitting with rain barrel/cistern and porous pavement. Journal of environmental management, 119: 151-161. Cao, Y., Xu, M., Ni, P., & Mei, G. (2022). Physical and numerical modelling of infiltration from drainage holes for perforated storm sewer. Acta Geotechnica, 17(2): 527-543. Chui, T. F. M., & Trinh, D. H. (2016). Modelling infiltration enhancement in a tropical urban catchment for improved stormwater management. Hydrological Processes, 30(23): 4405-4419. Edwards, E. C., Harter, T., Fogg, G. E., Washburn, B., & Hamad, H. (2016). Assessing the effectiveness of drywells as tools for stormwater management and aquifer recharge and their groundwater contamination potential. Journal of Hydrology, 539: 539–553. Händel, F., Liu, G., Fank, J., Friedl, F., Liedl, R., & Dietrich, P. (2016). Assessment of small-diameter shallow wells for managed aquifer recharge at a site in southern Styria, Austria. Hydrogeology Journal, 24(8): 2079-2091. Iqbal, A., Rahman, M. M., & Beecham, S. (2022). Spatial Analysis of the Water Harvesting Potential of Permeable Pavements in Australia. Sustainability, 14: 16282. Jiang, A. Z., & McBean, E. A. (2021). Sponge city: Using the “one water” concept to improve understanding of flood management effectiveness. Water, 13(5): 583. Khara, S., Sadeghi-Lari, A. and Samani, S. (2025). Numerical Simulation of Groundwater Using Mathematical Model (Case Study: Kahorestan Aquifer, Hormozgan Province, Southern Iran). Hydrogeology, 10(1): 50-60. (In persian) Kheiri, M., Zamani Lenjani, M., Rabeti Moghadam, M. and Montaseri, H. (2025). Effect of Unconfined Aquifer Bed Slope on Groundwater Table due to Precipitation by Numerical Modeling. Hydrogeology, 10(1): 33-49. (In persian) Khodaiari, M., Hessari, B., Ahmadi, H. and Mohammadpour, M. (2023). Evaluation of artificial recharge project efficiency for groundwater recovery with mathematical modeling (A case study on Firuraq of Khoy Plain in West Azerbaijan province). Hydrogeology, 8(1): 170-186. (In persian) Kumar, S., Guntu, R. K., Agarwal, A., Villuri, V. G. K., Pasupuleti, S., Kaushal, D. R., ... & Bronstert, A. (2022). Multi-objective optimization for stormwater management by green-roofs and infiltration trenches to reduce urban flooding in central Delhi. Journal of Hydrology, 606: 127455. Marazuela, M. Á., García-Gil, A., Santamarta, J. C., Gasco-Cavero, S., Cruz-Pérez, N., & Hofmann, T. (2022). Stormwater management in urban areas using dry gallery infiltration systems. Science of the Total Environment, 823: 153705. Sabah Nia, D. and Sadeghi-Lari, A. (2024). Quantitative Modeling of Groundwater Using GMS-MODFLOW (Case Study: Shamil Aquifer in the Hormozgan Province). Hydrogeology, 9(1): 71-85. (In persian) Teimouripor, A., Mollazedeh, M. (2020). Rainfall runoff management in urban and non-urban areas, 9th National Conference on Rainwater Catchment Surface Systems, Tabriz. 1-14. (In persian) Uyeno, M. T., Bairros, L. G. D. S., Lukiantchuki, J. A., Okawa, C. M. P., & Lautenschlager, S. R. (2023). Introducing an Innovative Design Approach for Drainage Systems: Facilitating Shallow Aquifer Recharge and Mitigating Flooding. Sustainability, 15(18): 13584. Wals, B. J. (2022). Soaking up the realisation of a sponge city. PhD Thesis, Wageningen University & Research (WUR) and Delft University of Technology (TU Delft). Wan, Paijie, and Hongjie Zhang. (2026) Enhancing urban water ecological resilience through sponge city initiatives: Evidence from China. Urban Climate 65: 102755. Watanabe, S. (1995). Study on storm water control by permeable pavement and infiltration pipes. Water science and technology, 32(1): 25-32. Yadav, M., & Setia, B. (2016). Conceptualization and design of an efficient groundwater recharge system for NIT Kurukshetra. Procedia Technology, 25: 138-145. Yang, S. (2025). Assessing the feasibility of implementing the Sponge City concept as a climate change response in mid-sized Ontario cities: A case study in the City of Kingston, Ontario (Doctoral dissertation). 154. Zhang, N., Luo, Y. J., Chen, X. Y., Li, Q., Jing, Y. C., Wang, X., & Feng, C. H. (2018). Understanding the effects of composition and configuration of land covers on surface runoff in a highly urbanized area. Ecological Engineering, 125: 11-25. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||