آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,504 |
| تعداد مقالات | 18,397 |
| تعداد مشاهده مقاله | 59,688,225 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 20,934,910 |
دیدگاه اشاعره در ناسازگاری غایتمندی افعال الهی با توحید ذاتی و صفاتی حق تعالی و حل آن از منظر علامه طباطبایی | ||
| الهیات فلسفی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 25 خرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): prt/prt.2026.70984.1004 | ||
| نویسنده | ||
| ناصر فروهی* | ||
| دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات و علوم اسلامی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران | ||
| چکیده | ||
| مسأله غایتمندی افعال الهی از مسائل مهم و محوری فلسفه و کلام اسلامی است که همواره مورد بحث فیلسوفان و متکلمان ازجمله اشاعره واقع شده است. اشاعره منکر غایتمندی افعال الهی هستند و آن را ناسازگار با توحید افعالی میدانند. حال مسئله اصلی مقاله این است که آیا میتوان به نحوی از غایتمندی افعال الهی سخن گفت که نه نقصِ مطرح در دغدغهی اشاعره لازم آید و نه عبث بودنِ افعال الهی؟ بر اساسِ دیدگاه علامه، خداوند فاعل و غایت تمام افعال و اشیاء عالم امکان است؛ چون خداوند کمال مطلق است، هدفی خارج از ذات ندارد و فاعلیتش عین جهت غائیت اوست و غایت برای چنین فاعلی، استکمالی به دنبال ندارد. در این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی ضمن تبیین و تحلیل دیدگاه اشاعره در معلل نداشتن افعال الهی به حل این مسئله و نقد دیدگاه اشاعره از منظر علامه طباطبایی پرداخته میشود. علامه با تکیه بر مبانی عقلی و نقلی و ادلهای همچون حسن و قبح عقلی، حکمت الهی، حرکت، تمایز میان غایت فعال و فاعل و ... دیدگاه اشاعره را به بوته نقد کشانیده است. بنابراین، هم میتوان به غایتمند بودنِ افعال الهی معتقد شد بدون اینکه نقصی بر او وارد باشد و هم از ورطهی بیغایتی و عبث بودنِ افعال الهی رهایی جست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| افعال الهی؛ غایتمندی؛ اشاعره؛ حکمت الهی؛ علامه طباطبایی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 16 |
||