آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شماره‌ها | 1,551 |
| تعداد مقالات | 18,922 |
| تعداد مشاهده مقاله | 63,434,108 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 23,150,457 |
مداقه‌ای بر ملاحظات هنری شاه طهماسب اول در اثناءِ توبه‌های اول و دوم | ||
| تاریخ فرهنگ ایران | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 07 اردیبهشت 1405 اصل مقاله (1.29 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی Released under (CC BY-NC 4.0) license I Open Access I | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/ihc.2026.69250.1097 | ||
| نویسندگان | ||
| رویا رضاپور مقدم* 1؛ محمدعلی پرغو2 | ||
| 1استادیار، دانشکده هنرهای تجسمی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران. | ||
| 2دانشیار، گروه تاریخ، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. | ||
| چکیده | ||
| ملاحظات هنری شاه‌طهماسب اول با محوریت هنر نگارگری ایران با تغییرات چشمگیری همراه بوده است. تحول‌آفرینی این تغییرات را می‌توان در "توبه" شاه‌طهماسب به‌عنوانِ یکی از مهم‌ترین رخ‌دادهایِ اندیشه‌ای او پی‌جوی کرد که در متون تاریخی، ذیلِ سال‌هایِ 939 و 963 ه.ق اشاره شده است. این دو مقطع مهم تاریخی و تغییرات میانِ آنها، نقطۀ عطفی است در سیاست‌های فرهنگی و هنری شاه‌طهماسب که دگرگونی‌هایی را در حمایت و حسب الفرمانی شاه در مواجهه با فعالیت نگارگرانِ خاصه، "چه بودن" و چگونه بودن" روندِ نگارگری در دربار به ارمغان آورده است. از همین‌رو، پژوهش حاضر، دو تاریخ مذکور را نقطۀ عزیمتِ بررسی‌ها قرار می-دهد و به طرح این پرسش می‌پردازد که در اثناءِ دو توبۀ مذکور، هنر نگارگری ایران از چه تغییراتی برخوردار شد؟ و این تغییرات در گذر از توبه اول به توبه دوم، چگونه نمود یافتند؟. روند مطالعه از روش تاریخی- تطبیقی در منابع مکتوب و تصویری برخوردار شد و گردآوری اطلاعات از طریقِ منابع کتابخانه‌ای و نگاره‌هایِ ارائه‌شده در پایگاه‌های اینترنتی انجام پذیرفت. یافته‌ها نشان داد که در اثناءِ توبه‌ها، شاه‌طهماسب دو ملاحظۀ "رنگی" و "بی‌رنگی" را اتخاذ کرده است. به‌موجب این ملاحظات، ماهیتِ نگاره‌ها از "نقاشی" به "قلم‌سیاهی" و از "نسخ" به "اوراق منفرد" تغییر یافته‌اند. این تغییر به تحولی در غلبۀ "تفرد" و "بی‌رنگی" در نگاره‌ها انجامید که نه‌تنها با اندیشه دینی و زاهدانۀ شاه قرابت ملازم بود، بلکه به‌صورتِ مستتر، رنگ‌های متکثر را از نگاره‌ها را زدود و بر تک‌رنگ بودن آنها افزود. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| شاه طهماسب اول؛ نگارگری ایران؛ توبه؛ قلم سیاهی؛ بی رنگی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 162 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 136 |
||