دانشگاه تبریز
فهرست نشریات دارای اعتبار وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC)

 آمار

تعداد نشریات45
تعداد شماره‌ها1,469
تعداد مقالات17,958
تعداد مشاهده مقاله58,288,558
تعداد دریافت فایل اصل مقاله19,748,049
نورائی, مرتضی, کاظمی, ظریفه. (1404). تحلیل لوایح و طرح‎های معوقه و فرایند تصویب آن‌ها در مجلس بیست‌ویکم شورای ملی (1342-1346ش./1963-1967م.). سامانه مدیریت نشریات علمی, 16(44), 191-220. doi: 10.22034/jiiph.2025.68013.2587
مرتضی نورائی; ظریفه کاظمی. "تحلیل لوایح و طرح‎های معوقه و فرایند تصویب آن‌ها در مجلس بیست‌ویکم شورای ملی (1342-1346ش./1963-1967م.)". سامانه مدیریت نشریات علمی, 16, 44, 1404, 191-220. doi: 10.22034/jiiph.2025.68013.2587
نورائی, مرتضی, کاظمی, ظریفه. (1404). 'تحلیل لوایح و طرح‎های معوقه و فرایند تصویب آن‌ها در مجلس بیست‌ویکم شورای ملی (1342-1346ش./1963-1967م.)', سامانه مدیریت نشریات علمی, 16(44), pp. 191-220. doi: 10.22034/jiiph.2025.68013.2587
نورائی, مرتضی, کاظمی, ظریفه. تحلیل لوایح و طرح‎های معوقه و فرایند تصویب آن‌ها در مجلس بیست‌ویکم شورای ملی (1342-1346ش./1963-1967م.). سامانه مدیریت نشریات علمی, 1404; 16(44): 191-220. doi: 10.22034/jiiph.2025.68013.2587

تحلیل لوایح و طرح‎های معوقه و فرایند تصویب آن‌ها در مجلس بیست‌ویکم شورای ملی (1342-1346ش./1963-1967م.)

فصلنامه تاریخ نامه ایران بعد از اسلام
دوره 16، شماره 44، مهر 1404، صفحه 191-220    اصل مقاله (952.64 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jiiph.2025.68013.2587
نویسندگان
مرتضی نورائی* 1؛ ظریفه کاظمی2
1استاد گروه تاریخ، دانشگاه اصفهان، ایران
2دکتری تاریخ، دانشگاه اصفهان، ایران
چکیده
لوایح و طرح‎هایی که در مجلس مطرح می‎شد، در موارد متعددی دچار سیکل معطلی و ماندگاری شده، گاهی ماه‎ها و حتی تا سال‎ها بعد همچنان بلاتکلیف می‎ماند و چه‌بسا به فراموشی و بایگانی سپرده می‎شد. مجلس بیست‌ویکم با انبوهی از لوایح و طرح‎های معطل مربوط به مجالس گذشته مواجه شد که لاجرم در این دوره از مجلس باید بررسی و تعیین تکلیف می‎شدند. هدف این پژوهش تحلیل و بررسی لوایح و طرح‎های معوقه در مجلس بیست‌ویکم شورای ملی می‌باشد که به ‎‎روش توصیفی‌تحلیلی انجام خواهد شد. یافته‎های پژوهش نشان می‎دهد براساس اسناد موجود در مجلس شورای ملی، لوایح و طرح‎هایی وجود دارد که از دوره‎های قبل از مجلس بیست‌ویکم شورای ملی به این مجلس منتقل و در دستور کار قرارگرفته‎ بودند. موارد ارسالی که عمدتاً لوایح هستند، دلایل متعددی برای تأخیر در روند تصویب داشتند. مجلس بیستم عمر دوماهه‎ای داشت و مجلس بیست‌ویکم هم پس از دو سال و اندی تشکیل شد. لوایح و طرح‎های معوقه از مجلس بیستم و قبل از آن و نیز مصوباتی که در دوران فترت میان دو مجلس بیستم، و بیست‌ویکم تصویب شده بودند، به مجلس بیست‌ویکم منتقل شدند. در دورة موردپژوهش، لوایح و طرح‎های معوقه بنا به ضرورت و نیاز، توسط مسؤلان دوباره به چرخة تصویب در مجلس وارد شده و بررسی شدند. از سوی دیگر برخی از لوایح شامل اصلاحات ارضی، کاپیتولاسیون و انجمن‎های ایالتی و ولایتی، تحت‌تأثیر فشارهای بیرونی مجلس شورای ملی به مجلس تحمیل شد. سیر طولانی پروسۀ تصویب درون‌مجلسی و چرخۀ معیوب فشارهای بیرون از مجلس شورای ملی، در مجموع دو دسته عوامل مهم در به تعویق افتادن تصویب لوایح و طرح‎ها و انتقال به مجلس بیست‌ویکم و پس از آن بود. بی شک چنین میراثی از قبل و پس از آن در مجالس مختلف رواج داشت.
کلیدواژه‌ها
لوایح معوقه؛ طرح‎های معوقه؛ مجلس بیستم؛ دوران فترت؛ مجلس بیست‌ویکم
سایر فایل های مرتبط با مقاله
مراجع
الف) منابع فارسی

کتاب‎ها

  • آبادیان، حسین (1383). دو دهه واپسین حکومت پهلوی، تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهش‎های سیاسی.
  • آیین‎نامه داخلی مجلس شورای ملی (1328). مصوب اردیبهشت 1328، با رعایت اصلاحات بعدی، خردادماه 1328، بی‎جا: اداره مطبوعات و اطلاعات.
  • ازغندی، علیرضا (1379). تاریخ تحولات سیاسی و اجتماعی ایران 1320-1357، ج1 و 2، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‎ها.
  • اسداللهی، مسعود (1373). احیای کاپیتولاسیون و پیامدهای آن، تهران: مرکز چاپ و نشر سازمان تبلیغات اسلامی.
  • امینی، ایرج (1386). بر بال بحران، زندگی سیاسی علی امینی، تهران: ماهی.
  • امینی، علیرضا (1381). تحولات سیاسی و اجتماعی ایران در دوران پهلوی، تهران: صدای معاصر.
  • باقی، عمادالدین (1373). تحریر تاریخ شفاهی انقلاب اسلامی ایران (مجموعه برنامه داستان انقلاب از رادیو بی‎بی‎سی)، قم: تفکّر.
  • باقی، عمادالدین (1370). بررسی انقلاب ایران، قم: تفکّر.
  • بصریت‌‎منش، حمید و توران منصوری (1394). مجلس بیست‌ویکم شورای ملّی، تهران: کتابخانة مجلس شورای اسلامی.
  • تربتی سنجابی، محمود (1383). نخست‌وزیر سه دقیقه قبل درگذشت، تهران: عطائی.
  • خوشزاد، اکبر (1390). آخرین مجلس مشروطه (دورة بیست‌وچهارم مجلس شورای ملی و انقلاب اسلامی)، تهران: شرکت انتشارات سوره مهر.
  • شجیعی، زهرا (1372). نخبگان سیاسی ایران از انقلاب مشروطیت تا انقلاب اسلامی، ج 3، تهران: سخن.
  • ضرغام بروجنی، جمشید (بی‎تا). دولت‎های عصر مشروطیت، بی‎جا: بی‎نا.
  • طلوعی، محمود (1391). ناگفته‎ها از روزگار پهلوی‎ها(خاطرات عبدالرضا انصاری)، تهران: علم.
  • عاقلی، باقر (1380). شرح رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران، ج 1، تهران: گفتار با همکاری نشر علم.
  • قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک (1378). ج 1، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
  • کاتوزیان، همایون (1401). ایرانیان دوران باستان تا دورة معاصر، ترجمه حسین شهیدی، تهران: مرکز.
  • لاجوردی، حبیب (1380). خاطرات جعفر شریف‌امامی، تهران: سخن.
  • موسوی، سید رضا (1401). مقدمه ای بر پارلمانتاریسم در ایران (نگاهی به مجالس قانون‎گذاری در قبل و بعد از انقلاب اسلامی)، تهران: سازمان جهاد دانشگاهی تهران.
  • مروارید، یونس (1377). از مشروطه تا جمهوری(نگاهی به ادوار مجالس قانون‎گذاری در دوران مشروطیت)، ج3، تهران: اوحدی.
  • نجمی، ناصر (1370). از سیدضیاء تا بازرگان(دولت‎های ایران از کودتای 1299 تا آذر 1358)، ج2، اراک: نویسنده.
  • نظری، منوچهر (1397). رؤسای مجلس ایران (شورای ملی/ سنا/ شورای اسلامی) از سال (1285-1397)، تهران: کویر.
  • نورائی، مرتضی؛ افقری، محمد (1402). گزیده اسناد انتخابات مجلس شورای ملی در اصفهان(1288-1354ه.ش./ 1909-1975م.)، اصفهان: جهاد دانشگاهی واحد اصفهان.
  • هوگلاند، اریک جیمز (1398). زمین و انقلاب در ایران، ترجمه فیروزه مهاجر، تهران: شیرازه کتاب ما.
مقاله‎ها

  • آبادیان، حسین (1397). «اصلاحات ارضی و تبعات اجتماعی مهاجرت روستاییان به شهر تهران». تحقیقات تاریخ اجتماعی، 8(2)، 1–
Doi: 10.30465/shc.2019.23751.185

  • ایزدی، رجب و حیدرپور، مرتضی (1394). «برنامه‎های پنجگانه توسعه اقتصادی در دوران پهلوی و انقلاب اسلامی». جامعه‌شناسی اقتصادی و توسعه، 5(2)، 1-27.
  • فرهمند، جلال (1382). «نقدی از درون (مجلس بیست‌ویکم و حزب ایران نوین از نگاه یک نماینده سابق مجلس)». تاریخ معاصر ایران، 7(25)، 314-243.
  • قنبری‎نژاد، زینب و سعیدی‎نیا، حبیب‎الله (1400). «کنگرة دهقانان: تلاش دولت برای مشروعیت بخشیدن به اصلاحات ارضی». گنجینه اسناد، 31(2)، 62-86.
Doi: 10.30484/ganj.2021.2668

  • کشتی‎آرا، کیمیا؛ جعفری، علی‎اکبر؛ نورائی، مرتضی. (1401). «ارزیابی رویکرد مجلس شورای ملی در قبال برنامه‎های توسعه 1327-1356ش.»، تاریخنامة ایران بعد از اسلام، 13(31) ، 147- 171.               Doi: 22034/jiiph.2022.48037.2243
اسناد

  • سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما)، 036913/230
  • مرکز اسناد و کتابخانه مجلس شورای اسلامی (کمام)، 00004/07796/45، 00124/07839/45، 00282/07839/45، 00004/04839/46، ۴۰۰/۱/۲/۱۷/۲۱/۱۰۱۱، 00004/06478/47، 00023 /06478/47، 00025/06478/47، 00098/06478/47، 00005/06478/47، 00125/07839/45، 00137/07839/45، 00135/07839/45، 00006/07796/45، 00023/01560/44، 00133/07839/45، 00147/07839/45- 00155/07839/45، ۳۲۵/۱/۲/۱۶/۲۱/۱۰۱۱، 00006/07796/45، 00023/01560/44، 00283/07839/45- 00292/07839/45، 00293/07839/45- 00294/07839/45، 00147/07839/45- 00155/07839/45، 00319/007839/45- 00320/007839/45، 00311/007839/45- 00318/007839/45.
  • مشروح مذاکرات مجلس بیست‌ویکم شورای ملی، شمارة جلسات (18، 22، 103، 116).
ب) منبع انگلیسی

  • Saikal, Amin (2009). The Rise and Fall of The Shah, Princeton: Acid-Free Paper.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 49
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 47


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب