آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شماره‌ها | 1,553 |
| تعداد مقالات | 18,934 |
| تعداد مشاهده مقاله | 63,565,032 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 23,270,213 |
سنجش و ارزیابی توانهای اقتصادی رقابت‌پذیر در استانهای شمال غربی ایران | ||
| جغرافیا و برنامه‌ریزی | ||
| دوره 30، شماره 95، اردیبهشت 1405، صفحه 298-277 اصل مقاله (1.67 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/gp.2025.65466.3354 | ||
| نویسندگان | ||
| علی اکبر تقیلو* 1؛ نیما بایرام زاده2 | ||
| 1استاددانشگاه ارومیه،ارومیه،ایران | ||
| 2دانشجوی دکترای دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه،ارومیه،ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف: هدف اصلی این پژوهش سنجش و ارزیابی توانهای اقتصادی رقابتی در استانهای شمال غربی ایران می‌باشد. روش پژوهش: روش پژوهش حاضر، به لحاظ ماهیت، توصیفی-تحلیلی و به لحاظ هدف، کاربردی می‌باشد. بدین ترتیب، جمع‌آوری اطلاعات به‌صورت کتابخانه‌ای و میدانی انجام گرفته است. محدوده موردمطالعه پژوهش استانهای واقع در شمال غرب ایران: آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل و زنجان است. روش تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای EXCEL، Meta-SWOT و ARC GIS بوده است؛ به‌طوری‌که در راستای وزن‌دهی به شاخص‌ها (شامل 25 شاخص اقتصادی) از روش اولویت ترتیبی، جهت بررسی وضع موجود استان‌ها و رتبه‌بندی آنها از روش CoCoSo و در نهایت با استفاده از مدل Meta-SWOT، رقابت‌پذیری منطقه‌ای بر پایه برخورداری از منابع در بین استان‌ها بررسی‌شده است. نتایج: یافته‌ها نشانگر این است که در بررسی وضعیت برخورداری از منابع، آذربایجان‌شرقی، پیشروترین استان در حوزه توسعه اقتصادی و زیرساخت‌های صنعتی، معدنی و حمل‌ونقل می‌باشد. استان زنجان در زمینه معادن و زیرساخت‌های حمل‌ونقل در رتبه دوم قرار گرفته است. همچنین مطابق نتایج مدل Meta-SWOT، منابع و توانایی‌های مؤثر شناسایی‌شده و برخورداری از منابع و رقابت‌پذیری منطقه‌ای، استانهای آذربایجان شرقی، زنجان، اردبیل و آذربایجان غربی، به ترتیب در رتبه‌های اول تا چهارم قرارگرفته‌اند. نتیجه‌گیری: یافته‌های این پژوهش بر مبنای نظریه‌های اقتصادی مانند نظریه اقتصاد کلاسیک، اقتصاد تکاملی و جغرافیای اقتصادی نشان می‌دهد قابلیتهای محیطی در ارتقاء سطح توانهای اقتصادی استانهای موردبررسی، نقش مهم و حیاتی ایفا کرده‌اند. | ||
تازه های تحقیق | ||
مطابق با نظریه‌های رایج در حوزه رقابت‌پذیری منطقه‌ای، اقتصاد کلاسیک بر اساس نظریه‌های آدام اسمیت و دیوید ریکاردو به توزیع منابع و مزیت‌های نسبی تاکید دارد. در این راستا، استان آذربایجان شرقی به عنوان نخستین استان، با برخورداری از منابع و وجود زیرساخت‌های صنعتی، معدنی و حمل و نقل، می‌تواند مزیت‌های نسبی بالایی را ارائه دهد. به همین ترتیب، زنجان به عنوان دومین استان با تولیدات معادن و زیرساخت‌های حمل و نقل، قادر به ایجاد رقابت‌پذیری است. مطابق با نظریه نئوکلاسیک که بر پایه تعادل بازار و تخصیص بهینه منابع استوار است، کارایی و بهره‌وری عوامل تولید بر عملکرد اقتصادی تأثیرگذار است. استان اردبیل با جاذبه‌های گردشگری و منابع طبیعی منحصر به فرد، اگرچه در مقام سوم قرار دارد، اما می‌تواند با بهبود بهره‌وری و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها، بهبود چشمگیری در رقابت‌پذیری خود ایجاد کند. در مقابل، آذربایجان غربی با چالش‌های اقتصادی و کمبود سرمایه‌گذاری، در مقام چهارم قرار گرفته و نیاز به اصلاحات ساختاری و افزایش سرمایه‌گذاری دارد. اقتصاد کینزی به نقش تقاضا و دخالت دولت در اقتصاد تأکید دارد و می‌تواند به تحلیل وضعیت اقتصادی این استان‌ها از منظر تقاضای کل و سیاست‌های حمایتی بپردازد به‌طوری‌که استان آذربایجان شرقی با سیاست‌های توسعه‌ای و حمایت از صنایع کوچک و متوسط، توانسته است به رشد اقتصادی خود ادامه دهد. در این راستا، اردبیل و آذربایجان غربی نیز می‌توانند با توجه به سیاست‌های توسعه‌ای، به افزایش تقاضا و ایجاد اشتغال کمک کنند. همچنین، جغرافیای اقتصادی و مزایای موقعیتی استان‌ها در تحلیل رقابت‌پذیری آنها از اهمیت بالایی برخوردار است. استان آذربایجان شرقی به دلیل نزدیکی به مرزهای خارجی و وجود زیرساخت‌های حمل و نقل مناسب، توانسته است به عنوان یک هاب تجاری و صنعتی عمل کند. زنجان نیز با قرارگیری در مسیرهای اصلی تجاری، می‌تواند به عنوان یک نقطه جذب سرمایه و توسعه اقتصادی شناخته شود. از سوی دیگر، اردبیل با جاذبه‌های گردشگری و منابع طبیعی، می‌تواند به عنوان یک مقصد گردشگری مهم در شمال غرب ایران مطرح شود. در نهایت، نظریه اقتصاد تکاملی به تغییرات و تحولات در ساختار اقتصادی و نهادها اشاره دارد. استان آذربایجان شرقی با تحولات مثبت در زمینه فناوری و نوآوری، به عنوان پیشرو در رقابت‌پذیری شناخته می‌شود. زنجان نیز با توجه به ظرفیت‌های معدنی و وجود زیرساخت‌های حمل‌ونقلی، قابلیت توسعه و نوآوری را داراست. در مقابل، استانهای اردبیل و آذربایجان غربی باید با توجه به تحولات اقتصادی و نیازهای بازار، به اصلاحات و بهبود ساختارهای اقتصادی خود بپردازند تا بتوانند در مسیر رقابت‌پذیری قرار گیرند. در نهایت با مقایسه نتایج این پژوهش با سایر پژوهش‌ها می‌توان اشاره کرد که نتایج این پژوهش با پژوهش‌های جامی (1399) همسو نمی‌باشد به‌طوری‌که پژوهش حاضر رتبه‌بندی متفاوتی از استانهای شمال غرب کشور را ارائه نموده است، البته دلیل اصلی این تمایز می‌تواند در شاخص‌های انتخابی و وزن انتخابی برای شاخص‌ها باشد. با پژوهش آل عمران و همکاران (1398) به جهت وضعیت بهتر استان آذربایجان شرقی نسبت به سایر استانهای شمال غرب همسو می‌باشد. همچنین با پژوهش محمدی و نوری (1396) در راستای سنجش توان اقتصادی استانهای ایران برای توسعة منطقه‌ای همسو نمی‌باشد به‌طوری‌که مطابق یافته‌های این پژوهش بر مبنای توان اقتصادی توسعه منطقه‌ای استانهای شمال غرب به ترتیب آذربایجان‌غربی، آذربایجان‌شرقی، اردبیل و زنجان می‌باشند که مغایر با یافته‌های این پژوهش می‌باشد، به‌نظر می‌رسد تفاوت در روش پژوهش و همچنین سال پایه داده‌های آماری، عامل اصلی این مغایرت باشد. استانهای شمال غرب کشور به‌عنوان مناطقی با پتانسیل‌های اقتصادی بالا، ظرفیت‌های متنوعی برای رقابت‌پذیری دارند. این استان‌ها با برخورداری از منابع طبیعی غنی، نظیر آب‌وخاک حاصلخیز، امکان توسعه کشاورزی و صنایع غذایی را فراهم می‌کنند. همچنین، موقعیت جغرافیایی این استان‌ها به‌عنوان دروازه‌ای به کشورهای همسایه، فرصت‌های مناسبی برای توسعه تجارت و صادرات محصولات محلی ایجاد می‌کند. با توجه به وجود زیرساخت‌های حمل‌ونقل، از جمله راه‌های ارتباطی و شبکه‌های حمل‌ونقل ریلی، امکان تسهیل تبادل کالا و خدمات افزایش می‌یابد. علاوه بر این، نیروی کار جوان و تحصیل‌کرده در این استان‌ها، یکی دیگر از مزیت‌های رقابتی آنها محسوب می‌شود. توسعه صنایع دانش‌بنیان و فناورانه، می‌تواند به بهبود بهره‌وری و افزایش توان رقابتی این مناطق کمک کند. همچنین، با توجه به سرمایه‌گذاری‌های اخیر در بخش گردشگری، استانهای شمال غرب فرصت‌های مناسبی برای جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی و داخلی دارند. در نهایت، با برنامه‌ریزی صحیح و همکاری میان دولت و بخش خصوصی، می‌توان به ارتقاء سطح رقابت‌پذیری اقتصادی این استان‌ها کمک کرد و زمینه‌های رشد و توسعه پایدار را فراهم ساخت. یافته‌های این پژوهش نشانگر این است که در بررسی وضعیت برخورداری از منابع چهار استان شمال غرب کشور، آذربایجان‌شرقی، آذربایجان‌غربی، اردبیل و زنجان، استان آذربایجان‌شرقی در میان سایر استان‌ها به‌عنوان پیشروترین استان در حوزه توسعه اقتصادی و زیرساخت‌های صنعتی، معدنی و حمل‌ونقل به شمار می‌رود. استان زنجان نیز با قابلیتهای فراوان در زمینه معادن و زیرساخت‌های حمل‌ونقل در رتبه دوم قرار گرفته است. استانهای اردبیل و آذربایجان‌غربی به‌عنوان جایگاه‌های سوم و چهارم، نیازمند توجه بیشتری در زمینه‌های توسعه صنعتی، مالی و کشاورزی هستند. به‌طورکلی، آذربایجان‌شرقی به دلیل توسعه‌یافتگی صنعتی، میزان تولید ناخالص داخلی و بهینه‌سازی عملکرد اعتبارات و زنجان به سبب نسبت بالای معادن فعال و سرانه ارزش تولیدات معدنی و همچنین وجود زیرساخت‌های حمل‌ونقل متراکم، وضعیت بهتری نسبت به اردبیل و آذربایجان‌غربی دارند. این موضوع در یافته‌های مدل کوکوسو نیز مورد تأیید قرار گرفته است به‌طوری‌که مطابق نتایج این مدل استان آذربایجان شرقی با مقدار 669/2 در رتبه اول، استان زنجان با مقدار 424/2 در رتبه دوم، استان اردبیل با مقدار 765/1 در رتبه سوم و استان آذربایجان غربی با مقدار 723/1 در رتبه چهارم قرار گرفته است. همچنین مطابق نتایج مدل متاسوآت و منابع و توانایی‌های مؤثر شناسایی شده، استان آذربایجان شرقی به‌عنوان استان برتر به لحاظ برخورداری از منابع و رقابت‌پذیری منطقه‌ای در میان این استان‌ها در رتبه اول و سپس در رتبه دوم، استان زنجان قرار گرفته است، همچنین استان اردبیل و آذربایجان غربی به ترتیب در رتبه‌های سوم و چهارم قرار گرفته‌اند. یافته‌های این پژوهش بر مبنای نظریه‌های اقتصادی مانند نظریه اقتصاد کلاسیک، اقتصاد تکاملی و جغرافیای اقتصادی نشان می‌دهد که تأثیر قابلیت‌ها و پتانسیل‌های محیطی در ارتقاء سطح توانهای اقتصادی جوامع انسانی نقش بسیار مهم و حیاتی ایفا می‌کند. بر اساس نظریه اقتصاد کلاسیک، منابع طبیعی، نیروی کار و سرمایه‌های فیزیکی و انسانی به عنوان عوامل کلیدی رشد اقتصادی محسوب می‌شوند که در صورت بهره‌برداری بهینه، منجر به افزایش تولید و توسعه اقتصادی می‌گردند. در نظریه اقتصاد تکاملی، تأکید بر فرآیندهای یادگیری، نوآوری و انطباق مداوم با تغییرات محیطی وجود دارد؛ بنابراین، قابلیت‌ها و پتانسیل‌های محیطی می‌توانند زمینه‌ساز توسعه پایدار و بهره‌برداری هوشمندانه از منابع باشند. همچنین، طبق اصول جغرافیای اقتصادی، مکان‌مندی و توزیع فضایی عوامل اقتصادی نقش مهمی در تعیین سطح رقابت‌پذیری منطقه‌ای دارند؛ به گونه‌ای که نزدیکی به بازارهای عمده، زیرساخت‌های ارتباطی و منابع طبیعی غنی، می‌تواند مزیت‌های رقابتی قابل توجهی برای مناطق مختلف ایجاد کند. در این رستا مطابق نتایج این پژوهش بهره‌مندی استان آذربایجان‌شرقی از قابلیت‌ها و پتانسیل‌های محیطی بهتر نسبت به سایر استانهای مورد بررسی، بر اساس نظریه مرکز-پیرامون، این استان را به عنوان یک قطب توسعه‌یافته معرفی می‌کند که از توان رقابتی بالایی در عرصه اقتصادی در میان این جوامع برخوردار است. در نتیجه، ارتقاء و بهره‌برداری مؤثر از قابلیت‌ها و پتانسیل‌های محیطی، نه تنها سطح توانهای اقتصادی جوامع انسانی را افزایش می‌دهد، بلکه نقش مهمی در تقویت رقابت‌پذیری منطقه‌ای، جذب سرمایه‌گذاری‌های داخلی و خارجی، توسعه فناوری و ایجاد فرصت‌های شغلی ایفا می‌کند. از محدودیت‌های اصلی این پژوهش می‌توان به دسترسی به داده‌های بروز و قابل قیاس برای استانهای شمال غرب اشاره کرد به‌طوری‌که آخرین داده در دسترس و مصوب مرکز آمار ایران مربوط به سال 1401 می‌باشد. همچنین با توجه به یافته‌های پژوهش و به تفکیک استانهای مورد مطالعه، پیشنهادهای کاربردی زیر تدوین گردیده است:
| ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های اقتصادی؛ رقابت‌پذیری؛ توسعه منطقه‌ای؛ شمال غرب ایران | ||
| اصل مقاله | ||
|
هدف: هدف اصلی این پژوهش سنجش و ارزیابی توانهای اقتصادی رقابتی در استانهای شمال غربی ایران می‌باشد. روش پژوهش: روش پژوهش حاضر، به لحاظ ماهیت، توصیفی-تحلیلی و به لحاظ هدف، کاربردی می‌باشد. بدین ترتیب، جمع‌آوری اطلاعات به‌صورت کتابخانه‌ای و میدانی انجام گرفته است. محدوده موردمطالعه پژوهش استانهای واقع در شمال غرب ایران: آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل و زنجان است. روش تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای EXCEL، Meta-SWOT و ARC GIS بوده است؛ به‌طوری‌که در راستای وزن‌دهی به شاخص‌ها (شامل 25 شاخص اقتصادی) از روش اولویت ترتیبی، جهت بررسی وضع موجود استان‌ها و رتبه‌بندی آنها از روش CoCoSo و در نهایت با استفاده از مدل Meta-SWOT، رقابت‌پذیری منطقه‌ای بر پایه برخورداری از منابع در بین استان‌ها بررسی‌شده است. نتایج: یافته‌ها نشانگر این است که در بررسی وضعیت برخورداری از منابع، آذربایجان‌شرقی، پیشروترین استان در حوزه توسعه اقتصادی و زیرساخت‌های صنعتی، معدنی و حمل‌ونقل می‌باشد. استان زنجان در زمینه معادن و زیرساخت‌های حمل‌ونقل در رتبه دوم قرار گرفته است. همچنین مطابق نتایج مدل Meta-SWOT، منابع و توانایی‌های مؤثر شناسایی‌شده و برخورداری از منابع و رقابت‌پذیری منطقه‌ای، استانهای آذربایجان شرقی، زنجان، اردبیل و آذربایجان غربی، به ترتیب در رتبه‌های اول تا چهارم قرارگرفته‌اند. نتیجه‌گیری: یافته‌های این پژوهش بر مبنای نظریه‌های اقتصادی مانند نظریه اقتصاد کلاسیک، اقتصاد تکاملی و جغرافیای اقتصادی نشان می‌دهد قابلیتهای محیطی در ارتقاء سطح توانهای اقتصادی استانهای موردبررسی، نقش مهم و حیاتی ایفا کرده‌اند. | ||
| مراجع | ||
|
امان‌پور، سعید و محمدی، چنور (1400). تحلیلی بر پراکنش فضایی توسعه و نابرابری‌های منطقه‌ای در استان ایلام. فصلنامه علمی برنامه‌ریزی منطقه‌ای، 11(42)، 102-117. doi: 10.30495/jzpm.2021.4210
آذری، زهرا؛ برادران خانیان، زینب و اصغرپور، حسین (1402). سنجش مزیت نسبی فعالیت‌های اقتصادی در استان‌گیلان: رهیافت مدل اقتصاد پایه و مدل تغییر سهم. مطالعات جغرافیایی نواحی ساحلی، 4(1)، 41-56.
doi: 10.22124/gscaj.2023.22267.1164
آل عمران، رویا؛ رحیم‌زاده، فرزاد و شکوهی فرد، سیامک (1398). سنجش سطح توسعه پایدار با کاربرد شاخص توسعه انسانی (مطالعه موردی: استانهای شمال‌غرب کشور). توسعه پایدار محیط جغرافیایی، 1(1)، 17-32.
برزگر، صادق و رسولی، محمد (1402). تبیین رقابت‌پذیری مناطق مرزی با رویکرد آینده‌نگاری (مطالعۀ موردی: استان کردستان). برنامه ریزی فضایی، 13(3)، 55-78. https://doi.org/10.22108/sppl.2023.136979.1708
پژوهشکده آمار (1401). گزارش بررسی ساختار اقتصادی استانهای کشور و سهم و نقش آنها در تولید ناخالص داخلی بر اساس آمار حساب‌های استان طی سال‌های ۱۳۹۰ الی ۱۴۰۰. قابل دسترس از https://srtc.ac.ir/analytical-reports/ID/6791
جامی، امید (1399). ارزیابی استانهای شمال غربی ایران از نظر شاخص‌های غالب اقتصادی آنها با مدل ویکور. فصلنامه پژوهشی شهرسازی و معماری هویت محیط، 1(2)، 39-22. https://doi.org/10.22034/(jrupa-ei).2020.113950
جبارنژاد، بهناز؛ موسوی، میرنجف و محمدنژاد؛ وحید (1401). تبیین عوامل موثر بر رقابت‌پذیری منطقه‌ای با رویکرد آمایش سرزمین در استان آذربایجان غربی. دانش شهرسازی، 6(4)، 90-109. https://doi.org/10.22124/upk.2023.22748.1795
جوانشیری، مهدی و شایان، حمید (1396). تحلیل فضایی مزیت نسبی اشتغال درگروه‌های عمده شغلی استانهای کشور طی سال‌های 85 و 90 90. فصلنامه علمی برنامه‌ریزی منطقه‌ای، 7(27)، 1-20.
حسین زاده، رباب (1400). تحلیل رقابت‌پذیری شاخص‌های بهداشتی- درمانی استانهای کشور با استفاده از تکنیک ماباک. جغرافیا و توسعه ناحیه‌ای، 19(1)، 207-236. https://doi.org/10.22067/jgrd.2021.68212.1004
حسین‌زاده، رمضان و رحیمی، صالحه (1401). سنجش و اولویت‌بندی ضریب رقابت پذیری منطقه ای در ایران بر اساس مولفه‌های اقتصاد دانش. زیست بوم نوآوری، 2(3)، 45-63. https://innoeco.usb.ac.ir/article_8607.html
حنفی، علی؛ رادسر، مصطفی و پاشاپور، حجت اله (1402). ارزیابی و پهنه‌بندی تقویم اکوتوریسم منطقه شمال غرب کشور در جهت توسعه فعالیت‌های گردشگری. مهندسی جغرافیایی سرزمین، 7(4)، 793-810.
خزایی، مصطفی و ساسان پور، فرزانه (1402). تحلیل و ارزیابی شاخص‌هایِ راهبرد توسعه شهری ملارد با استفاده از مدل کوداس. جغرافیا و برنامه‌ریزی، 27(84)، 57-70. https://doi.org/10.22034/gp.2022.50103.2966
داداش پور، هاشم و ده ده جانی، مهدی (1394). شناسایی و اولویت بندی عوامل ریشه ای تأثیرگذار در ارتقای رقابت پذیری منطقه‌ای مورد مطالعاتی: استان کردستان. فصلنامه علمی برنامه‌ریزی منطقه‌ای، 5(19)، 27-42.
زبردست، اسفندیار و حق روستا، سمیه (1396). گونه‌شناسی رویکردهای نظری و تجربی نابرابری‌های منطقه‌ای. نامه معماری و شهرسازی، 10(19)، 153- 169. https://www.sid.ir/paper/215865/fa
زیاری، کرامت‌اله و احسانی فرد، علی اصغر (1401). بررسی رقابت پذیری شهرها توسط شاخص های شهراثرگذار و شهر قدرتمند با تلفیق مدل الماس پورتر «diamond model» و تکنیک «Fuzzy dematel» مورد پژوهی: دارالمرحمه سمنان). برنامه‌ریزی و آمایش فضا، ۲۶(۲)، ۱۲۷-۱۵۹. http://dx.doi.org/10.2022/hsmsp.26.2.6
ساسان پور، فرزانه و جعفری راد، مریم (1400). تحلیل رقابت پذیری منطقه ای با رویکرد سناریونگاری (مورد مطالعه شهرستان های استان البرز). فصلنامه چشم انداز شهرهای آینده، ۲(۳)، ۵۱-۷۲. http://jvfc.ir/article-1-92-fa.html
ستوده، نازنین زهرا؛ فتح اللهی، جمال و موسوی، میرنجف (1400). تببین رقابت‌پذیری منطقه‌ای با رویکرد آینده نگاری( مطالعه موردی:استان کرمانشاه). فصلنامه علمی برنامه‌ریزی منطقه‌ای، 11(44)، 39-56.
صالحی ابر، خدیجه؛ محمدزاده، پرویز و بهبودی، داود (1399). ارزیابی شهر تبریز به‌عنوان شهر خلاق صنایع دستی و هنرهای مردمی براساس مدل بهینه‌کاوی طی دورة زمانی 1397-1390. اقتصاد شهری، 5(1)، 1-16.
عمرزاده، داوود؛ پورمرادیان، سامره؛ ولیزاده کامران، خلیل؛ فیضی زاده، بختیار و خلاقی، هدی (1401). قابلیت سنجی توسعه گردشگری طبیعی(اکوتوریسم) در استان آذربایجان غربی براساس تحلیل های مکانی GIS. جغرافیا و برنامه‌ریزی، 26(79)، 256-243. https://doi.org/10.22034/gp.2020.41782.2711
قربانی، رسول و علی‌بخشی، آمنه (1402). واکاوی عوامل مؤثر بر رقابت‌پذیری منطقه‌ای با رویکرد آینده‌پژوهی (موردپژوهی: استان آذربایجان شرقی). جغرافیا و توسعه ناحیه‌ای، 21(1)، 210-173.
ماکوئی‌طلاتپه، منیژه؛ موسوی، میرنجف و جوان، خدیجه (1401). تحلیل و ارزیابی رقابت‌پذیری منطقه‌ای در برنامه‌ریزی توسعه گردشگری (مطالعه موردی: شهرستان جلفا). پژوهش‌های جغرافیای انسانی، 54(3)، 1125-1142.
محمدپناهی، صدیقه؛ وارثی، حمیدرضا و تقوایی، مسعود (1402). برنامه‌ریزی استراتژیک توسعۀ منطقه‌ای ایلام بر مبنای رقابت‌پذیری منطقه‌ای. جغرافیا و توسعه ناحیه‌ای، 21(1)، 211-233.
محمدی، علیرضا و نوری، سپیده (1396). سنجش توان اقتصادی استانهای ایران برای توسعة منطقه‌ای. جغرافیا و مطالعات محیطی، 6(21)، 91-106. https://sanad.iau.ir/fa/Article/978748
مرکز آمار ایران (1401). جایگاه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی استان‌ها 1401-1397. چاپ اول.
مرکز آمار ایران (1401). سالنامه مرکز آمار ایران. قابل دسترس از:
مقیسه، محمد جواد؛ احمدی، حسن و همافر، میلاد (1401). برنامه‌ریزی برای رقابت‌پذیری شهری در مقیاس منطقه (موردمطالعه: استان مازندران). فصلنامه برنامه‌ریزی توسعه شهری و منطقه‌ای، 7(21)، 25-58.
موسوی، میرنجف؛ بهرامی جاف، ساجد و مازندرانی، دریا (1400). تحلیل مدیریت رقابت گردشگری در مناطق مرزی (مطالعه موردی: منطقه مرزی بانه). علوم و فنون مرزی، 10(2(37))، 109-142. http://bst.jrl.police.ir/article_96375.html
موسوی، میرنجف؛ مجنونی توتاخانه، علی؛ آفتاب، احمد و مفرح بناب، مجتبی (1398). تحلیل شاخص عدالت فضایی در روستاهای گردشگرپذیر (مطالعة موردی: استان آذربایجان شرقی). پژوهش‌های جغرافیای انسانی (پژوهش های جغرافیایی)، 51(3 )، 551-569. https://jhgr.ut.ac.ir/article_61831.html
موسوی، میرنجف؛ اسکندری ثانی، محمد؛ کهکی، فاطمه سادات و مفاخری، عظیمه (1398). تحلیل‌فضایی اثرات کارخانه سیمان لار در توسعه منطقه ای با رویکرد تاب آوری (مطالعه موردی: بخش رودآب شهرستان سبزوار). فصلنامه جغرافیا (برنامه ریزی منطقه‌ای)، 9(34)، 393-408. https://www.jgeoqeshm.ir/article_89094.html
موسوی، میرنجف؛ بایرام‌زاده، نیما و حسن‌پور قطلو، احمد (1403). بررسی روند تمرکزگرایی در ایران با تأکید بر شاخص‌های اقتصادی. فصلنامه پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی، 6(19)، 85-99.
موسوی، میرنجف و بایرام‌زاده، نیما (1403). بررسی ارتباط توسعه‌یافتگی و رقابت‌پذیری منطقه‌ای در شهرستان‌های مرزی (نمونه موردی: شهرستان‌های مرزی استان آذربایجان‌غربی). جغرافیا و توسعه ناحیه‌ای، 22(3)، 231-259.
مولائی، اصغر (1398). واکاوی قابلیتهای رقابت‌پذیری شهری و منطقه‌ای زمینه‌گرا (نمونة موردی شهر تبریز). برنامه‌ریزی فضایی، 9(4)، 109-138.https://doi.org/10.22108/sppl.2019.116940.1381
هاشم‌زاده قلعه جوق، فرشید و زالی، نادر (1399). تبیین کارکردی جهت‌گیری‌های توسعه با تأکید بر تعادل منطقه‌ای (مورد مطالعه: استان آذربایجان‌غربی). پژوهش‌های جغرافیای برنامه‌ریزی شهری، 8(4)، 861-888.
هاشمی دیزج، عبدالرحیم؛ آذری، زهرا و برادران، زینب (1402). سنجش مزیت نسبی فعالیت‌های اقتصادی در شرایط محیطی و منطقه‌ای استانهای شمال غرب ایران: رهیافت مدل اقتصاد پایه و مدل تغییر سهم. مطالعات علوم محیط زیست، 8(1)، 5943-5959. https://www.jess.ir/article_160792.html?lang=fa
هاشمی دیزج، عبدالرحیم؛ نظافت تکله، بهروز و عبیدی حمل آباد، سایه (1404). توان‌سنجی پتانسیل‌های ژئوتوریستی و ژئومورفولوژیکی شهرستان پارس‌آباد در جهت توسعه اقتصادی. جغرافیا و برنامه‌ریزی، 29(91)، 349-318.
یزدان‌پناه، پرویز؛ عزت پناه، بختیار و بیگ بابایی، بشیر (1401). تحلیل عوامل مؤثر بر جریان رقابت‌پذیری توسعه شهری در جهت کاهش نابرابری‌های درون‌منطقه‌ای (مطالعة موردی: استان آذربایجان غربی). مطالعات جغرافیایی نواحی ساحلی، 3(4)، 91-113. https://doi.org/10.22124/gscaj.2022.22313.1167
یگانگی، سید کامران؛ امسیا، المیرا؛ حساسی، پریسا و کرمی، پروانه (1402). بررسی سرمایه گذاری در استان زنجان در یک بازه ده ساله(1400-1390). فصلنامه مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه‌ای، 3(4)، 82-96.
https://www.srds.ir/article_170198.html
Alaimo, L. S., Annoni, P., D’Urso, P., & De Giovanni, L. (2024). Data science for measuring regional competitiveness. Social Indic. Res., 173(1), 1–7. doi: 10.1007/s11205-024-03347-2 Ale Omran, R., Rahimzadeh, F., & Shukuhi Fard, S. (2020). Assessing the Sustainable Development Level Using the Human Development Index (Case Study: Northwest Provinces). Sustainable Development of Geographical Environment, 1(1), 17-32. https://doi.org/10.52547/sdge.1.1.17 (in Persian) Amanpour, S., & Mohammadi, C. (2021). An Analysis of Spatial Distribution of Development and Regional Inequalities in Ilam Province. Regional Planning, 11(42), 102-117. https://doi.org/10.30495/jzpm.2021.4210 (in Persian) Ataei, Y., Mahmoudi, A., Feylizadeh, M. R., & Li, D. F. (2020). Ordinal Priority Approach (OPA) in Multiple Attribute Decision-Making. Applied Soft Computing, 86, 105893. https://doi.org/10.1016/j.asoc.2019.105893 Azari, Z., Barādarān Khāniān, Z., & Asgharpour, H. (2023). Measuring the Comparative Advantage of Economic Activities in Guilān Province: The Approach of the Basic Economy Model and the Shift Share Model. Geographical Studies of Coastal Areas Journal, 4(1), 41-56. https://doi.org/10.22124/gscaj.2023.22267.1164 (in Persian) Barzegar, S., & Rasoli, M. (2023). Explaining the Competitiveness of Border Regions with a Foresight Approach (Case Study: Kurdistan Province). Spatial Planning, 13(3), 55-78. https://doi.org/10.22108/sppl.2023.136979.1708 (in Persian) Dadashpour, H., & Dh dh jany, M. (2015). Identifying and Prioritizing the Radical Factors Influencing Regional Competitiveness (Case study: Kurdistan Province). Regional Planning, 5(19), 27-42. https://jzpm.marvdasht.iau.ir/article_911.html (in Persian) Ghorbani, R. & Alibakshi, A. (2023). Analyzing Factors affecting Regional Competitiveness using Futures Study (Case Study: East Azerbaijan Province). Journal of Geography and Regional Development, 21(1), 210-173. https://doi.org/10.22067/jgrd.2023.76528.1141 (in Persian) Grassia, M. G., Marino, M., Mazza, R., Misuraca, M., Zavarrone, E., & Friel, M. (2024). Regional Competitiveness: A Structural-Based Topic Analysis on Recent Literature. Social Indic. Res., 173(1), 83–108. doi: 10.1007/s11205-022-02951-4 Hanafi, A. , Radsar, M. and pashapour, H. (2024). Evaluation and zoning of ecotourism calendar in the northwestern region of the country in the direction Development of tourism activities. Geographical Engineering of Territory, 7(4), 793-810. https://www.jget.ir/article_158355.html?lang=en (in Persian) Hashemi dizaj, A., Azari, Z. & Baradaran, Z. (2023). Measuring the Comparative Advantage of Economic Activities in Environmental and Regional Conditions of Northwestern Provinces of Iran: A Basic Economy Model Approach and a Share Change Model. Journal of Environmental Science Studies, 8(1), 5943-5959. https://www.jess.ir/article_160792.html?lang=en (in Persian) Hashemi, A. R. , Nezafat takle, B. and Abidi, S. (2025). Evaluating geotourism and geomorphological potentials of Parsabad city in the direction of economic development. Journal of Geography and Planning, 29(91), 349-318. doi: 10.22034/gp.2024.59432.3210 (in Persian) Hashemzadeh, F. and Zali, N. (2020). Functional Assessment of Development Orientations with Emphasis on Regional Equality (Case Study: West Azerbaijan Province). Geographical Urban Planning Research (GUPR), 8(4), 861-888. https://doi.org/10.22059/jurbangeo.2020.302993.1292 (in Persian) Hoseinzadeh, R. (2021). Analysis of Health competitiveness indicators in the provinces of Iran country with use MABAC technique. Journal of Geography and Regional Development, 19(1), 236-207. https://doi.org/10.22067/jgrd.2021.68212.1004 (in Persian) Hosseinzadeh, R. & Rahimi, S. (2022). Assessment and Prioritization of Regional Competitiveness in Iran Based on the Components of Knowledge Economy. Innovation EconomicEcosystem Studies, 2(3), 45-63. https://doi.org/10.22111/INNOECO.2020.36074.1007 (in Persian) Iran Statistics Center. (2022). Economic, social and cultural status of provinces 1397-1401. First edition. [In Persian].https://amar.org.ir/Portals/0/Articles/jayegah.ostan.1401.pdf?ver=Ea3tUqUYQ8t20kKy58IMag%3d%3d (in Persian) Iran Statistics Center. (2022). Yearbook of Iran Statistical Center. Available from: https://amar.org.ir/Portals/0/PropertyAgent/6200/Files/36991/1401.pdf (in Persian) Jaami, O. (2020). Evaluation of Iran northwestern provinces considering economic indices by VIKOR Model. Journal of Urban Development and Architecture - Environment Identity (JUDA-EI), 1(2), 39-22. https://doi.org/10.22034/(jrupa-ei).2020.113950 (in Persian) Jabbarnezhad, B., Mousavi, M. N., & Mohammadnezhad, V. (2023). Explaining the Effective Factors on Regional Competitiveness with Spatial Planning Approach in West Azarbaijan Province. Urban Planning Knowledge, 6(4), 90-109. https://doi.org/10.22124/upk.2023.22748.1795 (in Persian) Javanshiri, M., & Shyan, H. (2017). Spatial Analysis of the employment comparative advantage of Iran Provinces At The major occupational groups between 2006-2011. Regional Planning, 7(27), 1-20. https://jzpm.marvdasht.iau.ir/article_2452.html (in Persian) Khazaee, M. and Sasanpour, F. (2023). Analysis and evaluation of the city development strategy indicators of Mallard by using the CODAS model. Journal of Geography and Planning, 27(84), 57-70. doi: 10.22034/gp.2022.50103.2966 (in Persian) Komasi, H., Zolfani, S. H., & Nemati, A. (2023). Evaluation of the social-cultural competitiveness of cities based on sustainable development approach. Decis. Mak. Appl. Manag. Eng., 6(1), 583–602. doi: 10.31181/dmame06012023k Kouskoura, A., Kalliontzi, E., Skalkos, D., & Bakouros, I. (2024). Assessing the Key Factors Measuring Regional Competitiveness. Sustainability, 16(6), 2574. doi: 10.3390/su16062574 Lakócai, C., & Capoani, L. (2024). Spatial Dynamics of Regional Competitiveness in Central and Eastern Europe. Retrieved from https://www.researchgate.net/publication/377074110_Spatial_Dynamics_of_Regional_Competitiveness_in_Central_and_Eastern_Europe Makooi, M. , Mousavi, M. & Javan, K. (2022). Analysis and Assessing the regional competitiveness in tourism development planning (Case study: Jolfa). Human Geography Research, 54(3), 1125-1142. https://doi.org/10.22059/jhgr.2021.312426.1008197 (in Persian) Moghiseh, M. J. , Ahmadi, H. & Homafar, M. (2022). Planning for Urban Competitiveness in the Region (Case Study: Mazandaran Province). Quarterly Journals of Urban and Regional Development Planning, 7(21), 25-58. https://doi.org/10.22054/urdp.2022.66316.1412 (in Persian) Mohammadi, A., & Nuri, S. (2017). Measuring the Economic Ability of the Provinces of Iran to Regional Economic Development by Using TOPSIS Method in GIS. Journal of Geography and Environmental Studies, 6(21), 91-106. https://sanad.iau.ir/en/Article/978748 (in Persian) Mohammadpanahi, S., Varesi, H. & Taghvaei, M. (2023). Strategic Planning for Regional Development of Ilam based on Regional Competitiveness. Journal of Geography and Regional Development, 21(1), 233-211. https://doi.org/10.22067/jgrd.2023.79363.1205 (in Persian) Molaei, A. (2019). Analysis of Contextual Urban and Regional Competitiveness Potentials (Case Study: Tabriz City). Spatial Planning, 9(4), 109-138. https://doi.org/10.22108/sppl.2019.116940.1381 (in Persian) Mousavi, M. , Eskandari Sani, M., Kahaki, F. S. & Mafakheri, A. (2019). Spatial Analysis of the Effects of Lar Cement Factory on Regional Development with Resilient Approach )Case study: Roudab section of Sabzevar city). Geography (Regional Planning), 9(34), 393-408. https://www.jgeoqeshm.ir/article_89094.html?lang=en (in Persian) Mousavi, M. N. & Bayramzadeh, N. (2024). Investigating the Relationship between Regional Development and Competitiveness in Border Towns (Case Study: Border Towns of West Azerbaijan Province). Journal of Geography and Regional Development, 22(3), 231-259. https://doi.org/10.22067/jgrd.2024.87112.1410 (in Persian) Mousavi, M. N., Bayramzadeh, N. & Hasanpour Ghotoulu, A. (2024). Investigating the process of centralization in Iran with an emphasis on economic indicators. Economic Geography Research, 6(19), 85-99. https://doi.org/10.30470/jegr.2024.2033082.1191 (in Persian) Mousavi, M. N., Majnouni Toutakhane, A. , Aftab, A. & Mofareh Bonab, M. (2019). Assessment of Spatial Equity Index in Tourism Villages (Case Study: East Azerbaijan Province). Human Geography Research, 51(3), 551-569. https://doi.org/10.22059/jhgr.2017.61831 (in Persian) Mousavi, M., Bahramijaf, S. & Mazandarani, D. (2021). Analysis of Tourism Competition Management in Border Areas (Case Study: Baneh Border Area). Border Science and Techniques, 10(2), 109-142. http://bst.jrl.police.ir/article_96375.html?lang=en (in Persian) Omarzadeh, D. , Pourmoradian, S. , Valizadeh Kamran, K. , Feyzizadeh, B. and Khalagehi, H. (2022). Nature based susceptibility assessment using GIS spatial decision-making systems in West Azerbaijan Provinces. Journal of Geography and Planning, 26(79), 256-243. doi: 10.22034/gp.2020.41782.2711 (in Persian) Palinchak, M., Tsalan, M., Brenzovych, K., Kucher, A., Kajã¡nek, T., & Greå¡å¡, M. (2021). Competitiveness as the Basis of EU Regional Policy: Smart Specialization and Sustainability. EJSD, 10(4), 227–227. doi: 10.14207/ejsd.2021.v10n4p227 Salehi Abar, K. , Mohammad Zadeh, P. and Behboudi, D. (2020). Evaluation of Tabriz city As a Creative City of Crafts and Folk Art based on benchmarking model. Urban Economics, 5(1), 1-16. https://doi.org/10.22108/ue.2020.124028.1149 (in Persian) Sasanpour, F., & Jafarirad, M. (2021). Analysis of regional competitiveness with a scenario approach (case study of Alborz cities). JFCV, 2(3), 51-72. http://jvfc.ir/article-1-92-fa.html (in Persian) Sotoudeh, N. Z., Fatah Allah, J., & Mousavi, M. (2022). Explaining the Regional Competitiveness with future study approach (The case study of Kermanshah Province). Regional Planning, 11(44), 39-56. https://doi.org/10.30495/jzpm.2022.4082 (in Persian) Wei, Y. D., Wu, Y., Liao, F. H., & Zhang, L. (2020). Regional inequality, spatial polarization and place mobility in provincial China: A case study of Jiangsu province. Appl. Geogr., 124, 102296. https://doi.org/10.1016/j.apgeog.2020.102296 Xu, A., Qiu, K., Jin, C., Cheng, C., & Zhu, Y. (2022). Regional innovation ability and its inequality: Measurements and dynamic decomposition. Technological Forecasting and Social Change, 180, 121713. https://doi.org/1016.10/j.techfore.121713.2022 Yazdani, M., Zarate, P., Zavadskas, E. K., & Turskis, Z. (2018). A combined compromise solution (CoCoSo) method for multi-criteria decision-making problems. Management Decision, 57(9), 2501–2519. doi: 10.1108/MD-05-2017-0458 Yazdanpanah, P., Ezzatpanah, B., & Beygbabaei, B. (2023). Analysis of the Affecting Factors on the Urban Development Competitiveness Flow in Reducing the Intra-Regional Inequalities (Case Study: West Azerbaijan Province). Geographical Studies of Coastal Areas Journal, 3(4), 91-113. https://doi.org/10.22124/gscaj.2022.22313.1167 (in Persian) Yeganegi, K. , Emsia, E. , Hassasi, P. and Karami, P. (2023). Investigation of investment in Zanjan province in a ten-year period (2012-2022). Journal of Sustainable Urban & Regional Development Studies (JSURDS), 3(4), 82-96. https://www.srds.ir/article_170198.html?lang=en (in Persian) Zebardast, E., & Haghroosta, S. (2018). Typology of Theoretical and Empirical Approaches on Regional Disparities. Journal of Architecture and Urban Planning, 9(19), 153-169. https://sid.ir/paper/215865/en (in Persian) Ziari, K., & Ehsanifard, A. (2022). Investigating the competitiveness of cities by influential city and powerful city indicators By combination “Diamond model and Fuzzy dematel technique” (Case study: Dar ol-marhameh, Semnan). MJSP, 26(2), 127-159. http://dx.doi.org/10.2022/hsmsp.26.2.6 (in Persian) | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 633 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 263 |
||