دانشگاه تبریز
فهرست نشریات دارای اعتبار وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC)

 آمار

تعداد نشریات45
تعداد شماره‌ها1,489
تعداد مقالات18,175
تعداد مشاهده مقاله58,780,702
تعداد دریافت فایل اصل مقاله20,253,159
کاظمی, محمد, کاظمی, عالیه. (1404). بررسی کیفیت ادراک در محله تاریخی گودال مصلی یزد با استفاده از نظریه داده بنیاد. سامانه مدیریت نشریات علمی, 4(12), 77-93. doi: 10.22034/jprd.2024.63128.1119
محمد کاظمی; عالیه کاظمی. "بررسی کیفیت ادراک در محله تاریخی گودال مصلی یزد با استفاده از نظریه داده بنیاد". سامانه مدیریت نشریات علمی, 4, 12, 1404, 77-93. doi: 10.22034/jprd.2024.63128.1119
کاظمی, محمد, کاظمی, عالیه. (1404). 'بررسی کیفیت ادراک در محله تاریخی گودال مصلی یزد با استفاده از نظریه داده بنیاد', سامانه مدیریت نشریات علمی, 4(12), pp. 77-93. doi: 10.22034/jprd.2024.63128.1119
کاظمی, محمد, کاظمی, عالیه. بررسی کیفیت ادراک در محله تاریخی گودال مصلی یزد با استفاده از نظریه داده بنیاد. سامانه مدیریت نشریات علمی, 1404; 4(12): 77-93. doi: 10.22034/jprd.2024.63128.1119

بررسی کیفیت ادراک در محله تاریخی گودال مصلی یزد با استفاده از نظریه داده بنیاد

فضای شهری و حیات اجتماعی
مقاله 5، دوره 4، شماره 12، اردیبهشت 1404، صفحه 77-93    اصل مقاله (1.33 M)
نوع مقاله: مقاله علمی و پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jprd.2024.63128.1119
نویسندگان
محمد کاظمی* 1؛ عالیه کاظمی2
1دکتری معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2استاد، دانشکده مدیریت صنعتی و فناوری، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، ایران
چکیده
هدف از این تحقیق، بررسی چگونگی ادراک در معماری تاریخی ایران و دلایل آن است. رده‌های سنی مختلف با قرارگیری در بناهای تاریخی، ادراک متفاوت نسبت به بناهای معاصر را تجربه کرده‏اند. در این تحقیق، عوامل مؤثر بر کیفیت ادراک در معماری تاریخی با استفاده از روش تحقیق کیفی و بر اساس نظریه داده بنیاد، بررسی شده‏اند. بر این اساس، از مرور ادبیات، مصاحبه‏ها و مشاهده مشارکتی برای جمع‏آوری داده‌ها و از کدگذاری عمومی، کدگذاری محوری، کدگذاری گزیده‌ای، یادداشت‌نویسی و رسم نمودار برای تحلیل آنها استفاده شده است. خانه‏ها و مغازه‏های محله مصلی یزد به عنوان نمونه‏ مطالعاتی، انتخاب شده‏اند. همچنین، یافته‏های تحقیق کیفی بر اساس تکمیل پرسشنامه توسط 42 معمار، اعتبارسنجی شده‌اند. بر اساس یافته‏های تحقیق، ادراک آرامش در این بناها، ادراک غالب است و اصول حاکم بر ساخت بر این ادراک، مؤثر هستند. یافته‏های تحقیق نشان داد که تناسب، تقارن، تکرار، ریتم و حریم به ترتیب بیشترین تأثیر از عوامل کالبدی را دارند. همچنین رنگ، مصالح خشت و آجر، نور، بافت، لطافت، نرمی و صوت به ترتیب بیشترین تأثیر از عوامل روانشناختی محیط را دارند. بر این اساس، ارتباط بین ادراک آرامش و ادراک نظم موجود در بناها ناشی از این عوامل کالبدی و روان‏شناختی محیط، تأیید شده‏اند‏.

تازه های تحقیق

هدف در این تحقیق، بررسی کیفیت ادراک در معماری تاریخی ایران و ارتباط آن با اصول حاکم بر ساخت بود. این موضوع در خانه‏ها و مغازه‏های تاریخی در محله گودال مصلی یزد به عنوان نمونه‏های منتخب، بررسی شد. بر اساس دستاوردهای تحقیق، بیش از هر ادراک دیگر بر ادراک آرامش در این بناها تأکید شده است. اصول حاکم بر معماری این بناها همچون مقیاس، تناسب، تقارن، تکرار، ریتم، شفافیت، پویایی، محور و هندسه کامل، بر ادراک آرامش در این فضاها، مؤثر بوده‏اند. هر چند عواملی همچون شرایط آب و هوایی و شلوغی ناشی از فعالیت­های اداری می‏توانند بر میزان ادراک آرامش، تأثیرگذار باشند.

با استفاده از کدگذاری عمومی، کدگذاری محوری و کدگذاری گزیده­ای، ارتباط دقیق بین ادراک آرامش و اصول حاکم بر ساخت، تبیین شد. این اصول باعث ادراک نظم در این بناها، شده‏اند آنچه که معماران تاریخی ایران با یادگیری از طبیعت پیرامون، این نظم را ایجاد کرده ‏اند‏. این اصول سینه به سینه و طی هزاران سال از معماری به معمار دیگر، منتقل شده­اند.

نتایج این تحقیق با یافته‏های پژوهش انجام شده توسط کایروتیگن و همکاران در سال 2017 میلادی (Kiruthigan, 2017) هماهنگ است. کاریروتیگن و همکاران، المان­های معماری همچون نیم­ستون­ها، پیش­آمدگی­های افقی، پنجره­های قوسی و نرده­های تزیینی را باعث ارتقای کیفیت ادراک دانسته­اند. همچنین، نتایج این تحقیق با یافته­های ژو و همکاران در سال 2020 میلادی (Zhu et al., 2020) هماهنگ است. ژو و همکاران، ادراک در بناهای تاریخی چین را با فرم معماری مرتبط دانسته­اند. پیشنهاد می­شود در تحقیقات آینده بر کیفیت ادراک در معماری معاصر، ارتباط آن با اصول معماری جدید و مقایسه آن با کیفیت ادراک در معماری تاریخی تأکید شود.

کلیدواژه‌ها
اصول معماری تاریخی؛ کدگذاری عمومی؛ کدگذاری محوری؛ کدگذاری گزیده‌ای
اصل مقاله

هدف از این تحقیق، بررسی چگونگی ادراک در معماری تاریخی ایران و دلایل آن است. رده­های سنی مختلف با قرارگیری در بناهای تاریخی، ادراک متفاوت نسبت به بناهای معاصر را تجربه کرده‏اند. در این تحقیق، عوامل مؤثر بر کیفیت ادراک در معماری تاریخی با استفاده از روش تحقیق کیفی و بر اساس نظریه داده بنیاد، بررسی شده‏اند. بر این اساس، از مرور ادبیات، مصاحبه‏ها و مشاهده مشارکتی برای جمع‏آوری داده­ها و از کدگذاری عمومی، کدگذاری محوری، کدگذاری گزیده­ای، یادداشت­نویسی و رسم نمودار برای تحلیل آنها استفاده شده است. خانه‏ها و مغازه‏های محله مصلی یزد به عنوان نمونه‏ مطالعاتی، انتخاب شده‏اند. همچنین، یافته‏های تحقیق کیفی بر اساس تکمیل پرسشنامه توسط 42 معمار، اعتبارسنجی شده­اند. بر اساس یافته‏های تحقیق، ادراک آرامش در این بناها، ادراک غالب است و اصول حاکم بر ساخت بر این ادراک، مؤثر هستند. یافته‏های تحقیق نشان داد که تناسب، تقارن، تکرار، ریتم و حریم به ترتیب بیشترین تأثیر از عوامل کالبدی را دارند. همچنین رنگ، مصالح خشت و آجر، نور، بافت، لطافت، نرمی و صوت به ترتیب بیشترین تأثیر از عوامل روانشناختی محیط را دارند. بر این اساس، ارتباط بین ادراک آرامش و ادراک نظم موجود در بناها ناشی از این عوامل کالبدی و روان‏شناختی محیط، تأیید شده‏اند‏.

کلید واژگان اصول معماری تاریخی، نظریه داده بنیاد، کدگذاری عمومی، کدگذاری محوری، کدگذاری گزیده­ای.

مراجع
  • قره‏بگلو، مینو؛ مطلبی، قاسم؛ صبا، سامان. (1398). بازشناسی مفهوم ارزش در رابطه انسان و محیط در فضاهای باز سکونتی در معماری سنتی ایران. هنرهای زیبا: معماری و شهرسازی، 24 (1)، 101-114.
  • یغموری، اکرم؛ هاشم‏پور، پریسا. (1402). شفافیت در معماری سنتی اقلیم سردسیر تبریز (پژوهش موردی: مسجد کبود و امامزاده سید حمزه). معماری‏شناسی، 27، 91-102.
  • میرفخرایی، وحیده؛ سامانیان، صمد. (1401). تبیین و تحلیل ارزش‏های ارسی در معماری سنتی ایران. دو فصلنامه دانش‏های بومی ایران، 9 (18)، 199-232.
  • ثقفی، ریحانه. (1402). واکاوی جایگاه فرهنگ در معماری و تأثیرپذیری معماری سنتی از مؤلفه‏های فرهنگی. ماهنامه پایاشهر، 48، 184-193.
  • Adamson, K.A., Prion, S. (2013). Reliability: Measuring Internal Consistency Using Cronbach's α. Clinical Simulation in Nursing, 9(5), 179-180.
  • Ahmadi, H., Mehrjou, M. (2020). Investigating the Effect of Environmental Quality Components on Citizens' Sense of Security; The Case of Central Sidewalk of Hamedan City. URDP Journal, 5 (12). [Persian]
  • Bentinck, SA., Oel, CJ., Dorst, MJ. (2020). Perception of Privacy in a University Building: The Transparency Paradox. Frontiers of architectural Research.
  • Bianco, L. (2017). Architecture, Values and Perception: Between Rhetoric and Reality. Frontiers of architectural Research.
  • Charmaz, KC. (2006). Construction Grounded Theory: A Practical Guide Through Qualitative Analysis. Thousand Oaks: Sage Publications.
  • Gibbeson, C. (2024). Perceptions of Professional Stakeholders in the Process of Historic Building Regeneration in the UK: A Relation Perspective. Cities, 151, 105087.
  • Gibson, JJ. (1966). The Senses Considered as Perceptual Systems. Houghton, Mifflin Company, Boston.
  • Ginzarly, M., Khoury, R.E., Srour, F.J. (2024). Public Space and Everyday Heritage: An Inquiry into children's and Adults' Perception. City, Culture and Society, 38, 100594.
  • Glaser, BG., Strauss, AL. (1967). The Discovery of Grounded Theory: Strategies for Qualitative Research. Chicago: Aldine.
  • Gurusamy, J., Gandhi, S., Damodharan, D., Palaniappan, M., Venkatasubramanian, G. (2021). Grounded Theory of Lifestyle Adaptation- Perspectives from Persons with Schizophrenia and Their Caregivers. Asian Journal of Psychiatry, 56.
  • Ismail, W.H.W., Nadarajah, J.R. (2016). Young Visitors in the City: Their Perceptions of Heritage Buildings. Procedia – Social and Behavioral Sciences, 234, 470-477.
  • Karimimoshaver, M., Azad Ahmadi, M., Aram, F., Mosavi, A. (2020). Urban Views and Their Impacts on Citezens: A Grounded Theory Study of Sanandaj City. Heliyon, 6: 51-7.
  • Kazemi, M., Ayatollahi, SMH. (2012). Introduction to Yazd Cellars and Related Spaces According to Sustainablitiy Concepts. Soffe Journal, 56: 41-56. [Persian]
  • Kazemi, M., Ayatollahi, SMH. (2013). Investigating the Effect of Schools' Environment on Ego Identity of Yazd High School Students. Soffe Journal, 61: 43-56. [Persian]
  • Kiruthigan, K., Thirumaran, K. (2017). Visual Perception on the Architectural Elements of the Built Heritage of a Historic Temple Town: A Case Study of Kumbakonam, India. Frontiers of Architecture Research, 6: 96-107.
  • Latifi, G., Jafarimoghaddam, M. (by Takebayashi, H.). (2018). Improvement Measures of Urban Thermal Environment. Negarestan Andisheh . [Persian]
  • Li, Y., Liang, J., Huang, J., Shen, H., Li, X., Law, A. (2024). Evaluation Tourist Perception of Architectural Heritage Values at a World Heritage Site in South-East China: The Case of Gulangyu Island. Journal of Hospitality and Tourism Management, 60, 127-140.
  • Malakavarzamani, A., Sabernejad, J, Pourmand, H. (2020). Development of a Model of Perceptual Persistence in Architecture Using the Grounded Theory Method. Armanshahr Architecture & Urban Development, 30, 183-193. [Persian]
  • Malakoutikhah, M., Jahangiri, M., Alimohammadlou, M., Faghihi, SA., Kamalinia, M. (2021). The Factors Affecting Unsafe Behaviors of Iraninan Workers: A Qualitative Study Based on Grounded Theory. Safety and Health at Work.
  • Master Plan. (2011). University of Yazd.
  • Najjarnejad Mashhadi, M., Afzalian, K., Sheybani, M., Seyedalhoseni, SM. (2021). Explaning an Enduring Indicators of Iranian Vernacular Housing Using Grounded Theory. Journal of Studies on Iranian- Islamic City, 11 (42), 5-18. [Persian]
  • Patton, MQ. (2014). Qualitative Evaluation and Research Methods, Fourth Edition. Beverly Hills, Ca.
  • Strauss, A., Corbin, J. (1997). Grounded Theory in Practice. SAGE Publications.
  • Strauss, A., Corbin, J. (1998). Basics of Qualitative Research; Techniques and Procedures for Developing Grounded Theory, 4nd SAGE Publications.
  • Strauss, A., Corbin, J. (2014). Basics of Qualitative Research; Techniques and Procedures for Developing Grounded Theory, Fourth Edition. SAGE Publications.
  • Yin, J., Feng, J., Jia, M. (2024). Research on Rural Tourism Environment Perception Based on Grounded Theory: A Case Study of Beishan Village, Zhuhai City, Guangdong Province, China. Heliyon, 10, e32373.
  • Zhu, J., Kang, J., Ma, H., Wang, C. (2020). Grounded Theory-Based Subjective Evaluation of Traditional Chinese Performance Buildings. Applied Acoustics, 168.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 271
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 231


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب