دانشگاه تبریز
فهرست نشریات دارای اعتبار وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC)

 آمار

تعداد نشریات45
تعداد شماره‌ها1,504
تعداد مقالات18,374
تعداد مشاهده مقاله59,622,132
تعداد دریافت فایل اصل مقاله20,890,848
مختاری مرزرود, امیرعلی, برزگر, ابراهیم. (1404). ابعاد و خصلت‌های شخصیتی - روان‌شناختی سیاسی شاه‌عباس اول صفوی. سامانه مدیریت نشریات علمی, 16(45), 165-193. doi: 10.22034/jiiph.2025.67749.2582
امیرعلی مختاری مرزرود; ابراهیم برزگر. "ابعاد و خصلت‌های شخصیتی - روان‌شناختی سیاسی شاه‌عباس اول صفوی". سامانه مدیریت نشریات علمی, 16, 45, 1404, 165-193. doi: 10.22034/jiiph.2025.67749.2582
مختاری مرزرود, امیرعلی, برزگر, ابراهیم. (1404). 'ابعاد و خصلت‌های شخصیتی - روان‌شناختی سیاسی شاه‌عباس اول صفوی', سامانه مدیریت نشریات علمی, 16(45), pp. 165-193. doi: 10.22034/jiiph.2025.67749.2582
مختاری مرزرود, امیرعلی, برزگر, ابراهیم. ابعاد و خصلت‌های شخصیتی - روان‌شناختی سیاسی شاه‌عباس اول صفوی. سامانه مدیریت نشریات علمی, 1404; 16(45): 165-193. doi: 10.22034/jiiph.2025.67749.2582

ابعاد و خصلت‌های شخصیتی - روان‌شناختی سیاسی شاه‌عباس اول صفوی

فصلنامه تاریخ نامه ایران بعد از اسلام
دوره 16، شماره 45، دی 1404، صفحه 165-193    اصل مقاله (977.73 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jiiph.2025.67749.2582
نویسندگان
امیرعلی مختاری مرزرود* 1؛ ابراهیم برزگر2
1دانشجوی کارشناسی ارشد علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی تهران، ایران
2استاد گروه علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی تهران، ایران
چکیده
شاه‌عباس اول صفوی یکی از مهم‌ترین پادشاهان صفوی و تاریخ ایران، زمانی به قدرت رسید که ایران مورد یورش قدرت‌های خارجی و شورش‌های داخلی قرار داشت. او طی ۴۲ سال حکمرانی خود توانست سرزمینی که در آن قدرت مرکزی وجود نداشت، به ایرانی آباد و قدرتمند تبدیل کند. اگرچه زندگانی و اقدامات او به‌کرات مورد بررسی تاریخی قرار گرفته، اما تحلیل نظام‌مند شخصیت و رفتار سیاسی او بر پایة نظریه‌های روان‌شناسی سیاسی کمتر مورد توجه بوده است. این پژوهش با تمرکز بر این خلأ، درصدد ارائة تفسیری بهتر نسبت به چرایی روان‌شناختی سیاسی عملکرد او در طول سلطنتش بوده است. تحقیق حاضر به دنبال پاسخ به سؤال «مهم‌ترین ابعاد و خصلت‌های شخصیتی - روان‌شناختی سیاسی شاه‌عباس اول صفوی کدام‌اند؟» است. روش پژوهش تحقیق حاضر، تحلیل محتوای کیفی و روش جمع‌آوری داده‌ها و اطلاعات اسنادی است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد ترکیب احساس کهتری ناشی از تجارب کودکی (دوری از والدین، ترتیب تولد و ابزارشدگی توسط قزلباشان) و شرایط بحرانی آغاز پادشاهی او (برآمده از ضعف ایران در برابر همسایگان و ضعف حکمرانی پدر)، نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری شخصیت وی داشته است. این دو عامل موجب شکل‌گیری سازوکارهای جبرانی دوگانة رفتاری «خودمحوری» از مسیر قدرت‌طلبی سلطه‌جویانه، و گرایش هم‌زمان به «دیگرمحوری» از طریق مردم‌داری مفید به حال جامعه در وی شده است.
کلیدواژه‌ها
روان‌شناسی سیاسی؛ شاه‌عباس اوّل؛ صفویه؛ تاریخ ایران؛ آلفرد آدلر
مراجع
کتاب‌ها

  • آدلر، آلفرد (۱۳۷۰)، روانشناسی فردی، ترجمه حسن زمانی شرفشاهی، تهران: تصویر.
  • آقاجری، سید هاشم (۱۳۸۹)، مقدمه‌ای بر مناسبات دین در ایران عصر صفوی، تهران: طرح نو.
  • باستانی پاریزی، محمدابراهیم (۱۳۷۸)، سیاست و اقتصاد عصر صفوی، تهران: صفی علیشاه.
  • برزگر، ابراهیم (۱۳۹۶ - ۱۳۸۶)، روان‌شناسی سیاسی، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتاب علوم‌انسانی و دانشگاه‌ها (سمت).
  • --------- (۱۴۰۲)، روان‌شناسی سیاسی پادشاهان قاجاری، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتاب علوم‌انسانی و دانشگاه‌ها (سمت).
  • بلو، دیوید (۱۳۹۶)، پادشاه بی‌رحمی که به اسطوره مبدل گشت، ترجمه خسرو خواجه‌نوری، تهران: امیرکبیر.
  • پارسادوست، منوچهر (۱۳۸۸)، شاه‌عباس اول؛ پادشاهی با درس‌هایی که باید فراگرفت، جلد اول، تهران: شرکت سهامی انتشار.
  • پورمقدس، علی (۱۳۶۹)، روانشناسی اجتماعی، اصفهان: مشعل.
  • تاج‌بخش، احمد (۱۳۴۰)، ایران در زمان صفویه، تبریز: کتابفروشی چهر.
  • تاورنیه، ژان باتیست (۱۳۸۳)، سفرنامة تاوارنیه، ترجمه احمد ارباب شیرانی، تهران: نیلوفر.
  • حقیقت، سید صادق (۱۳۹۸)، روش‌شناسی علوم سیاسی، قم: دانشگاه مفید.
  • دلاواله، پیترو (۱۳۸۴)، سفرنامة پیترودلاواله (قسمت مربوط به ایران)، ترجمه، شرح و حواشی از شعاع الدین شفا، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
  • روحی، زهره (۱۳۹۷)، اصفهان عصر صفوی، سبک زندگی و ساختار قدرت: خوانشی دیگر از شرایط اجتماعی - سیاسی دوره صفویه، تهران: امیرکبیر.
  • سایکس، سر پرسی (۱۳۴۳)، تاریخ ایران، ترجمه سیدمحمدتقی فخر داعی گیلانی، جلد دوم، تهران: شرکت سهامی چاپ و انتشارات کتب ایران (علمی).
  • سیاسی، علی‌اکبر (۱۳۵۶)، نظریه‌های شخصیت یا مکاتب روان‌شناسی، تهران: مؤسسۀ انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، بهمن ۲۵۳۶ شاهنشاهی.
  • سیوری، راجر مروین (۱۳۸۰). در باب صفویان، ترجمه رمضان علی روح الهی، تهران: مرکز.
  • ------------- (۱۳۹۱)،  ایران عصر صفوی، ترجمه کامبیز عزیزی، تهران: مرکز.
  • شرلی، سر آنتونی (۱۳۷۸)، سفرنامه برادران شرلی، ترجمه آوانس، به کوشش علی دهباشی، تهران: به دید.
  • شولتز، دوان. پی و شولتز، سیدنی الن (۱۳۹۴)، نظریه‌های شخصیت، ترجمه یحیی سید محمدی، تهران: ویرایش.
  • طاهری، ابوالقاسم (۱۳۸۳)، تاریخ سیاسی و اجتماعی ایران: از مرگ تیمور تا مرگ شاه‌عباس، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
  • غفاری فرد، عباسقلی (۱۳۷۶)، روابط صفویه و ازبکان (۱۳۰۱ - ۹۱۳ ه. ق)، تهران: وزارت امور خارجه، مؤسسه چاپ و انتشارات.
  • فلسفی، نصرالله (۱۳۷۵)، زندگانی شاه عباس اول، تهران: علمی.
  • کاووسی عراقی، محمدحسن (۱۳۷۹)، اسناد روابط دولت صفوی با حکومتهای ایتالیا، تهران: وزارت امور خارجه، مرکز چاپ و انتشارات.
  • کروسینسکی (۱۳۹۰)، سقوط اصفهان به روایت کروسینسکی، بازنویسی جواد طباطبایی، تهران: نگاه معاصر.
  • کوئین، شعله (۱۴۰۱)، شاه عباس؛ پادشاهی که ایران را از نو ساخت، ترجمه‌مانی صالحی علامه، تهران: نامک.
  • لوئی بلان، لوسین (۱۳۷۵)، زندگی شاه‌عباس، ترجمه ولی‌الله شادان، تهران: اساطیر.
  • متی، رودی (۱۳۹۳)، ایران در بحران: زوال صفویه و سقوط اصفهان، ترجمه حسن افشار، تهران: مرکز.
  • رحیم‌لو، یوسف (۱۳۹۳)، دنباله ایران در عصر صفویه، تاریخ جامع ایران، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، جلد ۱۱، تهران: دائره المعارف بزرگ اسلامی (مرکز پژوهشهای ایرانی و اسلامی) (صص. ۵۵۲ - ۱).
  • موسوی‌نیا، سید رضا (۱۳۹۴)، رئالیسم ایرانی؛ تحلیل نظری روابط خارجی از دولت صفوی تا سقوط پهلوی، تهران: مخاطب.
  • میچل، کالین (۱۳۹۷)، سیاست‌ورزی در ایران عصر صفوی: قدرت، دیانت، بلاغت، ترجمه حسن افشار، تهران: فرهنگ جاوید.
  • نژاداکبری مهربان، مریم (۱۳۹۲)، شاه‌عباس کبیر، تهران: کتاب پارسه.
  • نوائی، عبدالحسین (۱۳۸۶)، روابط سیاسی و اقتصادی ایران در دوره صفویه، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم‌انسانی دانشگاه‌ها (سمت).
  • نوایی، عبدالحسین و عباسقلی غفاری فرد (۱۳۸۶)، تاریخ تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ایران در دوران صفویه، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم‌انسانی دانشگاه‌ها (سمت).
مقالات

  • احمدزاده، محمدامیر و کاظمی، ظریفه (۱۴۰۱). زن در عرصة سیاست ایران مطالعه موردی دورة قاجار نظریة آدلر و روانشناسی سیاسی مهد علیای سوم، جستارهای سیاسی معاصر، ۱۳(۲)، ۳۰ - ۳.  Doi: 10.30465/cps.2021.30262.2471
  • برزگر، ابراهیم (۱۳۸۳). روانشناسی سیاسی مظفرالدین‌شاه، اطلاعات سیاسی اقتصادی، ( ۲۰۳ و ۲۰۴)، ۹۵ - ۸۴.
  • -------- (۱۳۸۷). نظریه آدلر و روان‏شناسی سیاسی آقامحمدخان قاجار، پژوهشنامه علوم سیاسی، ۴(۱۳)، ۵۰ - ۷.
  • -------- (۱۳۸۹). نظریه هورنای و روان‌شناسی سیاسی ناصرالدین‌شاه؛ از کودکی تا عزل نوری، پژوهشنامه علوم سیاسی، ۶(۱)، ۷۳ - ۳۵.
  • -------- (۱۳۹۴). روان‌شناسی سیاسی شاه‌سلطان حسین و نقش آن در فروپاشی صفویه، فصلنامه آفاق امنیت، ۸ (۲۷)، ۱۲۱ - ۱۰۷.
  • عابدینی مغانکی، مریم (1399). مدیریت بحران مناطق جنگ‌زده در سلطنت شاه‌عباس اول صفوی، تاریخ‌نامة ایران بعد از اسلام، سال ۱۱ (۲۴)، 71 - 45.
 Doi: 10.22034/jiiph.2020.12324

  • ناصحی، عباسعلی و رئیسی، فیروزه (۱۳۸۶). مروری بر نظریات آدلر، تازه‌های علوم‌شناختی، ۹(۱)، ۶۶ - ۵۵.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 48
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 42


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب