| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,554 |
| تعداد مقالات | 18,950 |
| تعداد مشاهده مقاله | 63,836,318 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 23,338,320 |
ارزیابی عوامل موثر بر آسیب پذیری سلامت روحی و روانی بیماران مغز و اعصاب و روان در محیطهای مسکونی شهر اردبیل | ||
| جغرافیا و برنامهریزی | ||
| دوره 29، شماره 94، 1404، صفحه 336-318 اصل مقاله (1.88 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/gp.2025.65218.3344 | ||
| نویسندگان | ||
| سمیرا سعیدی زارنجی1؛ محمد حسن یزدانی* 2؛ قاسم فتاح زاده اردلانی3؛ سعید سعیدی زارنجی4 | ||
| 1گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری. دانشکده علوم اجتماعی. محقق اردبیلی. اردبیل ایران | ||
| 2استاد، گرو جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران | ||
| 3گروه آموزشی مغز و اعصاب دانشگاه علوم پزشکی اردبیل،ایران | ||
| 4دانشجوی کارشناسی فوریت پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران. ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف پژوهش حاضر ارزیابی عوامل موثر بر آسیبپذیری سلامت بیماران مغز و اعصاب و روان در محیط های مسکونی شهر اردبیل می باشد.پژوهش حاضر به لحاظ هدف کاربردی و به لحاظ روش توصیفی- تحلیلی می باشد. اطلاعات مورد نیاز در این بررسی از طریق روشهای میدانی و اسنادی گردآوری شده اند. جامعه آماری پژوهش منطبق بر بیماران مغز و اعصاب و روان در شهر اردبیل است. برای تجزیه و تحلیل دادهها از نرمافزارهای SPSS وGIS و آزمونهای آماری T تک نمونهای، همبستگی پیرسون و تحلیل عاملی اکتشافی جهت پاسخ به سوالات تحقیق استفاده شده است.پراکنش فضایی بیماری مغز و اعصاب و روان در بافت فرسوده شهر اردبیل نشان میدهد که در محلههایی که دارای بافت فرسوده میباشد تجمع بیماری در آن مناطق نسبت به سایر مناطق بیشتر میباشد و تاثیر کیفیت مسکن بر سلامت روحی و روانی بیماران تاثیرگذار بوده است همچنین براساس نتایج آزمون پیرسون همبستگی مثبت و معناداری بین متغیرهای کیفیت محیط مسکونی و سلامت روان بیماران مغز و اعصاب و روان وجود دارد. همچنین براساس نتایج حاصل از آزمون تحلیل عاملی اکتشافی عواملی که باعث تاثیر کیفیت مسکن بر سلامت روان بیماران مغز و اعصاب و روان میباشد عبارتند از: میزان تراکم مسکن در محله، وجود فضاهای باز و سبز در محله، وجود حیاط مستقل، رضایت از تعداد اتاق در منزل مسکونی و همچنین اجزای نمای ساختمانها بیشترین تاثیر را بر سلامت روان افراد مورد مطالعه داشته است.براساس نظرات پاسخگویان کیفیت محیط مسکونی در شهر اردبیل بر سلامت روان بیماران تاثیرگذار میباشد در نتیجه باید رابطه میان متخصصان برنامه ریزی مسکن و روانشناسان محیط تقویت گردد تا تاثیر منفی محیط مسکونی بر شاخصهای سلامت روان کنترل شود. | ||
تازه های تحقیق | ||
محیط انسان را احاطه کرده است و تأثیرات خود را بر انسان تحمیل میکند. انسان همواره در حال کنش متقابل با محیط فیزیکی خود میباشد و بر آن تأثیر میگذارد. انسان موجودی اجتماعی است و زندگی او باید به صورت اجتماع و دسته جمعی باشد، زیرا نیازمندیهای انسان ایجاب میکند که با همکاری سایر همنوعان خود به رفع آنها بپردازد. هر فردی عهدهدار کاری شود و هر گروهی مشکلی را حل کند تا زندگی برای همه سعادت بخش و دلپذیر شود. ولی این روزها به رغم پیشرفت دانش و افزایش امکانات رفاهی بشر، شاهد آن هستیم که انسان امروزی روز به روز تنهاتر میشود و بنا به نظریه فرام برای رهایی از این تنهایی راهی ندارد جز بازگشت به دامان طبیعت. آسیبشناسان و متفکران، در خصوص تبعات حاصل از پیشرفت، عوامل بیشماری را شناسایی کردهاند، اما آنچه این روزها بیشتر به چشم میخورد عدم تعادل و ناهنجاریهای سلامت عمومی جامعه به خصوص سلامت روانی افراد جامعه و درگیری گروههای سنی مختلف جامعه با آن است. بررسی مطالعات پیشین و ادبیات تحقیق نشان از آن دارد که در راستای بهبود سلامت روان جمعیت شهرنشین، محیط ساخته شده شامل محیط زندگی، محیط فعالیت و کار نقش بسیار بالایی دارد. همانگونه که تشریح شد، یکی از اجزای محیط کالبدی، مساکن شهری است. در واقع مسکن نامناسب عامل موثری در پیدایش افسردگی و اختلالات روانی، شخصیتی و همچنین کاهش مقاومت فرد در برابر مشکلات است. هدف پژوهش حاضر بررسی ارتباط بین سلامت روان با کیفیت محیط مسکونی و همچنین عوامل موثر بر بیماران مغز و اعصاب و روان در محیطهای مسکونی میباشد براساس نتایج مستخرج از پژوهش و نظرات پاسخگویان میانگین رضایت از کیفیت واحدهای مسکونی در محدوده مورد مطالعه کمتر از میانگین تجربی (3) میباشد که نشاندهنده تأثیر کیفیت محیط مسکونی بر سلامت روانی بیماران مغز و اعصاب و روان در شهر اردبیل میباشد و نتایج حاصل از آزمون t- test نشان میدهد بیشترین فراوانی در بین گویهها به (میزان نورکافی با میانگین 11/3) و کمترین فراوانی به (تفکیک فضای بازی کودکان و پارکینگ با میانگین 14/2) اختصاص داده شده است. براساس یافتههای پژوهش پراکنش فضایی بیماری مغز و اعصاب و روان در بافت فرسوده شهر اردبیل نشان میدهد که در محلههایی که دارای بافت فرسوده میباشد تجمع بیماری در آن مناطق نسبت به سایر مناطق بیشتر میباشد و تأثیر کیفیت مسکن بر سلامت روحی و روانی بیماران تأثیرگذار بوده است و در پاسخ به سوال پژوهش میتوان گفت بین کیفیت محیط مسکونی و سلامت روان بیماران رابطه معناداری وجود دارد. همچنین براساس نتایج آزمون پیرسون همبستگی مثبت و معناداری بین متغیرهای کیفیت محیط مسکونی و سلامت روان بیماران مغز و اعصاب و روان وجود دارد. میتوان گفت بین کیفیت محیط مسکونی با سلامت روان ارتباط معناداری وجود دارد. براساس نتایج حاصل از آزمون تحلیل عاملی اکتشافی و نظر پاسخدهندگان پژوهش عواملی که باعث تأثیر کیفیت مسکن بر سلامت روان بیماران مغز و اعصاب و روان میباشد عبارتند از: میزان تراکم مسکن در محله، وجود فضاهای باز و سبز در محله، وجود حیاط مستقل، رضایت از تعداد اتاق در منزل مسکونی و همچنین اجزای نمای ساختمانها بیشترین تأثیر را بر سلامت روان افراد مورد مطالعه داشته است. که اگر این عوامل کمی و کیفی در ساخت مسکن مورد مطالعه قرار گیرد میتواند در سلامت روان افراد تأثیر مثبت داشته باشد. همانطور که در نتایج نشان داده شد تأثیر وجود عناصر طبیعی و حیات مستقل در محیطهای مسکونی، باعث افزایش در شاخصهای سلامت روان، شادکامی و بهزیستی میشود. با استفاده از شاخصهای زیست محیطی در ساختمانها میتوان از ضریب سطوح سخت کاست و شاخصهای روانشناسی محیط را افزایش داد. نتایج پژوهش حاضر با نتایج تحقیق سعیدی قهه و همکاران که در پژوهشی به این نتیجه رسیده است که ویژگیهای محیط ساخته شده مسکونی در بسیاری از جنبهها با افسردگی مرتبط است و توجه به آن برای ارتقای سلامت روان (کاهش افسردگی) ساکنین محیطهای مسکونی ضروری است منطبق میباشد و با نتایج پژوهش چارلز اوچودو و همکاران که عواملی همچون پوشش گیاهی، تراکم واحدهای مسکونی، وضعیت روشنایی خیابان و کیفیت مسکن، سلامت روان مردان و زنان را تحت تأثیر قرار میدهند گانگ و همکاران (2016) با مطالعه سایر پژوهشها به این نتیجه رسیدند که دسترسی به فضای سبز، اختلاط کاربریها، ترافیک، فعالیتهای صنعتی و دسترسی به مسکن مناسب ارتباط قابل توجهی با سلامت روانی دارند همچنین با نتایج یافتههای هو و همکاران در سال 2017 ؛ شائو و همکاران (2018) همسو میباشد. پیشنهادات پژوهش
| ||
| کلیدواژهها | ||
| سلامت روان؛ بیماری مغز و اعصاب؛ محیط مسکونی؛ شهر اردبیل | ||
| اصل مقاله | ||
|
مقدمه و هدف: امروزه مسأله مورد توجه در حوزه مسکن این است که مسکن را از فضایی که کاربرد آن صرفا سکونت است خارج کرده و با برطرف کردن نواقص موجود، به فضایی دست پیدا کنیم که در آن مشکلات به حداقل خود برسد و شاهد زندگی باکیفیت تر همراه با آرامش و سلامت روانی مطلوب، بود. هدف پژوهش حاضر ارزیابی عوامل موثر بر آسیبپذیری سلامت بیماران مغز و اعصاب و روان در محیط های مسکونی شهر اردبیل می باشد. روششناسی: پژوهش حاضر به لحاظ هدف کاربردی و به لحاظ روش توصیفی- تحلیلی می باشد. اطلاعات مورد نیاز در این بررسی از طریق روشهای میدانی و اسنادی گردآوری شده اند. جامعه آماری پژوهش منطبق بر بیماران مغز و اعصاب و روان در شهر اردبیل است. برای تجزیه و تحلیل دادهها از نرمافزارهای SPSS وGIS و آزمونهای آماری T تک نمونهای، همبستگی پیرسون و تحلیل عاملی اکتشافی جهت پاسخ به سوالات تحقیق استفاده شده است. یافتههای پژوهش: پراکنش فضایی بیماری مغز و اعصاب و روان در بافت فرسوده شهر اردبیل نشان میدهد که در محلههایی که دارای بافت فرسوده میباشد تجمع بیماری در آن مناطق نسبت به سایر مناطق بیشتر میباشد و تأثیر کیفیت مسکن بر سلامت روحی و روانی بیماران تأثیرگذار بوده است همچنین براساس نتایج آزمون پیرسون همبستگی مثبت و معناداری بین متغیرهای کیفیت محیط مسکونی و سلامت روان بیماران مغز و اعصاب و روان وجود دارد. همچنین براساس نتایج حاصل از آزمون تحلیل عاملی اکتشافی عواملی که باعث تأثیر کیفیت مسکن بر سلامت روان بیماران مغز و اعصاب و روان میباشد عبارتند از: میزان تراکم مسکن در محله، وجود فضاهای باز و سبز در محله، وجود حیاط مستقل، رضایت از تعداد اتاق در منزل مسکونی و همچنین اجزای نمای ساختمانها بیشترین تأثیر را بر سلامت روان افراد مورد مطالعه داشته است. نتیجهگیری: براساس نظرات پاسخگویان کیفیت محیط مسکونی در شهر اردبیل بر سلامت روان بیماران تأثیرگذار میباشد در نتیجه باید رابطه میان متخصصان برنامه ریزی مسکن و روانشناسان محیط تقویت گردد تا تأثیر منفی محیط مسکونی بر شاخصهای سلامت روان کنترل شود. | ||
| مراجع | ||
|
آزاده، سیدرضا؛ محمدی سیداحمدیانی، جمال و نشاط دوست، حمیدطاهر (1399). بررسی ارتباط بین شاخصهای کمّی مسکن و سلامتروانی شهروندان مطالعه موردی: محله مرداویج-اصفهان. جغرافیا و برنامهریزی، 24(72)، 1-33 doi: 10.22034/gp.2020.10777
اسماعیلی، محدثه؛ کرمی، اسلام و دهقان منگابادی، ابوالفضل (1403). نقش مولفههای ادراکی-زیباشناختی مکان در سلامت روان ساکنان مطالعه موردی: مجتمعهای مسکونی شهرک تالار گرگان. جغرافیا و برنامهریزی، 28(88)، 443-416. doi: 10.22034/gp.2023.55835.3117
سعیدی قهه، عاطفه؛ شاهدی، بهرام؛ خیرآبادی، غلام رضا و طراحی، محمدجواد (1399). رابطه بین ویژگیهای محیط مسکونی با افسردگی ساکنان: یک مقاله مروری، مجله تحقیقات علوم رفتاری، 18(2)، 287-270.
عزیزی، محمدمهدی (۱۳۸۱). نقش و جایگاه تراکم ساختمانی در توسعه شهری، اولین سمینار ساخت و ساز در پایتخت، تهران، دانشگاه تهران، دانشکده فنی.
کلورید آکیولی، فوربس داوید سون؛ تراکم در توسعه شهر-کلورید آکیولی-فوربس داوید سون-ترجمه نجما اسمعیل پور، اشتیاقی، علیرضا ولایتی، شیوا و رضائی تبریزی، سویل (1403). تأثیر مؤلفههای کالبدی بر ارتقاء سلامت روان شهروندان در فضاهای شهری (نمونه مورد مطالعه: عینالی و ائل گولی شهر تبریز). جغرافیا و برنامهریزی, 28(87)، 446-422.doi: 10.22034/gp.2023.53005.3039
Acosta J, Chavda A, Verma D, Marker M, Anzisi L. (2007).Prevalence of anxiety and depression among emergency,department staff. The New York Medical Journal, 2(2). Azizi, Mohammad Mehdi, (2012). The role and position of building density in urban development, The first construction seminar in the capital, Tehran, University of Tehran, Faculty of Engineering )In Persian(. Azadeh,S. Reza ; Mohammadi J; Taher Neshat Dost, H (2020). Investigation of the relationship between quantitative indicators of housing and the citizens’ mental health Case study: Mardavij neighborhood- Isfahan. Journal of Geography and Planning, 23(72), 1-33 )In Persian(. Clifford, B., (2019). Healthy Homes? Thirty Examples of Permitted Development Conversions. University College London, London. Coates D, Anand P, Norris M (2015). Housing, happiness and capabilities: A summary of the international evidence and models. econstor, (81), 1-42. Clifford, B., Canelas, P., Ferm, J., Livingstone, N., Lord, A., Dunning, R (2020). Research into the quality standard of homes delivered through change of use permitted development rights. Ministry of Housing, Communities and Local Government, London, UK. Clifford, B., Dennett, A., Chi, B., (2021). Mapping Class E: Understanding the Expansion of Permitted Development. University College London. Clark, C., Myron, R., Stansfeld, S., & Candy, B. (2007). A systematic review of the evidence on the effect of the built and physical environment on mental health. Journal of public mental health, 6(2),14-27. Chloride Akioli, Forbes David Son; Density in urban development-Chloride Akioli-Forbes David Son-Translated by Najma Esmailpour, Ishtiaghi, Alireza. )In Persian( Emma Baker,Ngoc Thien Anh Pham, Lyrian Daniel, Rebecca Bentley(2020), New evidence on mental health and housing affordability in cities: A quantile regression approach.journal homepage:www.elsevier.com/locate. Cities 96 (2020) 102455. https://doi.org/10.1016/j.cities.2019.102455. Esmaieili, M., Karami, I., & DehganMongabadi, A. (04). The role of the perceptual-aesthetic components of the place in the mental health of the residents Case study: residential complexes of Talar town, Gorgan. Journal of Geography and Planning, 8(88), 1-4. http//doi.org/10.034/GP.03.55835.3117 (In Persian) Gruebner, O., Rapp, M. A., Adli, M., Kluge, U., Galea, S., & Heinz, A. (2017). Cities and mental health. Dtsch Arztebl Int, 114(2), 121–7. Doi: 10.3238/arztebl.2017.012. Greif MJ, Nii-Amoo Dodoo F.(2015). How community physical, structural, and social stressors relate to mental health in the urban slums of Accra, Ghana. Health & Place. 33, 57–66. Doi: 10.1016/j.healthplace.2015.02.002 Gong, Y., Palmer, S., Gallacher, J., Marsden, T., & Fone, D. (2016). A systematic review of the relationship between objective measurements of the urban environment and psychological distress. Environment international, 96, 48-57. Hood, E. (2005). Dwelling disparities: how poor housing leads to poor health. Environmental Health Perspectives, 113(5), 310-317. Okkels, N., Kristiansen, C. B., & Munk-Jørgensen, P. (2018(. Mental Health and Illness Worldwide, Mental Healt hand Illness in the City. Urban Design and Mental Health, 12(3), 421-444. Ochodo, C, Ndetei, D. M., Moturi, W. N., & Otieno, J. O. (2014). External built residential environment characteristics that affect mental health of adults. Journal of Urban Health, 91(5), 908-927 Kyriakou, K., Resch, B., Sagl, G., Petutschnig, A,Werner, C., Niederseer, D., Liedlgruber, M., Wilhelm, F.,Osborne, T., & Pykett, J. (2019(. Detecting Moments of Stress from Measurements of Wearable Physiological Sensors. Sensors, 19(17), 3805-3811. Doi:10.3390/s19173805. KIM S, Jeong W, Na Jang B, Park E, Jang S. (2020) Associations between substandard housing and depression: Insights from the Korea Welfare Panel Study. BMC Psychiatry; 1: 1-22 Li, J., & Liu, Z. (2018). Housing stress and mental health of migrant populations in urban China. Cities, 81, 172-179. Madeddu, M., Clifford, B., 2023. The conversion of buildings to housing use: England’s permitted development rights in comparative perspective. Prog. Plan., The conversion of buildings to housing use: England’s permitted development rights in comparative perspective 171, 100730.10.1016/j.progress.2022.100730. Lederbogen, F., Kirsch, P., Haddad, L., Streit, F., Tost, H., Schuch, P., & Meyer-Lindenberg, A. (2011). City living and urban upbringing affect neural social stress processing in humans. Nature, 474(7352), 498. Loomans Ta. Reasons why high rises kill livability? [September 25, 2014]. 2014. [Available from http:// bloomingrock.com/2014/09/25/7-reasons-why-high-rises-kill-livability/]. Ivey S L, Kealey M, Kurtovich E, Hunter R H, Prohaska T R, Bayles C M, et al. Neighborhood characteristics and depressive symptoms in an older population. Aging & Mental Health 2015;19 (8): 713-722. Momayyezi M, Farzaneh F, Lotfi MH. Mental Health Status (Depression, Anxiety and Stress) of Employed and Unemployed Women in Yazd, Iran, 2015. Health and Development Journal. 2018; 7(3):239–49http://jhad.kmu.ac.ir/article-1-633-en.pdf. [in Persian]. Mohammadzadeh-Ebrahimi A, Rahimi-Pordanjani T. The Moderating Role of Cognitive Emotion Regulation Strategies in the Relationship between Stressful Events and Depression Symptoms. JRes Behav Sci; 15(2): 213-20. [In Persian]. Mc Lean, I. Hawed, p. Ecological perspetives in health research. epidermal community health, (2003). Samsam-Shariat SM, Neshat doost HT, Kalantari M, Oreyzi-Samani SH. Applied Indicators in Treatment Approaches of Chronic Depressive Disorders. J Res Behav Sci 2017; 15(3), 386-96. [InPersian]. Singh A, Daniel L, Baker E, Bentl R. (2019). Housing Disadvantage and Poor Mental Health: ASystematic Review. American Journal of Preventive Medicine, 57(2), 262-272. Saeedi Qahhe, Atefeh; Shahedi, Bahram; Khairabadi, Gholam Reza; Design, Mohammad Javad; (2010). The relationship between residential environment characteristics and residents' depression: a review article, Journal of Behavioral Science Research, 2010, 18(2), 287-270. (In Persian) Velayati, Sh., Rezaei Tabrizi, S., (2024). Investigating the effect of physical components on improving the mental health of citizens in urban spaces (case study: Aynali and El Gholi, Tabriz city). Journal of Geography and Planning, 28 (87), 337-357. https://doi.org/10.22034/gp.2023.53005.3039 (In Persian) Wandersman, A, & Nation, M. (1998). Urban neighborhoods and mental health: Psychological contributions to understanding toxicity, resilience, and interventions. American Psychologist, 53(6), 647-656. Xiao, Y., Miao, S., Sarkar, C., Geng, H., & Lu, Y. (2018). Exploring the Impacts of Housing Condition on Migrants’ Mental Health in Nanxiang, Shanghai: A Structural Equation Modelling Approach.International journal of environmental research and public health,15(2), 225. Yavari M, Mazaheri M. (2017). Management of Depression based on Integrated Medicine Viewpoint. JRes Behav Sci; 15(3), 378-85 [In Persian]. Zarghami E, Fatourehchi D. (2018). Impacts of Islamic- Iranian Identity on Mental health outcomes in traditional houses. Naqshejahan, 7(4), 30-46 [In Persian]. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,047 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 250 |
||