دانشگاه تبریز
فهرست نشریات دارای اعتبار وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC)

 آمار

تعداد نشریات45
تعداد شماره‌ها1,548
تعداد مقالات18,870
تعداد مشاهده مقاله63,075,992
تعداد دریافت فایل اصل مقاله22,951,053
سالاری شادی, علی, مؤمنی, محسن, حسین پور اصل, سینا. (1403). نقش ابراهیم شیخ شاه شروانی در مناسبات ‌شاه‌اسماعیل صفوی و سلطان سلیم عثمانی (با تکیه بر مجموعه منشآت‌السلاطین). سامانه مدیریت نشریات علمی, 15(41), 129-153. doi: 10.22034/jiiph.2024.60282.2500
علی سالاری شادی; محسن مؤمنی; سینا حسین پور اصل. "نقش ابراهیم شیخ شاه شروانی در مناسبات ‌شاه‌اسماعیل صفوی و سلطان سلیم عثمانی (با تکیه بر مجموعه منشآت‌السلاطین)". سامانه مدیریت نشریات علمی, 15, 41, 1403, 129-153. doi: 10.22034/jiiph.2024.60282.2500
سالاری شادی, علی, مؤمنی, محسن, حسین پور اصل, سینا. (1403). 'نقش ابراهیم شیخ شاه شروانی در مناسبات ‌شاه‌اسماعیل صفوی و سلطان سلیم عثمانی (با تکیه بر مجموعه منشآت‌السلاطین)', سامانه مدیریت نشریات علمی, 15(41), pp. 129-153. doi: 10.22034/jiiph.2024.60282.2500
سالاری شادی, علی, مؤمنی, محسن, حسین پور اصل, سینا. نقش ابراهیم شیخ شاه شروانی در مناسبات ‌شاه‌اسماعیل صفوی و سلطان سلیم عثمانی (با تکیه بر مجموعه منشآت‌السلاطین). سامانه مدیریت نشریات علمی, 1403; 15(41): 129-153. doi: 10.22034/jiiph.2024.60282.2500

نقش ابراهیم شیخ شاه شروانی در مناسبات ‌شاه‌اسماعیل صفوی و سلطان سلیم عثمانی (با تکیه بر مجموعه منشآت‌السلاطین)

فصلنامه تاریخ نامه ایران بعد از اسلام
مقاله 7، دوره 15، شماره 41، دی 1403، صفحه 129-153    اصل مقاله (830.38 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jiiph.2024.60282.2500
نویسندگان
علی سالاری شادی* 1؛ محسن مؤمنی2؛ سینا حسین پور اصل3
1دانشیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی تهران، ایران
2دانشیار گروه تاریخ دانشگاه ارومیه، ایران
3دانشجوی دکتری تاریخ ایران دوره اسلامی دانشگاه تهران، ایران
چکیده
هم‌زمان با فعالیت‌های قزلباش‌ها در نخستین ‌سال‌های تشکیل دولت صفوی، شاهزاده سلیم حاکم یکی از ولایت عثمانی در مجاورت قلمرو صفویه بود. وی از همان ایام، عزمی جدی در مقابله با قزلباشان که در مناطق مختلف عثمانی ایجاد آشوب و دخالت می‌کردند، داشت. در راستای آن پس از دست‌یابی به سلطنت نیز، درصدد مقابلۀ جدی با صفویان و قزلباشان برآمد و کار را به نبرد چالدران کشاند. اگرچه پیروزی عثمانیان در جنگ چالدران، ضربۀ سنگینی به دولت نوپای صفوی وارد ساخت، اما بروز برخی مشکلات و موانع، سلطان سلیم را از ادامۀ مقابله‌جویی بیشتر بازداشت. هرچند سلطان سلیم، ‌سال‌ها بعد نیز درصدد مقابله بیشتر با صفویان بود، اما در این میان فرصت‌هایی پیش آمد که حاکمان منطقه‌ای و محلی همجوار مانند شروانشاه ابراهیم شیخ شاه ‌به‌خاطر حفظ منافع خود یا ایجاد تعادل منطقه‌ای نقش واسطۀ صلح و آشتی را میان طرفین ایفا نمایند. درواقع حاکمانی مانند شروانشاه فرصتی برای ردوبدل پیام‌های آشتی‌جویانه طرفین شدند. در این راستا مکاتبات سلطان سلیم با حاکم شروان که در مجموعۀ منشآت‌السلاطین منعکس شده است، اهمیت خاصی دارد. حال مسئلۀ اصلی پژوهش حاضر این است که در این مقطع، شروانشاه ابراهیم شیخ شاه با کدامین موقعیت و امتیازات، به چنین نقشی در مناسبات عثمانی و صفویان دست یافت وحاصل آن چه شد؟ و اینکه چرا سلطان سلیم به او اعتماد داشت و اجازه چنین مداخله‌ای را برای او قائل شد؟ این نوشتار با روش و رویکرد توصیفی‌تحلیلی در پی واکاوی نقش سیاسی و دیپلماتیک ابراهیم شیخ شاه شروانی در تعیین مناسبات صفویان و عثمانیان و روند و دستاورد‌های آن است.
کلیدواژه‌ها
صفوی؛ عثمانی؛ چالدران؛ شروان؛ دیپلماسی؛ ابراهیم شیخ شاه شروانی
سایر فایل های مرتبط با مقاله
مراجع
الف) منابع فارسی

کتاب‌ها

  • اردبیلی، درویش توکلی بن اسمعیل بزاز (۱۳۷۳). صفوه الصفا، تصحیح غلامرضا طباطبایی مجد، تبریز: مصحح.
  • اسپناقچی پاشازاده، محمد عارف بن محمد شریف (۱۳۷۹). انقلاب الاسلام بین الخواص و العوام، به کوشش رسول جعفریان‌، قم: دلیل.
  • اولئاریوس، آدام (۱۳۶۳). سفرنامه آدام اولئاریوس، ترجمه احمد بهپور، تهران: ابتکار.
  • بارتولد، واسیلی ولادیمیروویچ (۱۳۷۵). جایگاه مناطق اطراف دریای خزر در تاریخ جهان اسلام، ترجمه لیلا ربن شه، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
  • باکیخانوف، عباسقلی آقا قدسی (۱۹۷۰). گلستان ارم، به اهتمام عبدالکریم علی‌زاده و دیگران، باکو: علم.
  • بدلیسی، امیر شرف خان بن شمس الدین (۱۳۷۷). شرفنامه (تاریخ مفصل کردستان)، به اهتمام ولادیمیر ویلیامینوف زرنوف، تهران: اساطیر.
  • بوداق منشی، قزوینی (۱۳۷۸). جواهر الاخبار، تصحیح محسن بهرام نژاد، تهران: مرکز پژوهشی میراث مکتوب.
  • ترکمان، اسکندر بیگ منشی (۱۳۱۴). تاریخ عالم آرای عباسی، تهران: دارالطباعه آقا سید مرتضی.
  • جنابدی، میرزا بیگ (۱۳۷۸). روضه الصفویه، به کوشش غلامرضا طباطبایی مجد، تهران: بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار.
  • خنجی، فضل الله بن روزبهان (۱۳۸۲). تاریخ عالم آرای امینی، تصحیح محمداکبر عشیق، تهران: مرکز پژوهشی میراث مکتوب.
  • خواندمیر، غیاث الدین بن همام الدین (۱۳۸۰). تاریخ حبیب السیر فی اخبار افراد البشر، به کوشش محمد دبیرسیاقی، تهران: خیام.
  • خورشاه، بن قباد الحسینی (۱۳۷۹). تاریخ ایلچی نظام شاه، تصحیح محمدرضا نصیری، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
  • رئیس نیا، رحیم (۱۳۸۰). تاریخ عمومی منطقه شروان در عهد شروانشاهیان، تهران: مرکز اسناد و تاریخ دیپلماسی.
  • روملو، حسن (۱۳۸۴). احسن التواریخ، تصحیح عبدالحسین نوایی، تهران: اساطیر.
  • عالم آرای صفوی (۱۳۵۰). به کوشش یدالله شکری، تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
  • غفاری قزوینی، قاضی احمد (۱۳۴۳). تاریخ جهان آرا، تهران: حافظ.
  • قزوینی، زکریا بن محمّد (۱۳۷۳). آثار البلاد و اخبار العباد، ترجمه جهانگیر میرزا، تهران: امیرکبیر.
  • قزوینی، یحیی بن عبداللطیف (۱۳۸۶). لب التواریخ، تصحیح هاشم محدث، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
  • قمی، احمد بن حسین (۱۳۸۳). خلاصه التواریخ، تصحیح احسان اشراقی، تهران: دانشگاه تهران.
  • متی، رودی (۱۳۹۷). ایران در بحران انحطاط صفویه و سقوط اصفهان، ترجمه خسرو خواجه نوری، تهران: امیرکبیر.
  • مستوفی، حمدالله بن ابی بکر (۱۳۸۱). نزهه القلوب، محقق محمد دبیر سیاقی، قزوین: حدیث امروز.
  • منجم باشی، احمد ده‌ده (۱۳۹۳). تاریخ منجم باشی یا صحایف الاخبار فی وقایع الآثار، ترجمه نصرت‌الله ضیایی، تهران: مهراندیش.
  • منجم، ملا جلال الدین (۱۳۶۶). تاریخ عباسی یا روزنامه ملا جلال، به کوشش سیف الله وحیدنیا، تهران: وحید.
  • مینورسکی، ولادیمیر (۱۳۷۵). تاریخ شروان و دربند، ترجمه محسن خادم، تهران: بنیاد دایره المعارف اسلامی.
  • نویدی شیرازی، خواجه زین العابدین علی عبدی بیگ (۱۳۶۹). تکمله الاخبار (تاریخ صفویه از آغاز تا ۹۷۸ قمری)، تصحیح عبدالحسین نوایی، تهران: نی.
  • واله اصفهانی، محمدیوسف قزوینی (۱۳۷۲). خلد برین (ایران درروزگار صفویان)، تصحیح هاشم محدث، تهران: بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار.
  • یاقوت حموی، یاقوت بن عبدالله (۱۳۸۰)، معجم‌البلدان، ترجمه علی منزوی، تهران: پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی.
مقالات

  • جمالی فر، مهدی و عبادی، مهدی (1403). عوامل موثر بر همگرایی ترکمانان صوفی آناتولی با صفویان، تاریخ‌نامه ایران بعد از اسلام، 15(40) 84- 57.
 Doi: 10.22034/JIIPH.2024.51484.2324                                  

  • خزائلی، علیرضا (1382). صفویان و منطقه شروان بر مبنای روایات صفوه الصفا، مجموعه مقالات همایش صفویه در گسترۀ تاریخ ایران زمین به اهتمام مقصود علی صادقی، دانشگاه تبریز، تبریز: انتشارات ستوده، ۲۹۶-۲۹۹.
  • سالاری شادی، علی (1386). بازتاب جنگ چالدران در تاریخ‌نگاران صفوی، مطالعات و تحقیقات تاریخی، (15)69-97.
ب) منابع ترکی

کتاب‌ها

  • اولیا چلبی، محمد ظلی بن درویش (۱۳۱۴). اولیا چلبی سیاحتنامه‌سی، طابعی احمد جودت،‌ استانبول: اقدام مطبعه سی.
  • خیرالله افندی (۱۲۸۲). تاریخ دولت عثمانیه، استانبول: مطبعه عامره.
  • سامی، شمس الدین (۱۳۱۱). قاموس الاعلام، استانبول: مطبعه مهران.
  • سعد الدین، افندی (۱۲۷۹). تاج التواریخ، استانبول: دارالطباعه عامره.
  • شرف، عبدالرحمن (۱۳۱۵). تاریخ دولت عثمانیه، استانبول: مطبعه قره بت جامعه باب عالی.
  • صولاق زاده، محمد افندی (۱۲۹۸). تاریخ صولاق زاده، استانبول: مطبعه محمود بک.
  • فریدون بیگ افندی (۱۲۷۵). مجموعه منشآت السلاطین، استانبول: مطبعه عامره.
  • لطفی پاشا، بن عبدالمعین (۱۳۴۱). تواریخ آل عثمان، استانبول: مطبعه عامره.
منابع ترکی استانبولی

  • Aşurbəyli, Sara (2006), Şirvanşahlar Dövləti, Bakı: Nəşriyyat-Poliqrafiya Evinin Mətbəəsi.
  • Əfəndiyev,Oqtay(2007), Azərbaycan Səfəvilər Dövlətı, Bakı:Şərq-Qərb
  • Gelibolulu,Mustafa Âli (2014), NUSRET-NÂME, Hazırlayan Mustafa Eravci, Ankara: Türk Tarih Kurumu.
ج) منابع عربی

کتاب‌ها

  • اصطخری، ابراهیم بن محمد (۱۹۲۷). المسالک و الممالک، محقق احمد بن سهل ابوزید، بیروت: دار صادر.
  • حدود العالم من المشرق إلی المغرب (۱۴۲۳). محقق هادی یوسف، قاهره: دارالثقافیه للنشر.
  • مسعودی، علی بن حسین (۱۴۰۹). مروج الذهب و معادن الجوهر، محقق یوسف اسعد داغر، قم: دارالهجره.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 669
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 545


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب