بازتاب اهمیت آتش درمانی در ایران دوران باستان (با محوریت متون زرتشتی)

1. - آذرگشسب، اردشیر (1372)، تشریفات و آداب و رسوم زرتشتیان، تهران: انتشارات فروهر.
2. - آموزگار، ژاله و تفضلی، احمد (1370)، اسطوره زندگی زرتشت، تهران: کتابسرای بابل.
3. - ابن خلدون، عبدالرحمن‌بن‌محمد (1383)، کتاب العبر، تاریخ ابن خلدون، ج 2، ترجمه عبدالمحمد آیتی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
4. - الگود، سیریل (1352)، تاریخ پزشکی ایران، ترجمه محسن جاویدان، تهران: انتشارات اقبال.
5. - بویس، مری (1377)، چکیده تاریخ کیش زرتشت، ترجمه همایون صنعتی زاده، تهران: انتشارات صفی علیشاه.
6. - بهار، مهرداد (1378)، بندهش، تهران: انتشارات توس.
7. - دوستخواه، جلیل (1371)، اوستا، کهن ترین سرودها و متون ایرانی، ج 2، تهران: انتشارات مروارید.
8. - راوندی، مرتضی (2536)، تاریخ اجتماعی ایران، ج 1، تهران: انتشارات امیرکبیر.
9. - رضی، هاشم (1381)، دانشنامه ایران باستان عصر اوستایی تا پایان دوره ساسانی، ج 1، تهران: انتشارات سخن.
10. - سلطان زاده، حسین (1364)، تاریخ مدارس ایران از عهد باستان تا تاسیس دارالفنون، تهران: انتشارات آگاه.
11. - شیشه گر، آرمان (1393). ذیل: بوخور و بوخوردان، دایره المعارف جهان اسلام، ج 2. تهران: بنیاد دایره المعارف اسلامی.
12. - طبری، محمد بن جریر (1363)، تاریخ طبری، ج 3، ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران: نشر اساطیر.
13. - فضیلت، فریدون (1384)، کتاب سوم دینکرد متنی به زبان پهلوی، تهران: انتشارات مهرآیین.
14. - فضیلت، فریدون (1381)، کتاب سوم دینکرد دفتر نخست، تهران: انتشارات فرهنگ دهخدا.
15. - کریستن سن، آرتور (1385)، ایران در زمان ساسانیان، ترجمه رشید یاسمی، تهران: انتشارات صدای معاصر.
16. - گیرشمن، رومن (1345)، هنر ایران در دوره مادها و هخامنشیان، ج 1، ترجمه عیسی بهنام، تهران: بنگاه ترجمه و نشر.
17. - نژاد اکبری مهربان، مریم (1386)، شاهنشاهی ساسانیان، تهران: انتشارات پارسه.
18. - یارشاطر، احسان (1389)، تاریخ ایران کمبریج، ج 3، ترجمه حسن انوشه، تهران: انتشارات امیرکبیر.
19.  
20. - آهنچی، آذر و کاویانی پویا، حمید (1392)، «آزمون پزشک و امتیازات پزشکان در ایران پیش از اسلام»، فصلنامه تاریخ پزشکی، سال پنجم، شماره 15، صص 11-31 .
21. - آهنگری، فرشته (1389)، «آیین پزشکی در اسطوره و تاریخ ایران باستان»، اخلاق و تاریخ پزشکی، دوره 3، شماره 5، صص 2-10.
22. - آهنگری، فرشته (1389)، «پزشکی و تخصص­های پزشکان در ایران باستان (با تکیه بر دینکرد و اوستا»، مجله اخلاق و تاریخ پزشکی، دوره ۴، شماره ۱ و ۲، صص 10-17.
23. - بهنام فر، محمد حسن و ابویی مهریزی، نادیه (1391). «پزشکی و روشهای بهداشتی - درمانی در متون کهن ایرانی». پژوهش در تاریخ، دوره 3، شماره 4، صص 23-52.
24. - جهانشاهی افشار، علی (۱۳۹۴)، «داغ از نشان تا درمان»، فرهنگ و ادبیات عامه، دوره ۳، شماره ۵، صص ۱۶۱-۱۸۵.
25. - خسرویان دهکردی، فرزانه؛ جمالی فر، حسین؛ امین، غلامرضا؛ شاهوردی، احمدرضا؛ احمدیان عطاری، محمد مهدی؛ مساعد رونکیانی، رضا؛ عرب احمدی، ابوالفضل؛ ابراهیم پور دهکردی  طاهره؛ منصف اصفهانی، حمیدرضا (1395)، «اثرات ضد میکروبی برخی از دودهای طبی طب سنتی ایران»، فصلنامه گیاهان دارویی، سال 16، شماره 10، صص 185-196.
26. - خوارزمی، حمیدرضا و محمود آبادی، لاله (1397)، «چهار آخشیج در اوستا»، فصلنامه پازند، سال 14 شماره 54 -55، صص 21-36.
27. - رستاد، الهام؛ نیکبخت، ناصر؛ ووتی تانه، فونگ (1400)، «بررسی تطبیقی عنصر آتش در اساطیر ایران و ویتنام، فصلنامه ادبیات عرفانی و اسطوره شناختی، سال 17، ش 62، صص 211-238.
28. - زرشناس، زهره (1388)، «پزشکی در ایران باستان»، فصلنامه تاریخ پزشکی، سال 1، شماره 1، صص 12-35.
29. - سراج الدین، محمد فرید (1389)، «گیاه درمانی و پزشکی در ایران باستان»، فصلنامه تاریخ پزشکی، سال دوم، شماره دوم، صص 12-33.
30. - سنگاری، اسماعیل و رنجبر، فاطمه (1398)، «تبیین و تحلیل شاخص های بهداشت شخصی در امپراتوری ساسانی و اهداف و دلایل به کارگیری آن»، اخلاق و تاریخ پزشکی، دوره 12، صص111-126.
31. - سید احمدی زاویه، سید فرهاد و گلشنی، سید علیرضا. (1399). «جنگ‌های پلوپونزی و تأثیر آن در شیوع بیماری طاعون در آتن 431 تا 404 قبل از میلاد». فصلنامه تاریخ پزشکی، دوره 12 شماره 45، صص 1-11.
32. - شریفیان، فریبا (1392)، «پزشکی در زمان ساسانیان»، مجله اخلاق و تاریخ پزشکی، دوره 6، شماره 1، صص 12-22.
33. عابددوست، حسین و کاظم پور، زیبا (1394). «بررسی مغاهیم نمادین نقوش سکه های دوره ساسانی». آستان هنر دوره 5، شماره 13، صص 80-88.
34. - عبودی، فرخ و زارعی، صابر و عبودی، ادریس و محمدی مستان، زهرا. نقش اندیشه های دینی در شکل گیری معماری تخت سلیمان تکاب (1400)، فصلنامه علمی تخصصی پژوهشهای گردشگری و توسعه پایدار، شماره 16، صص 27- 38.
35. - غفرانی، علی و تنهایی، سیده نرگس (1392)، «شیوه درمانی داغ کردن و جایگاه و اهمیت آن در تاریخ پزشکی مسلمانان»، فصلنامه علمی – پژوهشی تاریخ اسلام دانشگاه الزهرا، سال 23، شماره 18، صص 37-49.
36. - قائم مقامی، محسن و محمودآبادی، سید اصغر (1388)، «خویشکاری آتش در اساطیر ایرانی»، تاریخ ایران، دوره 2، شماره 4، صص 160-180.
37. - کاویانی پویا حمید (1389)، «پزشکی و سیر تحول درمان در ایران باستان»، فصلنامه تاریخ پزشکی، دوره 2، شماره 3، صص 67 - 98.
38. - کریمیان، حسن و افشار، زهرا (1387)، «تاثیرات اندیشه‌های دینی و باورهای عامه بر پزشکی ایران باستان و استمرار آن در پزشکی اسلامی»، فصلنامه اخلاق پزشکی، سال 2، شماره 6، صص 53-83.
39. - کلانتر، نوش آفرین؛ صادقی تحصیلی، طاهره؛ حسنی جلیلیان، محمدرضا؛ حیدری، علی (1395)، «سیر آتش از اسطوره تا عرفان (ریشه‌های اسطوره‌ای نمادهای مربوط به آتش در عرفان)»، کهن‌نامه ادب پارسی، دوره 7، شماره 3، صص 27-51.
40. - کهنسال واجارگاه، حسن (1401)، «ساسانیان و نگرش آنها به دانش پزشکی»، اخلاق و تاریخ پزشکی، دوره 15، صص 173 -183.
41. - ملک ثابت، سمانه السادات؛ کاویانی پویا، حمید؛ نجفی، محمدحسن؛ سیامک دستجردی، اعظم (۱۳۹۴)، مروری بر رایحه‌درمانی در ایران باستان. اخلاق و تاریخ پزشکی ایران. سال 8، شماره 5، صص ۳۳-۴۳.
42. - ملک ثابت، فاطمه (1399)، «نشانه‌شناسی نقش مایه عناصر چهارگانه در ایران باستان»، دوماهنامه علمی تخصصی پژوهش در هنر و علوم تخصصی، سال 5، شماره 7، صص 51-62.
43. - واحددوست، مهوش (1384)، «نمایندگی اتش و بازتاب ان در متون اساطیری و حماسی ایران»، مجله علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز، سال 22، شماره 1، صص 176 -186.
44. - Jaladat AM, Alizadeh Vaghasloo M, Atarzadeh F, Ayati MH, Kazemi AH, Akin E, Hashempur MH. Similarities and differences between kaiy in Persian medicine and moxibustion in Chinese medicine. J Integr Med. 2023 Jul; 21(4): 354-360.

آوانگاری منابع

Books (کتاب‌ها)

1. Azargashasb, A. (1372). Tashrifāt va ādāb va rosūm-e Zartoshtiyān. Tehran: Foruhar Publications.
2. Amuzegār, Z., & Tafazzoli, A. (1370). Osture-ye zendegi-ye Zartosht. Tehran: Ketābsarā-ye Bābol.
3. Ibn Khaldun, ʿAbd al-Rahman ibn Muhammad. (1383). Ketāb al-ʿIbar (Tārikh-e Ibn Khaldun) (Vol. 2, Trans. A. M. Ayati). Tehran: Pazhuheshgāh-e Olum-e Ensāni va Motāleʿāt-e Farhangi.
4. Elgood, C. (1352). Tārikh-e pezeshki-ye Iran (Trans. M. Javidan). Tehran: Eghbāl Publications.
5. Boyce, M. (1377). Chekide-ye tārikh-e kish-e Zartosht (Trans. H. Sanʿati-Zadeh). Tehran: Safi Ali-Shah Publications.
6. Bahar, M. (1378). Bundahišn. Tehran: Tus Publications.
7. Dustkhah, J. (1371). Avesta: Kohan-tarin sorudhā va motun-e Irāni (Vol. 2). Tehran: Morvarid Publications.
8. Ravandi, M. (2536). Tārikh-e ejtemāʿi-ye Iran (Vol. 1). Tehran: Amir Kabir Publications.
9. Razi, H. (1381). Dāneshnāmeh-ye Iran-e bāstān: Az ʿasr-e Avesta tā pāyān-e dowreh-ye Sāsāni (Vol. 1). Tehran: Sokhan Publications.
10. Soltan-Zadeh, H. (1364). Tārikh-e madresehā-ye Iran az ʿahd-e bāstān tā taʾsis-e Dār al-Fonun. Tehran: Agah Publications.
11. Shishegar, A. (1393). Bokhur va bokhur-dān. In Dāyerat al-Maʿāref-e Jahān-e Eslām (Vol. 2). Tehran: Bonyād-e Dāyerat al-Maʿāref-e Eslāmi.
12. Tabari, M. ibn Jarir. (1363). Tārikh-e Tabari (Vol. 3, Trans. A. Payandeh). Tehran: Asatir Publications.
13. Fazilat, F. (1384). Ketāb-e sevvom-e Denkard: Matni be zabān-e Pahlavi. Tehran: Mehr-Ayin Publications.
14. Fazilat, F. (1381). Ketāb-e sevvom-e Denkard: Daftar-e nokhost. Tehran: Farhang-e Dehkhoda Publications.
15. Christensen, A. (1385). Iran dar zamān-e Sāsāniyān (Trans. R. Yasemi). Tehran: Sedā-ye Moʿāser Publications.
16. Ghirshman, R. (1345). Honar-e Iran dar dowreh-ye Mād-hā va Hakhāmaneshiyān (Vol. 1, Trans. I. Behnam). Tehran: Bongāh-e Tarjomeh va Nashr.
17. Nezhad-Akbari Mehrban, M. (1386). Shāhanshāhi-ye Sāsāniyān. Tehran: Parseh Publications.
18. Yarshater, E. (1389). Tārikh-e Iran-e Cambridge (Vol. 3, Trans. H. Anusheh). Tehran: Amir Kabir Publications.

Journal Articles (مقاله‌ها)

19. Ahanchi, A., & Kaviyani-Puya, H. (1392). Azmun-e pezeshk va emtiāzāt-e pezeshkān dar Iran-e pish az Eslām. Faslnameh-ye Tārikh-e Pezeshki, 5(15), 11–31.
20. Ahangari, F. (1389). Ayin-e pezeshki dar ostureh va tārikh-e Iran-e bāstān. Akhlaq va Tārikh-e Pezeshki, 3(5), 2–10.
21. Ahangari, F. (1389). Pezeshki va takhassos-hā-ye pezeshkān dar Iran-e bāstān (Bā tekye bar Denkard va Avesta). Majalleh-ye Akhlaq va Tārikh-e Pezeshki, 4(1–2), 10–17.
22. Behnamfar, M. H., & Abuyi-Mehrizi, N. (1391). Pezeshki va ravesh-hā-ye behdāshti–darmāni dar motun-e kohan-e Irāni. Pazhuhesh dar Tārikh, 3(4), 23–52.
23. Jahanshahi Afshar, A. (1394). Dāgh: Az neshān tā darmān. Farhang va Adabiyāt-e ʿĀmmeh, 3(5), 161–185.
24. Khosraviyan Dehkordi, F., Jamali-Far, H., Amin, G., Shahvardi, A. R., Ahmadian-Attari, M. M., Mosaed Ronakiani, R., Arab-Ahmadi, A., Ebrahimpour Dehkordi, T., & Monsef Esfahani, H. R. (1395). Atharāt-e zed-e mikrobi-ye bāʿzi az dudhā-ye tebb-e sonnati-ye Iran. Faslnameh-ye Giyāhān-e Dāruʾi, 16(10), 185–196.
25. Khārazmi, H. R., & Mahmoudabadi, L. (1397). Chahār ākhshij dar Avesta. Faslnameh-ye Pāzand, 14(54–55), 21–36.
26. Rastad, E., Nikbakht, N., & Vuthi Thane, P. (1400). Barrasi-ye tatbiqi-ye onsor-e ātash dar osturehā-ye Iran va Vietnam. Faslnameh-ye Adabiyāt-e ʿErfāni va Ostureh-Shenākhti, 17(62), 211–238.
27. Zarshenas, Z. (1388). Pezeshki dar Iran-e bāstān. Faslnameh-ye Tārikh-e Pezeshki, 1(1), 12–35.
28. Seraj al-Din, M. F. (1389). Giyāh-darmāni va pezeshki dar Iran-e bāstān. Faslnameh-ye Tārikh-e Pezeshki, 2(2), 12–33.
29. Sangari, E., & Ranjbar, F. (1398). Tabyin va tahlil-e shākhes-hā-ye behdāsht-e shakhsī dar emperatoriy-e Sāsāni. Akhlaq va Tārikh-e Pezeshki, 12, 111–126.
30. Seyyed Ahmadi Zāviyeh, S. F., & Golshani, S. A. (1399). Janghā-ye Peloponnesi va taʾsir-e ān dar shiyuʿ-e bimāri-ye tāʿun dar Aten (431–404 BCE). Faslnameh-ye Tārikh-e Pezeshki, 12(45), 1–11.
31. Sharifian, F. (1392). Pezeshki dar zamān-e Sāsāniyān. Majalleh-ye Akhlaq va Tārikh-e Pezeshki, 6(1), 12–22.
32. Abeddust, H., & Kazempour, Z. (1394). Barrasi-ye mafāhim-e nemādin-e noqush-e sekkehā-ye dowreh-ye Sāsāni. Āstān-e Honar, 5(13), 80–88.
33. Abudi, F., Zarei, S., Abudi, E., & Mohammadi-Mastan, Z. (1400). Naqsh-e andisheh-hā-ye dini dar shekl-giri-ye meʿmāri-ye Takht-e Soleyman-e Takab. Pazhuheshhā-ye Gardeshgari va Towseʿeh-ye Pāydār, (16), 27–38.
34. Ghaffari, A., & Tanhāyi, S. N. (1392). Sheyveh-ye darmāni-ye dāgh kardan va jāygāh va ahammiyat-e ān dar tārikh-e pezeshki-ye mosalmānān. Faslnameh-ye Tārikh-e Eslām, 23(18), 37–49.
35. Ghaem-Maghami, M., & Mahmoudabadi, S. A. (1388). Khuishkāri-ye ātash dar osturehā-ye Irāni. Tārikh-e Iran, 2(4), 160–180.
36. Kaviyani-Puya, H. (1389). Pezeshki va seyr-e tahavvol-e darmān dar Iran-e bāstān. Faslnameh-ye Tārikh-e Pezeshki, 2(3), 67–98.
37. Karimian, H., & Afshar, Z. (1387). Taʾsirāt-e andishehā-ye dini va bāvarhā-ye ʿāmmeh bar pezeshki-ye Iran-e bāstān. Faslnameh-ye Akhlaq-e Pezeshki, 2(6), 53–83.
38. Kalantar, N. A., Sadeghi-Tahsili, T., Hasani-Jalilian, M. R., & Heydari, A. (1395). Seyr-e ātash az ostureh tā ʿerfān. Kohan-Nāmeh-ye Adab-e Pārsi, 7(3), 27–51.
39. Kohansal Vajargah, H. (1401). Sāsāniyān va negāhesh-e ānhā be dānesh-e pezeshki. Akhlaq va Tārikh-e Pezeshki, 15, 173–183.
40. Malek-Sabet, S. S., Kaviyani-Puya, H., Najafi, M. H., & Siamak-Dastjerdi, A. (1394). Moruri bar rāyehe-darmāni dar Iran-e bāstān. Akhlaq va Tārikh-e Pezeshki-ye Iran, 8(5), 33–43.
41. Malek-Sabet, F. (1399). Neshāneh-shenāsi-ye naqshe-māyeh-ye anāsor-e chahārgāneh dar Iran-e bāstān. Pazhuhesh dar Honar va Olum-e Takhassosi, 5(7), 51–62.
42. Vaheddust, M. (1384). Namāyandegi-ye ātash va bāztāb-e ān dar motun-e osturei va hemāsi-ye Iran. Majalleh-ye Olum-e Ejtemāʿi va Ensāni-ye Dāneshgāh-e Shiraz, 22(1), 176–186.
43. Jaladat AM, Alizadeh Vaghasloo M, Atarzadeh F, Ayati MH, Kazemi AH, Akin E, Hashempur MH. Similarities and differences between kaiy in Persian medicine and moxibustion in Chinese medicine. J Integr Med. 2023; 21(4): 354-360.