آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,469 |
| تعداد مقالات | 17,959 |
| تعداد مشاهده مقاله | 58,292,184 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 19,749,900 |
بررسی اثربخشی شکوفایی شهری بر زیست پذیری شهری (مطالعه موردی: کلانشهر رشت) | ||
| جغرافیا و برنامهریزی | ||
| دوره 29، شماره 93، 1404، صفحه 331-315 اصل مقاله (1.24 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/gp.2025.63250.3298 | ||
| نویسندگان | ||
| میلاد بابائی الیاسی1؛ شهرام کرمی پالنگری2؛ سمیرا نخجوانی3؛ صابر محمدپور* 1 | ||
| 1گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه گیلان، رشت، ایران | ||
| 2گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شیراز، شیراز، ایران | ||
| 3دانشجوی دکتری، گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی شکوفایی شهری بر زیست پذیری شهری در کلانشهر رشت میباشد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی - تحلیلی میباشد. جامعة آماری این پژوهش شامل کلیة شهروندان ساکن در شهر رشت است که تعداد آنها براساس سرشماری سال ۱۳۹۵ برابر با ۶۷۹۹۹۵ نفر بوده است که با استفاده از فرمول کوکران حجم نمونة مورد نیاز ۳۸۴ نفر تعیین شد. پس از تکمیل پرسشنامهها و دادههای گردآوری شده، با استفاده از نرم افزارهای SPSS و EXCEL و آزمونهای آماری T تک نمونهای و رگرسیون چند متغیره جهت بررسی اثرات شکوفایی شهری بر زیست پذیری شهری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج حاصل از آزمون T تک نمونهای نشان میدهد، شهر رشت از نظر وضعیت شاخصهای شکوفایی شهری و زیست پذیری در وضعیت مناسبی قرار ندارد. به گونهای که از شش شاخص شکوفایی، فقط یک شاخص کیفیت زندگی با میانگین ۰۱/۳ دارای وضعیت مطلوب است و مابقی شاخصها در وضعیت نامطلوبی قرار دارند. همچنین از میان شاخصهای زیست پذیری فقط سه شاخص بالاتر از میانگین است که شامل آموزش عمومی، کیفیت فضای عمومی و کیفیت چشمانداز طبیعی و خوب است و سایر شاخصها کمتر از میانگین است. نتایج رگرسیون چند متغیره نشان داد که بین اثرات شکوفایی و زیست پذیری با توجه به سطح معنی (۰۰۱/۰) رابطه معنیداری وجود دارد؛ که در این بین شاخص کیفیت زندگی با مقدار بتای ۵۳۴/۰ بیشترین تاثیر را بر زیست پذیری شهر رشت و شاخص پایداری زیست محیطی با ضریب بتای ۱۰۲/۰ کمترین تاثیر را بر زیست پذیری شهر رشت داشته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شکوفایی شهری؛ زیست پذیری؛ کلانشهر؛ رشت | ||
| اصل مقاله | ||
|
هدف: شاخص شکوفایی شهری به عنوان یک ابتکار عمل راهبردی برای شهرهایی است که به بالندگی بیشتر آنها کمک میکند و زیست پذیری را تحت تأثیر بیشتر خود قرار داده است. لذا هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی شکوفایی شهری بر زیست پذیری شهری در کلانشهر رشت میباشد. روش پژوهش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی - تحلیلی میباشد. جامعة آماری این پژوهش شامل کلیة شهروندان ساکن در شهر رشت است که تعداد آنها براساس سرشماری سال ۱۳۹۵ برابر با ۶۷۹۹۹۵ نفر بوده است که با استفاده از فرمول کوکران حجم نمونة مورد نیاز ۳۸۴ نفر تعیین شد. به منظور تحلیل موضوع، چارچوبی از ۶ شاخص شکوفایی شهری در قالب ۳۷ گویه و ۳ شاخص زیست پذیری در قالب ۱۳ گویه به صورت تلفیقی براساس مطالعات سایر پژوهشگران تدوین و انتخاب شد. پس از تکمیل پرسشنامهها و دادههای گردآوری شده، با استفاده از نرم افزارهای SPSS و EXCEL و آزمونهای آماری T تک نمونهای و رگرسیون چند متغیره جهت بررسی اثرات شکوفایی شهری بر زیست پذیری شهری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج: نتایج حاصل از آزمون T تک نمونهای نشان میدهد، شهر رشت از نظر وضعیت شاخصهای شکوفایی شهری و زیست پذیری در وضعیت مناسبی قرار ندارد. به گونهای که از شش شاخص شکوفایی، فقط یک شاخص کیفیت زندگی با میانگین ۰۱/۳ دارای وضعیت مطلوب است و مابقی شاخصها در وضعیت نامطلوبی قرار دارند. همچنین از میان شاخصهای زیست پذیری فقط سه شاخص بالاتر از میانگین است که شامل آموزش عمومی، کیفیت فضای عمومی و کیفیت چشمانداز طبیعی و خوب است و سایر شاخصها کمتر از میانگین است. نتایج رگرسیون چند متغیره نشان داد که بین اثرات شکوفایی و زیست پذیری با توجه به سطح معنی (۰۰۱/۰) رابطه معنیداری وجود دارد؛ که در این بین شاخص کیفیت زندگی با مقدار بتای ۵۳۴/۰ بیشترین تاثیر را بر زیست پذیری شهر رشت و شاخص پایداری زیست محیطی با ضریب بتای ۱۰۲/۰ کمترین تاثیر را بر زیست پذیری شهر رشت داشته است. نتیجهگیری: برای رسیدن به اهداف توسعه شهر رشت، ضروری است که مدیران و مسئولان شهری با برنامهریزی مدون، در جهت ارتقاء شکوفایی شهر، اقدامات لازم را انجام دهند و طرحها و برنامهریزیهایی که به ارتقای شکوفایی کمک میکنند، تصویب کنند. | ||
| مراجع | ||
|
احدنژاد روشنی، محسن؛ سجادی، ژیلا؛ و یاری قلی، وحید. (۱۳۹۷). بررسی جایگاه مفهوم زیست پذیری شهری در طرح توسعه شهری (نمونه مطالعاتی: طرح جامع شهر زنجان). جغرافیا، ۱۶(۵۹)، ۱۰۶-۹۳. https://mag.iga.ir/article_246087.html
اکبری، مجید؛ و علی اکبری، اسماعیل. (۱۳۹۶). مدلسازی ساختاری تفسیری عوامل موثر بر زیست پذیری کلانشهر تهران. برنامهریزی و آمایش فضا، ۲۱(۱)، ۳۱-۱. http://hsmsp.modares.ac.ir/article-21-3785-fa.html
امیر انتخابی، شهرام؛ قلی پور، یاسر و میثمی، سعید. (۱۳۹۷). تحلیلی بر ارتباط شهر یادگیرنده و شهر خلاق در راستای دستیابی به شهر پایدار (مطالعه موردی: شهر رشت). مطالعات برنامهریزی سکونتگاههای انسانی، ۱۳(۲)، ۴۸۲-۴۶۵. https://sanad.iau.ir/Journal/jshsp/Article/1030829
جهانی، داریوش؛ نظمفر، حسین؛ معصومی، محمدتقی؛ و صمدزاده، رسول. (۱۴۰۱). ارزیابی و سنجش شاخص زیرساختها در ارتقای شکوفایی شهری اردبیل. فضای جغرافیایی، ۲۱(۷۵)، ۱۸۸-۱۶۵. doi: 10.30495/jupm.2021.27628.3840
حاضری، صفیه؛ احدنژاد، محسن؛ مشکینی، ابولفضل؛ و پیری، عیسی. (۱۴۰۰). سنجش وضعیت مولفههای شکوفایی شهری (مطالعه موردی: کلانشهر تبریز). مطالعات برنامهریزی سکونتگاههای انسانی، ۱۶(۱)، ۸۰-۶۳. https://sanad.iau.ir/journal/jshsp/Article/681238?jid=681238
خاکپور، براتعلی؛ بلوری، زهره؛ و داوری، رقیه. (۱۴۰۲). تحلیل عوامل مؤثر بر میزان زیست پذیری محلههای متراکم شهر براساس نقشه شناختی فازی (مورد مطالعه: شهر آمل). جغرافیا و برنامهریزی، ۲۷ (۸۴)، ۵۵-۴۱. https://doi.org/10.22034/gp.2023.14584
خراسانی، محمدامین. (۱۳۹۲). تأملی در مفهوم زیست پذیری، شناخت و سنجش رویکردها. اولین همایش معماری پایدار و توسعه شهری، شرکت سازه کویر، بوکان.
خراسانی، محمدامین. (۱۳۹۷). تحلیل و ارزیابی تطبیقی دیدگاه ساکنان و مدیران محلی در رابطه با زیست پذیری روستاهای پیرامون شهری در شهرستان ورامین. جغرافیا و توسعه، ۱۶(۵۱)، ۲۸۰-۲۶۱. https://gdij.usb.ac.ir/article_3877.html
خراسانی، محمدامین؛ و اکبریان رونیزی، سعیدرضا. (۱۳۹۹). ارزیابی زیست پذیری در نواحی روستایی پیراشهری (مطالعه موردی: بخش مرکزی شهرستان شیراز). برنامهریزی منطقهای، ۱۰(۴۰)، ۱۴۶-۱۳۳. https://jzpm.marvdasht.iau.ir/article_4148.html
دانشپور، حمیدرضا؛ سعیدی رضوانی، نوید؛ و برزگر، محمدرضا. (۱۳۹۹). ارزیابی امکان قرارگیری شاخص دسترسی در میان شاخصهای اصلی شکوفایی شهری (مطالعه موردی: شهر شیراز). پژوهشهای جغرافیای انسانی، ۵۲(۲)، ۴۷۶-۴۵۷. https://jhgr.ut.ac.ir/article_68518.html
رخشانی نسب، حمیدرضا؛ راهدار پورینه، سمیه؛ و سلیمانی دامنه، مجتبی. (۱۴۰۲). سنجش وضعیت زیست پذیری در قلمرو مسکن (مطالعه موردی: محلات محروم شهر زابل). جغرافیا و برنامه ریزی، ۲۷(۸۴)، ۹۳-۷۴. https://doi.org/10.22034/gp.2023.14467
روستایی، شهریور؛ و کوهی قولقاسم، فریبا. (۱۴۰۲). شناسایی نیروهای کلیدی مؤثر بر زیستپذیری شهری کودکان با رویکرد آینده نگاری (مطالعه موردی: منطقه ۳ تبریز). جغرافیا و برنامهریزی، ۲۷(۸۵)، ۱۰۰-۹۰. https://doi.org/10.22034/gp.2023.16825
رهنما، محمدرحیم؛ قنبری، محمد؛ محمدی حمیدی، سمیه؛ و حسینی، سیدمصطفی. (۱۳۹۸). ارزیابی و سنجش زیست پذیری شهری در کلانشهر اهواز. شهر پایدار، ۲(۲)، ۱۷-۱. https://www.jscity.ir/article_95640.html
زیاری، کرامتاله؛ و همقدم، نوشا. (۱۴۰۱). بررسی و تحلیلی شکوفایی شهری و اثرات آن بر زیست پذیری در کلان شهر تهران. برنامهریزی منطقهای، ۱۲(۱۶)، ۱۴۰-۱۲۳. https://jzpm.marvdasht.iau.ir/article_5379.html
سازمان امور شهری و شوراهای کشور. (۱۳۹۸). گزارش ساختوسازهای غیرمجاز در حاشیه شهر رشت. سازمان امور شهری و شوراها.
سازمان بهزیستی کشور. (۱۳۹۸). گزارش نرخ فقر در استانهای ایران. سازمان بهزیستی.
سازمان حفاظت محیط زیست. (۱۳۹۸). گزارش کیفیت آب رودخانههای زرجوب و گوهررود. سازمان حفاظت محیط زیست.
ساسانپور، فرزانه؛ تولایی، سیمین؛ و جعفر اسدآبادی،حمزه. (۱۳۹۳). قابلیت زیست پذیری شهرها در راستای توسعه پایدار شهری (مورد مطالعه: کلانشهر تهران). جغرافیا، ۱۲(۴۲)، ۱۵۷-۱۲۹. https://www.sid.ir/paper/150341/fa
ساسانپور، فرزانه؛ علیزاده، سارا؛ و اعرابی مقدم، حوریه. (۱۳۹۷). قابلیت سنجی زیست پذیری مناطق شهری ارومیه با مدل RALSPI. تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، ۱۸(۴۸)، ۲۵۸-۲۴۱. DOI: 10.29252/jgs.18.48.241
سالاریمقدم، زهرا؛ زیاری، کرامتاله؛ و حاتمینژاد، حسین. (۱۳۹۸). سنجش و ارزیابی زیست پذیری محلات شهری (مطالعه موردی: منطقه ۱۵ کلان شهر تهران). شهر پایدار، ۲(۳)، ۵۸-۴۱. https://www.jscity.ir/article_100264.html
سعیدپور، شراره؛ برزگر، صادق؛ و رسولی، محمد. (۱۴۰۱). تحلیل و ارزیابی شاخصهای شکوفایی در محلات شهری (مطالعه موردی: شهر سقز). برنامهریزی و توسعه محیط شهری، ۲(۶)، ۴۸-۳۳. https://journals.iau.ir/article_692240.html
سیفالدینی، فرانک؛ پوراحمد، احمد؛ داریش، رضوان؛ و نادر دهقانی الوار، سیدعلی. (۱۳۹۳). بسترها و چالشهای اعمال سیاست رشد هوشمند شهری (مطالعه موردی: خرمآباد لرستان). جغرافیایی چشم انداز زاگرس، ۶(۱۹)، ۷۹-۵۷. https://www.sid.ir/paper/175748/fa
شرکت آب و فاضلاب استان گیلان. (۱۳۹۹). وضعیت دسترسی به شبکه فاضلاب در شهر رشت. شرکت آب و فاضلاب گیلان.
شهرداری رشت. (۱۳۹۸). سرانه فضای سبز شهری در شهر رشت. شهرداری رشت.
صفاییپور، مسعود؛ ملکی، سعید؛ حاتمینژاد، حسین؛ و مدانلو جویباری، مسعود. (۱۳۹۶). ارزیابی و سنجش مولفههای شکوفایی شهری در کلانشهر اهواز. جغرافیا و پایداری محیط، ۷(۲۲)، ۴۷-۳۵. https://ges.razi.ac.ir/article_753.html
عباسی، حامد. (۱۴۰۱). بررسی شاخصهای شکوفایی شهری در شهر خرمآباد. پژوهشهای جغرافیای انسانی، ۵۴(۲)، ۶۱۵-۵۹۹.
https://jhgr.ut.ac.ir/article_80206.html
علوی، سعیده؛ نظمفر، حسین؛ و عشقی چهاربرج، علی. (۱۳۹۹). ارزیابی و سنجش شاخصهای شکوفایی شهری (CPI) در کلانشهر تهران. برنامهریزی فضایی، ۱۰(۳)، ۹۷-۷۷. https://sppl.ui.ac.ir/article_24546.html
کریمیان بستانی، مریم؛ سپاهیان، عبدالسلام؛ سرابندی، زهرا؛ و فیروزی راد، سیما. (۱۴۰۰). بررسی و ارزیابی اثرات شکوفایی شهری بر زیست پذیری شهری (مطالعه موردی: شهر سراوان). آینده پژوهی شهری، ۱(۲)، ۳۴-۲۰. https://journals.iau.ir/article_687992.html
کمانرودی کجوری، موسی؛ پریزادی، طاهر؛ آگاه، فرهاد؛ مومنی بید زرد، آزیتا؛ و شفیعی، فاطمه. (۱۴۰۰). ارزیابی و رتبهبندی شکوفایی شهری محلات منطقه ۱۸ شهرداری تهران. مطالعات برنامهریزی سکونتگاههای انسانی، ۱۶(۴)، ۸۴۰-۸۲۳. https://journals.iau.ir/article_677067.html
مرکز آمار ایران. (۱۳۹۹). نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن. مرکز آمار ایران.
محمدی ده چشمه، مصطفی؛ و حاجیپور، نازنین. (۱۴۰۰). تحلیل تطبیقی شکوفایی شهری در مدل ادغامی کپلند (مطالعه موردی: مناطق شهری کرمانشاه). پژوهش و برنامهریزی شهری، ۱۲(۴۴)، ۲۰-۱. https://jupm.marvdasht.iau.ir/article_3976.html
مهری، معصومه؛ و ایستکلدی، مصطفی. (۱۴۰۱). بررسی اثرات حکمروایی خوب شهری بر شکوفایی شهری در شهر شیراز. جغرافیا و روابط انسانی، ۵(۱)، ۲۸۸-۱۷۳. https://www.gahr.ir/article_155798.html
مهندسان مشاور طرح و کاوش. (۱۳۸۶). طرح جامع شهر رشت. جلد ۸، اداره کل راه و شهرسازی استان گیلان، رشت. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 545 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 83 |
||