دانشگاه تبریز
فهرست نشریات دارای اعتبار وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC)

 آمار

تعداد نشریات45
تعداد شماره‌ها1,548
تعداد مقالات18,870
تعداد مشاهده مقاله63,072,840
تعداد دریافت فایل اصل مقاله22,949,253
ریاحی مهر, باقر, حسینی پور, سید محمد. (1403). بررسی و نقد تفاسیر واعظانه قرآن. سامانه مدیریت نشریات علمی, 4(2), 99-120. doi: 10.22034/nrr.2024.62434.1338
باقر ریاحی مهر; سید محمد حسینی پور. "بررسی و نقد تفاسیر واعظانه قرآن". سامانه مدیریت نشریات علمی, 4, 2, 1403, 99-120. doi: 10.22034/nrr.2024.62434.1338
ریاحی مهر, باقر, حسینی پور, سید محمد. (1403). 'بررسی و نقد تفاسیر واعظانه قرآن', سامانه مدیریت نشریات علمی, 4(2), pp. 99-120. doi: 10.22034/nrr.2024.62434.1338
ریاحی مهر, باقر, حسینی پور, سید محمد. بررسی و نقد تفاسیر واعظانه قرآن. سامانه مدیریت نشریات علمی, 1403; 4(2): 99-120. doi: 10.22034/nrr.2024.62434.1338

بررسی و نقد تفاسیر واعظانه قرآن

دین پژوهی و کارآمدی
دوره 4، شماره 2 - شماره پیاپی 12، شهریور 1403، صفحه 99-120    اصل مقاله (1.24 M)
نوع مقاله: پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/nrr.2024.62434.1338
نویسندگان
باقر ریاحی مهر* 1؛ سید محمد حسینی پور2
1استاد یار گروه قرآن و مستشرقان ،مجتمع آموزش عالی امام خمینی (ره).جامعه المصطفی العالمیه
2دکترای تفسیر تطبیقی
چکیده
از جمله ابزارهای مورد استفاده بزرگان ادبیات فارسی در راستای دستگیری معنوی از دیگران، وعظ و اندرز است؛ به گونه‏ای که می‏توان گفت این مقوله بی‏اغراق بخش معظمی از متون نظم و نثر فارسی را شکل داده است. از کهن‏ترین شاعران و ادیبان تا معاصران از ایشان، پند و اندرز را در آثار خود به‏کار بسته و حتّی، گاه در مسائلی چند، به نقد واعظان پرداخته‏اند. از آنجاکه هدف اصلی قرآن، هدایت و موعظه است، ادیبان پارسی‏نگاری که در حوزه تفسیر قرآن دست به تألیف زده‏اند، موعظه را بخش مهمی از آموزه‏های تفسیری خود ساخته و در تفاسیری که به عنوان «تفسیر واعظانه» نامبردار گشته‏اند، به اندرز خوانندگان و مخاطبان خود روی آوردند. پدیده تفسیر آمیخته با وعظ، از دیرباز در ادب فارسی با ترجمه تفسیر طبری رخ نمود سپس در دوره‏های میانی به خلق آثاری در نظم و نثر نظیر: روض الجنان رازی و کشف الأسرار میبدی انجامید؛ اگرچه نمی‏توان از مثنوی ملای روم که با الهام از آیات قرآن به اندرز مخاطبان در لوای گونه‏ای از تفسیر و تبیین قرآن پرداخته، اغماض کرد. آنگاه عالمانی از متأخران این سیر را ادامه دادند و چونان اسلاف خود به خلق آثار تفسیری-ادبی سترگی دست یافتند؛ چنان‏که از مواهب علیّه کاشفی سبزواری می‏توان به عنوان اوج تفسیر واعظانه متأخران ادب فارسی یاد کرد.
کلیدواژه‌ها
وعظ؛ واعظ؛ تفسیر واعظانه؛ زبان و ادب فارسی
مراجع
قرآن‏کریم

نهج‌البلاغه

  1. ابن أبی‏الحدید، عز الدین عبدالحمید بن هبة الله، 1425ق ، شرح نهج البلاغة، تقدیم و تعلیق: حسین الأعلمی، چاپ دوم، بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
  2. ابن فارس، ابوالحسین احمد بن فارس، 1404ق، معجم مقاییس اللغة، تحقیق: عبدالسلام محمد هارون، قم: مکتب الاعلام الإسلامی.
  3. ابوالفتوح رازی، حسین بن علی (الخزاعی النیشابوری)، 1408ق، روض الجنان و روح الجنان فی تفسیر القرآن، مصحح: محمدمهدی ناصح و محمدجعفر یاحقی، چاپ اول، مشهد: آستان قدس رضوی.
  4. بابایی، علی‏اکبر و دیگران، 1379ش، روش‏شناسی تفسیر قرآن، چاپ اول، قم: پژوهشکده حوزه و دانشگاه، تهران: سمت.
  5. پاکتچی، احمد، 1389ش، تاریخ تفسیر قرآن کریم، تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق(ع).
  6. جرجانی، علی بن محمّد، 1403ق، کتاب التعریفات، بیروت: دار الکتب العلمیّة.
  7. جوهری، اسماعیل بن حماد، 1407ق، الصحاح، بیروت: دار العلم الملایین.
  8. حافظ، محمد بن بهاءالدین محمد، 1368ش، دیوان حافظ شیرازی، تهران: نشر محمّد.
  9. حقّی بروسوی، اسماعیل بن مصطفی، 1405ق، روح البیان فی تفسیر القرآن، بیروت: دار الفکر.
  10. حکمت، علی اصغر، 1361ش، امثال قرآن، چاپ سوم، تهران: بنیاد قرآن.
  11. حلبی، علی‏اصغر، 1388ش، تأثیر قرآن و حدیث در ادبیات فارسی، چاپ ششم، تهران: اساطیر.
  12. خزائلی، محمد، 1371ش، اعلام قرآن، چاپ چهارم، تهران: امیرکبیر.
  13. دهخدا، علی‏اکبر، 1361ش، امثال و حکم، چاپ پنجم، تهران: امیرکبیر.
  14. دهخدا، علی‏اکبر، 1377ش، لغت‏نامه، چاپ دوم، تهران: دانشگاه تهران.
  15. رادا کریشنان، سروپالی و دیگران، 1367ش، تاریخ فلسفه شرق و غرب، ترجمه: خسرو جهانداری، چاپ اول، تهران: سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی.
  16. راغب اصفهانی، حسین بن محمد، 1416ق، مفردات الفاظ القرآن، دمشق: دارالقلم، بیروت، الدار الشامیة.
  17. رومی، فهد بن عبدالرحمان، 1406ق، اتجاهات التفسیر فی القرن الرابع عشر، چاپ سوم، بیروت: مؤسسة الرسالة.
  18. زید طوسی، احمد بن محمّد، 1384ش، الستین‏الجامع للطایف البساتین، تهران: علمی و فرهنگی.
  19. سجستانی، ابوسلیمان محمد بن طاهر، بی‏تا، صوان الحکمة، تحقیق و تقدیم: عبدالرحمن بدوی، چاپ اول، پاریس: دار بیبلیون.
  20. سیوطی، جلال الدین عبدالرحمان بن ابی‏بکر، 1416ق، الإتقان فی علوم القرآن، تحقیق: سعید المندوب، چاپ اول، بیروت: دار الفکر.
  21. سیوطی، جلال الدین عبدالرحمان بن ابی‏بکر، 1418ق، المزهر فی علوم اللغة وأنواعها، تحقیق: فؤاد علی منصور، چاپ اول، بیروت: دار الکتب العلمیة.
  22. شاهرودی، عبدالوهاب، 1399ش، سیر تحول فهم متن، تهران: خاموش.
  23. صمصامی، محمد، 1346ش، پیشوندها و پسوندهای زبان فارسی، اصفهان: مشعل.
  24. طهرانی، آغا بزرگ، 1403ق، الذریعة إلی تصانیف الشیعة، چاپ سوم، بیروت: دار الأضواء.
  25. علوی‏مهر، حسین، 1384ش، آشنایی با تاریخ تفسیر و مفسّران، قم: مرکز جهانی علوم اسلامی.
  26. فراهی هروی، معین الدّین، 1384ش، تفسیر حدائق الحقایق، تصحیح: سید جعفر سجادی، چاپ دوم، تهران: دانشگاه تهران.
  27. فراهیدی، خلیل بن احمد، 1409ق، کتاب العین، قم: دارالهجرة.
  28. فروغی، محمدعلی، 1393ش، سیر حکمت در اروپا، چاپ نهم، تهران: زوار.
  29. قفطی، جمال الدین علی بن یوسف، 1371ش، تاریخ الحکماء، کوشش: بهین دارایی، چاپ دوم، تهران: دانشگاه تهران.
  30. کاشفی سبزواری، ملاحسین بن علی، 1317ش، مواهب علیة، تصحیح و تقدیم: محمدرضا جلالی نایینی، چاپ اول، تهران: اقبال.
  31. مجلسی، محمّدباقر، 1412ق، بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمّة ‏الأطهار، تحقیق و تصحیح: لجنة من العلماء، چاپ اول، بیروت: دار إحیاء التّراث العربی-مؤسسة تاریخ العربی.
  32. محجوب، محمدجعفر، 1349ش، درباره کلیله و دمنه (تاریخچه، ترجمه‏ها و دو باب ترجمه نشده از کلیله و دمنه)، چاپ دوم، تهران: خوارزمی.
  33. مطهری، مرتضی، 1379ش، مجموعه آثار، چاپ سوم، تهران: صدرا.
  34. مولوی، جلال‏الدین محمد بلخی، 1355ش، کلیات شمس (دیوان کبیر)، تصحیح و حواشی: بدیع‏الزّمان فروزانفر، چاپ دوم، تهران: امیرکبیر.
  35. میبدی، احمد بن محمد، 1361ش، کشف الأسرار و عدة الأبرار، تهران: امیرکبیر.
  36. میبدی، رشیدالدین ابوالفضل، 1361ش، کشف الأسرار و عدة الأبرار، تصحیح: علی‏اصغر حکمت، چاپ چهارم، تهران: امیرکبیر.
  37. الهی قمشه‏ای، محی‏الدین مهدی، 1364ش، حکمت الهی عام و خاص، چاپ ششم، تهران: انتشارات اسلامی.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 473
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 506


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب