دانشگاه تبریز
فهرست نشریات دارای اعتبار وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC)

 آمار

تعداد نشریات45
تعداد شماره‌ها1,477
تعداد مقالات18,019
تعداد مشاهده مقاله58,375,976
تعداد دریافت فایل اصل مقاله19,804,226
محمدزاده, حسن, کریم زاده قراملکی, قربانعلی. (1403). اعتبارسنجی کارآمدی قطع اصولی در استنباط باورهای دینی. سامانه مدیریت نشریات علمی, 4(4), 1-18. doi: 10.22034/nrr.2024.61651.1311
حسن محمدزاده; قربانعلی کریم زاده قراملکی. "اعتبارسنجی کارآمدی قطع اصولی در استنباط باورهای دینی". سامانه مدیریت نشریات علمی, 4, 4, 1403, 1-18. doi: 10.22034/nrr.2024.61651.1311
محمدزاده, حسن, کریم زاده قراملکی, قربانعلی. (1403). 'اعتبارسنجی کارآمدی قطع اصولی در استنباط باورهای دینی', سامانه مدیریت نشریات علمی, 4(4), pp. 1-18. doi: 10.22034/nrr.2024.61651.1311
محمدزاده, حسن, کریم زاده قراملکی, قربانعلی. اعتبارسنجی کارآمدی قطع اصولی در استنباط باورهای دینی. سامانه مدیریت نشریات علمی, 1403; 4(4): 1-18. doi: 10.22034/nrr.2024.61651.1311

اعتبارسنجی کارآمدی قطع اصولی در استنباط باورهای دینی

دین پژوهی و کارآمدی
مقاله 1، دوره 4، شماره 4 - شماره پیاپی 14، اسفند 1403، صفحه 1-18    اصل مقاله (687.03 K)
نوع مقاله: پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/nrr.2024.61651.1311
نویسندگان
حسن محمدزاده* 1؛ قربانعلی کریم زاده قراملکی2
1دانشجوی دکتری فلسفه و حکمت اسلامی در دانشگاه شهید مدنی آذربایجان
2دانشیار گروه فلسفه وکلام اسلامی دانشکده الهیات وعلوم اسلامی دانشگاه تبریز
چکیده
چکیده
روش‌شناسی علوم سهم به سزایی در شناخت علوم و کاربست عملی آنها ایفا می‌کند. از مهم‌ترین مباحث کلامی، بحث درباره روش استنباط گزاره‌های اعتقادی و شناخت کارآیی یا عدم کارآیی ادله ظنّ آور است. کمال الحیدری نخستین دانشمندی است که با غیرممکن دانستن تحصیل یقین منطقی، از حجیت قطع اصولی در باورهای دینی سخن گفته و بر کفایت مواجهه احتمال آلود با معرفت‌های اعتقادی تأکید کرده است. این مقاله با روش تحلیلی و رویکردی انتقادی به دنبال بررسی و ارزیابی کارآمدی و اعتبار کاربست قطع اصولی در مسائل اعتقادی می‌باشد. پرسش اساسی این است که چه نسبتی میان قطع اصولی و باورهای دینی وجود دارد و آیا اساساً می‌توان قطع اصولی را در مسائل اعتقادی معتبر و کارآمد دانست؟ یافته‌های تحقیق حاکی از آن است که قطع اصولی به دلیل کاستی‌ها و نواقص معرفت-شناختی در استنباط گزاره‌های اعتقادی معتبر و کارآمد نیست و با محدودیت‌های بی‌شماری مانند: نقص کاشفیت، شخصی بودن حجیت، عدم شمولیت و تأخیر رتبه دلیلیت مواجه است، این در حالی است که لازمه حجیت آن در باورهای دینی پیامدهای متعددی همچون: شکّاکیت، نسبیّت، پلورالیسم، منتفی شدن داوری و نقد و نظر، لزوم دور و نفوذ عقائد خرافی می‌باشد.
کلیدواژه‌ها
باورهای دینی؛ یقین منطقی؛ قطع اصولی؛ کاربست؛ اعتبارسنجی
مراجع
قرآن کریم، ترجمه ناصر مکارم شیرازی.

  1. ابن­سینا، حسین، 1405ق، الشفاء (المنطق)، تحقیق ابوالعلا عفیفی، قم، مکتبة آیة الله المرعشی النجفی.
  2. ابن­فارس، احمد، 1399ق، معجم مقاییس اللغة، تحقیق عبد السلام محمدهارون، بی­جا، دار­الفکر.
  3. ابن­منظور، محمد، 1414ق، لسان العرب، چاپ سوم، بیروت، دارصادر.
  4. انصاری، مرتضی، 1419ق، فرائد الاصول، قم، مجمع الفکر الإسلامی.
  5. ایروانی، علی، 1370، نهایة النهایة فی شرح الکفایة، قم، مکتب الإعلام الإسلامی.
  6. آخوندخراسانی، محمدکاظم، بی­تا، کفایة الأصول، قم، مؤسسة آل البیت علیهم السلام لإحیاء التراث.
  7. آشتیانی، محمدحسن (میرزای شیرازی)، 1409ق، تقریرات آیة الله المجدّد الشیرازی، گردآوری علی روزدری، قم، مؤسسة آل البیت علیهم‌السلام لإحیاء التراث.
  8. بروجردی، محمدتقی، بی­تا، نهایة الأفکار (تقریرات درس آغا ضیاء عراقی)، قم، مؤسسه نشر اسلامی.
  9. بهجت، محمدتقی، 1388، مباحث الأصول، قم، شفق.
  10. بیات، عبدالرسول، 1381، فرهنگ واژه­ها، قم، مؤسسه اندیشه و فرهنگ دینی.
  11. تهرانی نجفی، هادی، 1320، محجة العلماء، تهران، بی­نا.
  12. جوادی­آملی، عبدالله، 1387، ولایت فقیه ولایت فقاهت و عدالت، تنظیم محمد محرابی، چاپ هشتم، قم، نشر ­اسراء.
  13. حسینی شیرازی، سیدصادق، 1427ق، بیان الأصول، چاپ دوم، قم، دار­الأنصار.
  14. حلّی، حسن بن یوسف، 1385، الباب الحادی عشر، شرح فاضل مقداد، ترجمه عبدالرحیم عقیقی بخشایشی، چاپ دوازدهم، قم، نوید اسلام.
  15. حلّی، حسن ­بن یوسف، 1430ق، نهایة المرام فی علم الکلام، إشراف و تحقیق جعفر سبحانی، چاپ دوم، قم، مؤسسه امام صادق(ع).
  16. حیدری، علی­ نقی، 1412ق، اصول الإستنباط، قم، مرکز مدیریت حوزه علمیه قم.
  17. خویی، سیدابوالقاسم، 1422ق، مصباح الأصول، قم، مؤسسة احیاء آثار الإمام الخویی.
  18. خویی، سیدابوالقاسم، بی­تا، مبانی الإستنباط، تقریرات سید ابوالقاسم کوکبی، بی­جا، مطبعة الآداب.
  19. ربانی­گلپایگانی، 1386، تحلیل و نقد پلورالیسم دینی، تهران، مؤسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر.
  20. رکعی، محمد، 1398، معناشناسی مراتب معرفت در قرآن (با تأکید بر روش معناشناسی شناختی)، قم، دار­الحدیث.
  21. ساباطی یزدی، عبدالرسول، 1377، حاشیة على الرسائل‌، قم، مؤسسه در راه حق.
  22. سبحانی، جعفر، 1437ق، الإلهیات علی هدی الکتاب و السنة و العقل، چاپ نهم، قم، مؤسسه امام صادق(ع).
  23. سبحانی، جعفر، 1433ق، رسائل و مقالات، قم، مؤسسه امام صادق(ع).
  24. سیدمرتضی، علی، 1410ق، الشافی فی الإمامة، تحقیق سیدعبدالزهراء الحسینی، تهران، مؤسسة الصادق.
  25. صدر، سیدمحمدباقر، 1410ق، الأسس المنطقیة للاستقراء، قم، المجمع العلمی للشهید الصدر.
  26. صلیبا، جمیل، 1414ق، المعجم الفلسفی، بیروت، الشرکة العالمیة للکتاب‌.
  27. طباطبایی، سیدمحمدحسین، بی­تا، المیزان فی تفسیر القرآن، بی­جا، اسماعیلیان.
  28. طوسی، خواجه نصیرالدین محمد، 1405ق، تلخیص المحصل، چاپ دوم، بیروت، دار الأضواء.
  29. طوسی، محمدبن حسن، 1417ق، عدة الأصول، تحقیق محمدرضا انصاری قمی، قم، مؤسسة البعثة.
  30. عارفی پشی، علی، 1374، البدایة فی توضیح الکفایة، تهران، نشر نیایش.
  31. عراقی، ضیاءالدین، 1417ق، نهایة الأفکار، چاپ سوم، قم، مؤسسه نشر اسلامی.
  32. عسکری، ابوهلال، 1412ق، الفروق اللغویة، قم، مؤسسه نشر اسلامی.
  33. فارابی، محمد، 1408ق، المنطقیات، قم، کتابخانه آیت الله مرعشی.
  34. فاضل لنکرانی، محمد، 1381، اصول فقه شیعه، قم، مرکز فقهی ائمه اطهار(ع).
  35. کاشانی، علی، 1368، مجمع الفرائد فی الأصول، قم، چاپخانه امیر.
  36. مبلغی، احمد و دیگران، 1389، فرهنگ نامه اصول فقه، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
  37. مشکینی، علی، 1396ق، تحریر المعالم فی أصول الفقه، قم، نشر مهر.
  38. مطهری، مرتضی، 1392، مجموعه آثار(ج6)، چاپ شانزدهم، تهران، انتشارات صدرا.
  39. مظفر، محمدرضا، 1387، اصول الفقه، تعلیقه علی زارعی سبزواری، چاپ پنجم، قم، بوستان کتاب.
  40. مظفر، محمدرضا، 1431ق، المنطق، تعلیقه غلامرضا فیاضی، چاپ هشتم، قم، مؤسسه نشر اسلامی.
  41. مکارم شیرازی، ناصر، 1428ق، أنوار ­الأصول، تهیه و تنظیم احمد قدسی، قم، مدرسة الإمام علیّ­بن ابی طالب(ع).
  42. نصرتیان اهور، مهدی، 1398، روش­شناسی استنباط در علم کلام، چاپ دوم، قم، چاپ و نشر دار ­الحدیث.
  43. وهبه، مراد، 2007م، المعجم الفلسفی، چاپ پنجم، قاهره، دار ­قباء الحدیثة.
  44. هیک، جان، 1390، فلسفه دین، ترجمه بهزاد سالکی، تهران، انتشارات الهدی.
منابع انگلیسی:

  1. Craig, Edward. 1998, "Relativism", In :Routledge Encyclopedia of Philosophy, Version 1.0, London and New York: Routledge.
  2. Stich, Stephen. 1998, "Cognitive Pluralism & Epistemic relativism", In: Routledge Encyclopedia of Philosophy, Version 1.0, London and New York: Routledge.
مقالات:

  1. آهنگران، محمدرسول، 1390، «تحکیم و تکمیل دیدگاه امام خمینی(ره) در نقد حجیت ذاتی قطع»، مطالعات اسلامی: فقه و اصول، شماره86، صص32-9.
  2. برنجکار، رضا، 1375، «روش شناسی علم کلام روش استنباط از متون دینی»، نقد و نظر، شماره1، صص124-104.
  3. برنجکار، رضا، مهدی نصرتیان اهور، 1393، «اعتبار ظن در اعتقادات»، اندیشه نوین دینی، شماره39، صص82-67.
  4. برنجکار، رضا، مهدی نصرتیان اهور، 1392، «مقصود اصلی در اعتقادات»، تحقیقات کلامی، شماره3، صص88-75.
  5. عارفی، عباس، 1388، «معرفت و گونه­های یقین»، معارف عقلی، شماره2، صص112-89.
  6. عزیزان، مهدی، 1387، «بررسی حجیت روایات آحاد در مسائل اعتقادی»، معرفت، شماره132، صص91-68.
  7. مصباح­ یزدی، محمدتقی، 1378، «حقیقت علم» میزگرد، قبسات، شماره12، صص53-2.
  8. هدایی، علیرضا و محمدرضا حمیدی، 1394، «بررسی امکان و وقوع منع متابعت از قطع با رویکرد به آرای امام خمینی(ره)»، پژوهشنامه متین، شماره66، صص159-133.
منابع اینترنتی:

  1. آپارات، https://www.aparat.com
  2. سایت شخصی کمال الحیدری، http://alhaydari.com
  3. مدرسه فقاهت، https://www.eshia.ir
 

آمار
تعداد مشاهده مقاله: 463
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 189


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب