| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,468 |
| تعداد مقالات | 17,924 |
| تعداد مشاهده مقاله | 58,212,726 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 19,693,518 |
تحلیل عوامل موثر بر تغییرات کاربری اراضی شهری(نمونه موردی: شهر ارومیه) | ||
| جغرافیا و برنامهریزی | ||
| دوره 29، شماره 92، 1404، صفحه 355-333 اصل مقاله (1.76 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/gp.2024.60785.3240 | ||
| نویسندگان | ||
| کرامت اله زیاری* 1؛ شهریار حمیدی کای2 | ||
| 1استاد گروه جغرافیای انسانی وبرنامه ریزی ، دانشکده جغرافیا ، دانشگاه تهران،تهران،ایران | ||
| 2دانشجوی کارشناسی ارشد رشته جغرافیای انسانی و برنامه ریزی ، دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| اثرات متقابل انسان و محیط طبیعی همواره به صورت مستقیم و غیر مستقیم موجب تغییرات کاربری اراضی میشوند که مشکلات زیست محیطی بسیاری را به دنبال دارند و حیات کره زمین را به خطر می اندازد؛ لذا شناخت تغییرات و عوامل موثر بر آنها برای ادامه حیات و کاهش تغییرات کاربری اراضی برای غلبه بر مشکلات ضروری است. تحقیق حاضر از نوع کاربردی بوده و از نظر ماهیت، دارای رویکرد اکتشافی میباشد. در این تحقیق از روش دلفی فازی برای تحلیل عوامل موثر بر تغییرات کاربریها، تصاویر ماهوارهای سالهای 1993-2003-2013-2023 و نرم افزارهای ENVI، ARCGIS و Google Earth برای شناخت تغییرات کاربری اراضی در 5 کلاس کاربری اراضی شهر(انسان ساخت)، اراضی بایر، اراضی کشاورزی، اراضی باغی و پهنههای آبی استفاده شده است. نتایج به دست آمده در محدوده مورد مطالعه طی سه دهه گذشته سالهای 1993-2023 از 26768 هکتار از اراضی شهری ارومیه و خارج از محدوده آن، نشان میدهند که همواره اراضی بایر2838 هکتار کاهش، اراضی باغی 5764 هکتار کاهش اراضی شهری(انسان ساخت) 3744هکتار افزایش یافته، اراضی کشاورزی 2204 هکتار افزایش یافته است و همچنین آبی(بستر رودخانه) به دلیل ساخت سد سیلوانا به صورت فصلی دارای آب است؛ 6 عامل جمعیت، ثروت، پیشرفت فناوری، اقتصاد سیاسی، ساختار سیاسی، نگرشها و ارزشها(فرهنگ) از عوامل عمده تغییرات کاربری اراضی شهری ارومیه شناخته شدند که سه عامل اول اصلیترین عوامل هستند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تغییرات کاربری اراضی؛ شهر ارومیه؛ کاربری اراضی؛ تصاویر ماهواره ای | ||
| اصل مقاله | ||
|
اثرات متقابل انسان و محیط طبیعی همواره به صورت مستقیم و غیر مستقیم موجب تغییرات کاربری اراضی میشوند که مشکلات زیست محیطی بسیاری را به دنبال دارند و حیات کره زمین را به خطر می اندازد؛ لذا شناخت تغییرات و عوامل موثر بر آنها برای ادامه حیات و کاهش تغییرات کاربری اراضی برای غلبه بر مشکلات ضروری است. تحقیق حاضر از نوع کاربردی بوده و از نظر ماهیت، دارای رویکرد اکتشافی میباشد. در این تحقیق از تصاویر ماهوارهای سالهای 1993-2003-2013-2023 و نرم افزارهای ENVI، ARCGIS و Google Earth برای شناخت تغییرات کاربری اراضی در 5 کلاس کاربری اراضی شهر(انسان ساخت)، اراضی بایر، اراضی کشاورزی، اراضی باغی و اراضی آبی استفاده شده است. نتایج به دست آمده در محدوده مورد مطالعه طی سه دهه گذشته طی سالهای 1993-2023 از 26768.7 از اراضی شهری ارومیه و خارج از محدوده آن، نشان میدهند که همواره اراضی بایر2838.41 هکتار کاهش، اراضی باغی 5764.47 هکتار کاهش اراضی شهری(انسان ساخت) 3744.01 هکتار افزایش یافته، اراضی کشاورزی 2204.78 هکتار افزایش یافته است و همچنین آبی(بستر رودخانه) به دلیل ساخت سد سیلوانا به صورت فصلی دارای آب است؛ با استفاده ازروش دلفی فازی 6 عامل جمعیت، ثروت، پیشرفت فناوری، اقتصاد سیاسی، ساختار سیاسی، نگرشها و ارزشها(فرهنگ) از عوامل عمده تغییرات کاربری اراضی شهری ارومیه شناخته شدند که سه عامل اول اصلیترین عوامل هستند. | ||
| مراجع | ||
|
Alwedyan, Safaa. 2022. "Monitoring Urban Growth and Land Use Change Detection with Gis Techniques In Irbid City, Jordan." International review for spatial planning and sustainable development D: Planning Assessment, Vol 11. DOL: http://dx.doi.org/10.14246/irspsd.11.1_253. bakker, karen. 2022. "Water Security: Research Challenges and Opportunities." Springer, https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1110982323000042#b0105. DAVID BIELLO. 2018. "Gigalopolises: Urban Land Area May Triple by 2030." scientificamerican https://www.scientificamerican.com/article/cities-may-triple-in-size-by-2030/ Deng et al, Longyun . 2022. "Underlying the influencing factors behind the heterogeneous change of urban landscape patterns since 1990: A multiple dimension analysis." Ecological Indicators.www.elsevier.com/locate/ecolind. Dipanwita Dutta, and et all. 2020. "Estimating urban growth in peri‑urban areas and itsinterrela tionships with built‑up density using earthobservation datasets." The Annals of Regional Science https://www.researchgate.net/profile/Arnab-Kundu-6/publication /338957192 _Estimating _urban_growth_in_peri urban_areas_and_its_interrelationships_with_builtup_ density_ using_ earth_observation_datasets/links/5e8ab576a6fdcca789f7e5ee/Estimating-urban-growth-i. Jonathan Dolley, and at al. 2020. springernature https://link.springer.com/article/10.1007/s11625-020-00802-0?utm_source=getftr&utm_ medium=getftr&utm_campaign=getftr_pilot. Linlin Lu et all. 2019. "Urban sprawl in provincial capital cities in China: evidence from multi-temporal urban land products using Landsat data." Science Bulletin. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S2095927319302725 Pages 955-957. Hersperger et all, Anna. 2018. "Urban land-use change: The role of strategic spatial planning. " Global Environmental Change.https://doi.org/10.1016/j.gloenvcha.2018.05.001 Pages 32-42. Molinero-Parejo, et all. 2023. "Combining a land parcel cellular automata (LP-CA) model with participatory approaches in the simulation of disruptive future scenarios of urban land use change." Computers, Environment and Urban Systems.www.elsevier.com/locate/ceus. Novi Quadrianto, and et all. 2020. "Analysing trade-offs and synergies between SDGs for urban development, food security and poverty alleviation in rapidly changing peri-urban areas: a tool to support inclusive urban planning." springernature https://link.springer.com/article/10.1007/s11625-020-00802- PiotrBórawski et all. 2019. "Price volatility of agricultural land in Poland in the context of the European Union." Land Use Policy. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii Ronald C. et all. 2021. "toring global land-use efficiency in the context of the UN 2030 Agenda for Sustainable Development." Habitat International. www.elsevier.com/locate/habitatint. Wang et al , Lan . 2020. "Analysing the Driving Forces and Environmental Effects of Urban Expansion by Mapping the Speed and Acceleration of Built-Up Areas in China between 1978 and 2017." MDPI Journals.https://www.mdpi.com/2072-4292/12/23/3929. worldbank-Urban Development. 2023. "Urban Development." worldbank https://www.worldbank.org/en/topic/urbandevelopment/overview. Yuan et al, Man. 2018. "Exploring Determinants of Urban Form in China through an Empirical Study among 115 Cities." Sustainability.https://doi.org/10.3390/su10103648. طالقانی و همکاران, علی یوسفی. 1400. "تبیین عوامل مؤثر بر تغییرات کاربری اراضی روستاهای پیراشهری رشت" مجله توسعه فضاهای پیراشهری.www.jpusd.ir.
کرامت اله زیاری و حسین ایرجی. "بررسی گسترش کالبدی - فضایی کلانشهر شیراز با استفاده ازسنجش ازدور (RS)." نشریه جغرافیا و برنامه ریزی 26، 79 (1401): 171-186. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 676 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 185 |
||