آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,477 |
| تعداد مقالات | 18,019 |
| تعداد مشاهده مقاله | 58,371,589 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 19,803,356 |
مکانیابی دفن زبالههای شهری با استفاده از آنالیز تصمیمگیری چندمعیاره فازی (مطالعه موردی: شهر اندیمشک) | ||
| جغرافیا و برنامهریزی | ||
| دوره 29، شماره 92، 1404، صفحه 261-241 اصل مقاله (1.43 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/gp.2024.59310.3206 | ||
| نویسندگان | ||
| حمیدرضا پورخباز* 1؛ سپیده راز2؛ شهرام یوسفی خانقاه3؛ سعیده جوانمردی4 | ||
| 1دانشیارگروه علوم محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء بهبهان، بهبهان، ایران | ||
| 2دانشجوی کارشناسی ارشد گرایش ارزیابی و آمایش سرزمین، گروه علوم محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء بهبهان،ایران | ||
| 3استادیار، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء بهبهان، بهبهان، ایران | ||
| 4مربی، گروه علوم محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء بهبهان، بهبهان، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف: دفن بهداشتی یکی از کاربردیترین و عمدهترین روشهای دفع زبالههای شهری میباشد که اکثراً در سیستم مدیریت پسماندهای شهری برای جلوگیری از پیامدهای منفی زیستمحیطی مورد استفاده قرار میگیرد. بدین منظور یافتن مکان صحیح جهت دفن زبالههای شهری اهمیت بسزایی دارد. لذا با توجه به کاربردی بودن این پژوهش و لزوم اجرای آن برای کلیه شهرهایی که فاقد روش دفن بهداشتی زبالههای شهری هستند، پژوهش حاضر اجرا گردید که استفاده از توابع عضویت و روش فازی چانگ در این تحقیق، میتواند نوآوری موضوع در این رابطه باشد. لذا هدف از این پژوهش تعیین مکان مطلوب جهت دفن بهداشتی زبالههای شهر اندیمشک میباشد. روش پژوهش: پس از آمادهسازی لایههای اطلاعاتی معیارها در محیط ArcGIS، لایهها با استفاده از توابع عضویت فازی و اعداد فازی مثلثی، استاندارد و بیبعد شدند، سپس عملیات وزندهی معیارها به روش FAHP چانگ انجام و در گام آخر تلفیق لایهها به روش WLC صورت گرفت. نتایج: یافتهها نشان میدهد که در مرحله وزندهی با استفاده از روش FAHP چانگ و مقایسات زوجی کارشناسان، بیشترین وزن به معیار کاربری اراضی فعلی و کمترین وزن نیز به معیار شیب اختصاص یافت. در ضمن، صحت ارزیابی نقشه نهایی مکان دفن زباله به کمک ضریب کاپا، ضریب 76/0 را نشان داد که نشان از صحت و درستی کلاسهبندی روش FAHP چانگ دارد. در روش FAHP 23٪ منطقه مورد مطالعه بعنوان طبقه مناسب و دارای مطلوبیت بالا برای مکانیابی دفن زباله شهری شناسایی شد. نتیجهگیری: با توجه به یافتهها نتیجه میشود که آنالیز تصمیمگیری چندمعیاره فازی، تکنیک مناسبی برای مکانیابی محل دفن زبالههای شهری میباشد. با توجه به نقشه نهایی، منطقهای با تناسب بسیار بالا با مساحتی بالغ بر 114 هکتار به عنوان بهترین مکان برای دفن زبالههای شهری اندیمشک مشخص گردید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مکانیابی دفن زباله؛ ترکیب خطی وزنی؛ FAHP چانگ؛ تصمیمگیری چندمعیاره؛ شهر اندیمشک | ||
| اصل مقاله | ||
|
هدف: دفن بهداشتی یکی از کاربردیترین و عمدهترین روشهای دفع زبالههای شهری میباشد که اکثراً در سیستم مدیریت پسماندهای شهری برای جلوگیری از پیامدهای منفی زیستمحیطی مورد استفاده قرار میگیرد. بدین منظور یافتن مکان صحیح جهت دفن زبالههای شهری اهمیت بسزایی دارد. لذا با توجه به کاربردی بودن این پژوهش و لزوم اجرای آن برای کلیه شهرهایی که فاقد روش دفن بهداشتی زبالههای شهری هستند، پژوهش حاضر اجرا گردید که استفاده از توابع عضویت و روش فازی چانگ در این تحقیق، میتواند نوآوری موضوع در این رابطه باشد. لذا هدف از این پژوهش تعیین مکان مطلوب جهت دفن بهداشتی زبالههای شهر اندیمشک میباشد. روش پژوهش: جهت انجام تحقیق از روشهای تصمیمگیری چند معیاره استفاده شد که معیارهای مربوط به انتخاب محل دفن بهداشتی زباله شامل درصد شیب، فاصله از رودخانه و چاه آب، فاصله از شهر، فاصله از جاده اصلی، عمق آب زیرزمینی، نفوذپذیری خاک، واحدهای کاربری اراضی، فاصله از مناطق حفاظت شده و فاصله از گسل میباشد. پس از آمادهسازی لایههای اطلاعاتی معیارها در محیط ArcGIS، لایهها با استفاده از توابع عضویت فازی و اعداد فازی مثلثی، استاندارد و بیبعد شدند، سپس عملیات وزندهی معیارها به روش FAHP چانگ انجام و در گام آخر تلفیق لایهها به روش WLC صورت گرفت. نتایج: یافته ها نشان میدهد که در مرحله وزندهی با استفاده از روش FAHP چانگ و مقایسات زوجی کارشناسان، بیشترین وزن به معیار واحدهای کاربری اراضی و کمترین وزن نیز به معیار درصد شیب اختصاص یافت. در ضمن، صحت ارزیابی نقشه نهایی مکان دفن زباله به کمک ضریب کاپا، ضریب 76/0 را نشان داد که نشان از صحت و درستی کلاسهبندی روش FAHP چانگ دارد. در روش FAHP 23٪ منطقه مورد مطالعه بعنوان طبقه مناسب و دارای مطلوبیت بالا برای مکانیابی دفن زباله شهری شناسایی شد. نتیجهگیری: با توجه به یافتهها نتیجه میشود که آنالیز تصمیمگیری چندمعیاره فازی، تکنیک مناسبی برای مکانیابی محل دفن زبالههای شهری میباشد. با توجه به نقشه نهایی، منطقهای با تناسب بسیار بالا با مساحتی بالغ بر 114 هکتار به عنوان بهترین مکان برای دفن زبالههای شهری اندیمشک مشخص گردید. نتیجه میشود که با توجه به در نظر گرفتن معیارهای زیستمحیطی در این تحقیق، دفن زباله در این پهنه، کمترین پیامدهای زیستمحیطی را بهدنبال دارد. | ||
| مراجع | ||
|
احمدی، مریم، سبحان اردکانی، سهیل. (1401). مقایسه فرآیند تصمیمگیری چندمعیاره و تکنیک تاپسیس در مکانیابی مح دفن پسماند جامد شهرستان سقز. مجله مهندسی بهداشت محیط، 9 (4): 441-431.
اصغری کلجاهی، ابراهیم، برزگری، قدرت، آذرمی عربشاه، رباب، شهبازی، آزاده. (1397). مکانیابی دفن پسماندهی جامد شهری شهرستان شاهین دژ با استفاده از تحلیل سلسله مراتبی و GIS. نشریه علمی – پژوهشی جغرافیا و برنامهریزی، 22 (44): 44-23.
باقرآبادی، رسول. (1401). مکانیابی محل دفن پسماند شهرستان صحنه با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی. مجله مدیریت اکوسیستمهای طبیعی، 2 (1): 71-62.
پرهیزکار، اکبر، غفاری گیلانده، عطا. (1385). سامانة اطلاعات جغرافیایی و تحلیل تصمیم گیری چندمعیاری، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت).
پوراحمد، احمد، حبیبی، کیومرث، محمد زهرایی، سجاد، نظری عدلی، سعید. (1386). استفاده از الگوریتمهای فازی و GIS برای مکانیابی تجهیزات شهری (مطالعه موردی: محل دفن زباله شهر بابلسر). مجله محیط شناسی، 33 (42): 42-31.
پورخباز، حمیدرضا، پورخباز، علیرضا، جوانمردی، سعیده. (13۹۰). ارزیابی و مکان یابی دفن بهداشتی مواد زاید جامد شهری، تهران: انتشارات شهرداریها.
حجازی، سید اسداله. (1394). مکانیابی دفن زبالههای شهری با استفاده از تکنیکهای اطلاعات مکانی و تحلیل سلسله مراتبی: مطالعه موردی شهرستان مراغه. نشریه علمی – پژوهشی جغرافیا و برنامهریزی، 19 (54): 125-105.
حجازی، سید اسداله، همتی، فریبا. (1395). مکانیابی بهینه دفن زباله روستای لیقوان با استفاده از مدل فرآیند تحلیل شبکه (ANP). نشریه علمی – پژوهشی جغرافیا و برنامهریزی، 20 (56): 88-73.
رنجبر، ابوالفضل، ترابی، سیدعلی، حکیمپور، فرهاد. (1393). مکانیابی دفن پسماندهای شهری بر اساس روشهای تحلیل سلسله مراتبی و پرامتی V به همراه برنامهریزی صفر و یک (مطالعه موردی: شهرستان تبریز). نشریه علمی پژوهشی علوم و فنون نقشه برداری، 4 (2): 230-217.
علیجانی، فرشاد، عطاییزاده، سمیه، استادهاشمی، زهره، میرزایی، لیلا. (1399). "بدترین محل دفن پسماندهای شهری ایران، شبیهسازی تاثیر زبالهدانی اندیمشک بر کیفیت آبهای زیرزمینی با "MT3D، همایش ملی مهندسی عمران کاربردی و دستاوردهای نوین، 29 اسفند 1399.
کیانی، سجاد، کیانی، واحد، قدیمی، مهرنوش. (1400). مکانیابی مناطق مناسب دفع پسماند بر اساس ویژگیهای هیرولوژیکی و ژئواقلیمی (مطالعه موردی: حوزه آبخیز کیان نهاوند). مجله مدیریت جامع حوزههای آبخیز، 1 (1): 99-81.
عطایی، محمد.( 1389). تصمیمگیری چندمعیاره، شاهرود: انتشارات دانشگاه صنعتی شاهرود.
غلامی، محمد، نظری، ولیالله، رضاعلی، منصور. (1400). مکانیابی محل دفن پسماندهای شهری با استفاده از GIS و AHP (مطالعه موردی: شهر ساحلی-صنعتی عسلویه)، فصلنامه علمی پژوهشی نگرشهای نو در جغرافیای انسانی، 13 (2): 210-193.
محمدی، محمود، مالکی پور، احسان، صاحبقرانی، علیرضا. (1392). مدلسازی گسترش شهر در اراضی پیرامونی با استفاده از سلول های خودکار (CA) و فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) (مطالعه موردی: منطقه 7 اصفهان). مجله مطالعات و پژوهشهای شهری و منطقهای، 5 (17): 192 -175. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 466 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 143 |
||