دانشگاه تبریز
فهرست نشریات دارای اعتبار وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC)

 آمار

تعداد نشریات45
تعداد شماره‌ها1,530
تعداد مقالات18,635
تعداد مشاهده مقاله61,237,394
تعداد دریافت فایل اصل مقاله22,023,358
بابایی, علی. (1402). «سه مرتبه برهان صدیقین» بر مبنای سه سیر فلسفی. سامانه مدیریت نشریات علمی, 3(2), 35-50. doi: 10.22034/nrr.2023.58855.1232
علی بابایی. "«سه مرتبه برهان صدیقین» بر مبنای سه سیر فلسفی". سامانه مدیریت نشریات علمی, 3, 2, 1402, 35-50. doi: 10.22034/nrr.2023.58855.1232
بابایی, علی. (1402). '«سه مرتبه برهان صدیقین» بر مبنای سه سیر فلسفی', سامانه مدیریت نشریات علمی, 3(2), pp. 35-50. doi: 10.22034/nrr.2023.58855.1232
بابایی, علی. «سه مرتبه برهان صدیقین» بر مبنای سه سیر فلسفی. سامانه مدیریت نشریات علمی, 1402; 3(2): 35-50. doi: 10.22034/nrr.2023.58855.1232

«سه مرتبه برهان صدیقین» بر مبنای سه سیر فلسفی

دین پژوهی و کارآمدی
مقاله 3، دوره 3، شماره 2 - شماره پیاپی 8، شهریور 1402، صفحه 35-50    اصل مقاله (552.35 K)
نوع مقاله: پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/nrr.2023.58855.1232
نویسنده
علی بابایی*
دانشیار دانشگاه تبریز
چکیده
در همه برهانهای غیرِ وجودی درجه‌ای از تکثرگرایی که ویژگیِ ذاتیِ نگاهِ ماهوی است وجود دارد؛ یکی از وجوهِ بازتابِ این کثرت‌گرایی در برهانهای «جسم، حرکت، حدوث، شناختِ نفس نظر بر مجموع عالم و...» این است که در همه‌ی آن‌ها «سالک و مسلک و مسلوک منه و مسلوک الیه» - به جز با اندکی تفاوت در نفس - با هم تفاوت دارند؛ در این میان برهانِ صدیقین برهانی است که به تقریر ابن‌سینا ادعا می‌شود از چیزی جز خودِ وجود به خودِ وجود نمی‌رسد؛ ملاصدرا برهانِ صدیقینِ سینایی را به دلیلِ تاثر از مبانیِ سیر اول، یعنی استفاده از امکانِ ماهوی در زمره‌ی برهان‌های دیگر قرار می‌دهد و آن‌را برهانِ مطلوبِ خود نمی‌یابد؛ و بنابراین خود بنا بر مسلکِ فلسفی‌اش تقریری جدید از برهانِ صدیقین ارائه می‌دهد. بر برهان‌های صدیقین صدرا انتقاداتی وارد کرده‌اند که همانندِ برهانِ سینایی از «غیر» (= غیر وجود) برای اثباتِ حق تعالی استفاده شده است؛ تحقیق حاضر معتقد است، هر یک از برهان‌های سینایی و صدرایی از اقتضائاتِ مراتبِ خود پیروی می‌کنند؛ بنابراین با لحاظِ خصوصیاتِ مرتبه به شرطی جزوِ برهان‌های صدیقین است و به شرطی دیگر ارائه‌ی برهان بر او تعالی محال است؛ مگر این‌که از منطق و مسلکِ معرفتیِ دیگری بهره جسته شود.
کلیدواژه‌ها
سه سیر فلسفی؛ اصالت ماهیت؛ اصالت وجود وحدت تشکیکی؛ اصالت وجود وحدت شخصی؛ برهان صدیقین
مراجع
  1. ابن سینا، حسین بن عبد الله،1381، الإشارات و التنبیهات، قم، ب‍وس‍ت‍ان‌ ک‍ت‍اب‌ ق‍م‌ (مرکز النشر التابع لم‍ک‍ت‍ب‌ الإع‍لام‌ الإس‍لامی‌‌).
  2. جوادی آملی، عبدالله، 1382، رحیق مختوم، ج1، قم، نشرِ اسراء
  3. جوادی آملی، عبدالله، 1382، رحیق مختوم، ج8، قم، نشرِ اسراء
  4. جوادی آملی، عبدالله، 1395، رحیق مختوم، ج17، قم، نشرِ اسراء
  5. حائری یزدی، مهدی، 1361 ، هرم هستی، تهران، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی. انجمن اسلامی حکمت و فلسفه ایران.
  6. حسینی طهرانی، سید محمد حسین/ طباطبایى، محمدحسین، 1417 ، توحید علمى و عینى در مکاتیب حکمى و عرفانى، مشهد، علامه طباطبایى.
  7. سبزواری، ملاهادی/ ملاصدرا، محمد بن ابراهیم، 1360 ، الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة، تهران، مرکز نشر دانشگاهی، تهران.
  8. سلیمانی امیری, عسکری. 1393 . معیار برهان صدیقین بررسی تطبیقی بر برهان ابن‏‌سینا، ملاصدرا و علامه طباطبایی . حکمت اسلامی, 1(شماره 1 - پیاپی 1(تابستان 1393 ), 99-121
  9. صمدی آملی، داوود، 1386 ، شرح نهایة الحکمة، قم، قائم آل محمد (عج).
  10. طباطبایی/ ملاصدرا، محمد بن ابراهیم، 1981 م الحکمة المتعالیة فى الأسفار العقلیة الأربعة (با حاشیه علامه طباطبائى)، بیروت، دار إحیاء التراث العربی.
  11. [1]طوسی، نصیر الدین، محمد بن محمد، 1386 ، شرح الإشارات و التنبیهات (طوسی)، قم، بوستان کتاب قم (انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم)،
  12. فارابی، محمد بن محمد، 1405 ه.ق ، فصوص الحکم، قم، بیدار.
  13. محمدی شیخی, قباد, & عابدی, احمد. 1388 . برهان صدیقین و وحدت شخصی وجود در حکمت متعالیه. پژوهش‌های فلسفی -کلامی, 10(3), 75-100. doi،220911/pfk.2009.21
  14. مصباح، محمد تقی، 1366 ، آموزش فلسفه، تهران، سازمان تبلیغات اسلامی. معاونت فرهنگی.
  15. مطهری، مرتضی، 1376 ، مجموعه آثار استاد شهید مطهری، ج3، تهران، صدرا.
  16. ملاصدرا، محمد بن ابراهیم/ احسائی، احمد بن زین الدین، 1385 ، شرح المشاعر، بیروت، مؤسسة البلاغ.
  17. ملاصدرا، محمد بن ابراهیم/ عماد الدوله، بدیع الملک بن امام قلی، 1363 ، المشاعر، تهران، طهوری، تهران - ایران، 1363 ه.ش.
  18. ملاصدرا، محمد بن ابراهیم، 1360 ، الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة، تهران، مرکز نشر دانشگاهی.
  19. ملاصدرا، محمد بن ابراهیم، 1368 ، الحکمة المتعالیة فی الأسفار العقلیة الأربعة، قم، مکتبة المصطفوی.
  20. ملاصدرا، محمد بن ابراهیم، 1378 ، المظاهر الإلهیة فی أسرار العلوم الکمالیة، تهران، بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
  21. ملاصدرا، محمد بن ابراهیم، 1341 ، عرشیه، اصفهان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی.
  22. ملاصدرا، محمد بن ابراهیم، 1382 ، شرح و تعلیقه صدر المتالهین بر الهیات شفا (صدرالمتالهین )، تهران، بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
  23. ملاصدرا، محمد بن ابراهیم، 1363 ، مفاتیح الغیب، تهران، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی. انجمن اسلامی حکمت و فلسفه ایران.
  24. ملاصدرا، محمد بن ابراهیم، نوری، علی بن جمشید (حاشیه)، 1363 ، تهران، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی. انجمن اسلامی حکمت و فلسفه ایران.
  25. منزه, مهدی, & کاوندی, سحر. 1396 . صدرالمتالهین ؛ وحدت تشکیکی یا وحدت شخصی (گذار صدرالمتالهین از وحدت تشکیکی به وحدت شخصی وجود). دوفصلنامه علمی ـ پژوهشی حکمت صدرایی, 5(2), 169-186.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 477
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 448


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب