| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,562 |
| تعداد مقالات | 19,103 |
| تعداد مشاهده مقاله | 65,993,693 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 24,025,142 |
سازوکارهای بازتولید ازدواج های زودهنگام در خانوادۀ پدرسالار ایران عصر قاجار | ||
| فصلنامه تاریخ نامه ایران بعد از اسلام | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jiiph.2026.74939.2667 | ||
| نویسنده | ||
| ندا سنبلی* | ||
| دکتری تاریخ ایران بعد از ایران اسلام دانشگاه تبریز | ||
| چکیده | ||
| کودکهمسری یکی از پدیدههای پایدار تاریخ اجتماعی ایران است که تداوم آن را نمیتوان صرفاً با ارجاع به هنجارهای فرهنگی یا قواعد حقوقی توضیح داد، بلکه باید در بستر سازوکارهای بازتولید آن در خانوادۀ پدرسالار تحلیل کرد.این پژوهش با هدف تبیین سازوکارهای بازتولید کودکهمسری در خانوادۀ پدرسالار ایران عصر قاجار و بررسی زمینههای تضعیف آن، به این پرسش پاسخ میدهد که کودکهمسری از طریق چه سازوکارهایی بازتولید میشد و تحولات فکری و اجتماعی اواخر دورۀ قاجار چگونه زمینه تضعیف این سازوکارها را فراهم کرد.پژوهش با رویکرد تاریخ اجتماعی و روش توصیفیـتحلیلی انجام شده و دادههای آن از سفرنامهها، خاطرات، اسناد تاریخی، مطبوعات دورۀ قاجار و مشروطه، آثار روشنفکران و نوشتههای زنان گردآوری و تحلیل شده است. یافتهها نشان میدهد که کودکهمسری حاصل تعامل سازوکارهایی درهمتنیده، از جمله اقتدار پدر و ولی، مناسبات اقتصادی و خویشاوندی،هنجارهای فرهنگی و جنسیتی، تلقیهای رایج از کودکی و بلوغ و قواعد شرعی و عرفی بود که در پیوند با یکدیگر به پذیرش و تداوم این پدیده یاری میرساندند.در مقابل، گسترش مطبوعات و طرح نگرشهای تازه دربارۀ کودکی، آموزش، سلامت، رضایت و سن مناسب ازدواج، همراه با نقدهای روشنفکری، بهتدریج برخی از این سازوکارها رابه چالش کشید و زمینه مسئلهمندشدن ازدواج زودهنگام را در عرصۀ عمومی فراهم ساخت. بر این اساس، مقاله نشان میدهد که کودکهمسری در ایران عصر قاجار نه صرفاً پیامد یک سنت اجتماعی، بلکه حاصل تعامل مجموعهای از روابط قدرت، هنجارها و مناسبات خانوادگی بود که در چارچوب خانوادۀ پدرسالار بازتولید میشدند و از اواخر این دوره بهتدریج در معرض نقد قرار گرفتند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ازدواج زودهنگام؛ کودکهمسری؛ عصر قاجار؛ خانوادۀ پدرسالار؛ بازتولید اجتماعی؛ اقتدار پدر یا ولی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 9 |
||