آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شماره‌ها | 1,560 |
| تعداد مقالات | 19,042 |
| تعداد مشاهده مقاله | 64,667,964 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 23,805,431 |
از خودآیینی تا وابستگی الگوریتمی: بررسی انتقادی نقش هوش مصنوعی در تحول عاملیت انسانی | ||
| مجله پژوهش های فلسفی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 12 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jpiut.2026.74662.4758 | ||
| نویسنده | ||
| قدیر نصری* | ||
| گروه علوم سیاسی گرایش فلسفه سیاسی دانشگاه خوارزمی ، تهران ، ایران | ||
| چکیده | ||
| چکیده این پژوهش از منظر مفهومی – انتقادی به بررسی رابطه میان هوش مصنوعی، خودآیینی، عاملیت انسانی و قدرت می‌پردازد. مسئله اصلی پژوهش آن است که گسترش سامانه‌های هوشمند و نقش فزاینده آن‌ها در پیش‌بینی رفتار، تنظیم جریان اطلاعات، توصیه گزینه‌ها و شخصی‌سازی محتوا، چگونه شرایط تحقق خودآیینی و جایگاه انسان به‌مثابه سوژه‌ای تصمیم‌گیرنده را دگرگون می‌سازد. پژوهش با استفاده از روش کیفی و رویکرد تحلیل مفهومی ـ انتقادی، ادبیات فلسفه سیاسی، اخلاق هوش مصنوعی و مطالعات معاصر فناوری را بررسی و نسبت میان خودآیینی، عاملیت و ساختارهای الگوریتمی را بازسازی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که مداخله الگوریتمی صرفاً به سطح تصمیم‌گیری محدود نمی‌شود، بلکه به معماری و شرایط انتخاب و همچنین فرایند شکل‌گیری ترجیحات گسترش می‌یابد. در نتیجه، عاملیت انسانی در محیط‌های الگوریتمی بازتنظیم شده و امکان تأثیرگذاری بر خودآیینی سیاسی افزایش می‌یابد. بر اساس استدلال پژوهش، هوش مصنوعی لزوماً خودآیینی را به‌طور کامل از میان نمی‌برد، بلکه شرایط اعمال آن را تغییر می‌دهد. هنگامی که ظرفیت‌های الگوریتمی با تمرکز قدرت، عدم شفافیت و عدم تقارن اطلاعاتی همراه شوند، این تحول می‌تواند به تضعیف عاملیت و خودآیینی و شکل‌گیری گونه‌هایی از اقتدارگرایی دیجیتال منجر شود. نوآوری پژوهش در پیوند میان معماری انتخاب، شکل‌گیری ترجیحات و عاملیت سیاسی است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| «خودآیینی»؛ «اقتدارگرایی دیجیتال»؛ «واگذاریِ شناختی»؛ «خودالگوریتمی»؛ »خودِ پیش‌بینی شده»؛ «تکنیک« | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3 |
||