آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شماره‌ها | 1,560 |
| تعداد مقالات | 19,042 |
| تعداد مشاهده مقاله | 64,664,106 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 23,804,197 |
بازخوانی روانشناختی خودستایی‌های خاقانی: از عقدة حقارت تا مکانیسم‌های دفاعی | ||
| زبان و ادب فارسی (نشریه سابق دانشکده ادبیات دانشگاه تبریز) | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 12 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/perlit.2026.72872.3983 | ||
| نویسنده | ||
| سیداحمد پارسا* | ||
| استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران | ||
| چکیده | ||
| یکی از مؤلّفه‌های مهم در شعر خاقانی شروانی (520-595 ه.ق) خودستایی‌های اوست که واکنش‌های انتقادی فراوانی در چند دهة اخیر برانگیخته و موجب قضاوت‌ها و اظهار نظرهای نادرستی دربارة او شده است. این پژوهش با تکیه بر نظریه‌های روانشناختی آلفرد آدلر (1870- 1937م.) و آنا فروید (1895-1982م.) می‌کوشد خودستایی‌های خاقانی را در پرتو دو مفهوم مکانیسم دفاعی جبران و نارسیسم سالم بازخوانی کند و با استفاده از روش پژوهش توصیفی- تحلیلی به این پرسش‌ها پاسخ دهد: 1- خودستایی در شعر خاقانی چه ماهیتی دارد و چه مؤلفه‌هایی آن را از خود بزرگ‌بینی صِرف متمایز می‌کند؟ 2- چگونه می‌توان این خودستایی‌ها را در چارچوب نظریه نارسسیم سالم و مکانیسم دفاعی جبران تحلیل کرد؟ 3- خودستایی‌های خاقانی چه نسبتی با گفتمان قدرت و زمینة اجتماعی- فرهنگی عصر او دارد؟ یافته‌ها نشان می‌دهد که خودستایی‌های خاقانی برخاسته از توانمندی‌های واقعی و آگاهی او از جایگاه علمی و هنری خویش است و در سطح روانشناختی، بیش از آنکه نشانة نارسیسم مرضی باشد، نارسیسم سالم و مکانیسم دفاعی جبران است. افزون بر این، نشانه‌هایی از تواضع نیز در سروده‌های او وجود دارد که در کنار مسأله عشق و عاشقانه‌های خاقانی در جهت رد قضاوت‌های نادرست دربارة اوست؛ زیرا به نظر می‌رسد بسیاری از پژوهش‌های پیشین با عدم تفکیک نارسیسم سالم از مرضی، به تحلیل‌های یک سویه و ناقص رسیده‌اند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| خاقانی؛ نارسیسم سالم؛ نارسیسم مرضی؛ مکانیسم دفاعی جبران؛ عقده حقارت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3 |
||