| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,558 |
| تعداد مقالات | 19,002 |
| تعداد مشاهده مقاله | 64,357,241 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 23,549,586 |
دینداری، اعتماد و امانتداری در اقتصاد آزمایشگاهی: رویکردی میانرشتهای به نقش ابعاد دینداری در تبیین رفتار اقتصادی در سطح خرد | ||
| جامعه شناسی اقتصادی و توسعه | ||
| دوره 15، شماره 2، مهر 1405، صفحه 129-150 اصل مقاله (2.01 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jeds.2026.72062.1938 | ||
| نویسندگان | ||
| حبیب انصاری سامانی* 1؛ علیرضا پورفرج2؛ محمدتقی گیلک حکیم آبادی2؛ حدیث دالوندی3 | ||
| 1گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد، یزد، ایران | ||
| 2گروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، مازندران، ایران | ||
| 3گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف پژوهش: این مطالعه با رویکردی میانرشتهای در چارچوب اقتصاد آزمایشگاهی به بررسی رابطه ابعاد چهارگانه دینداری (اعتقادات، عبادیات، اخلاقیات و شرعیات) با رفتار اعتماد در سطح خرد میپردازد و شاخص کلی را به عنوان معیار ترکیبی این ابعاد مورد آزمون قرار میدهد. روش پژوهش: دینداری با پرسشنامه مبتنی بر چهار بعد اصلی (اعتقادات، عبادیات، اخلاقیات و شرعیات) سنجیده شد و شاخص کلی نیز به عنوان ترکیبی از این ابعاد محاسبه گردید. رفتار اعتماد از طریق بازی سرمایهگذاری متقابل دومرحلهای با شریک ناشناس روی ۱۰۴ نفر از دانشجویان دانشگاه مازندران اندازهگیری شد. دادهها با روش رگرسیون سلسلهمراتبی تحلیل گردید. یافتهها: نتایج نشان داد که دینداری بهعنوان شاخص کلی، رابطه معنیداری بر اعتماد ندارد که همسو با مطالعات پیشین است. اما با تفکیک ابعاد، نتایج پیچیدهتری ظاهر شد: «عبادیات» و «اعتقادات» در سطح ۱۰ درصد رابطه منفی با اعتماد داشتند و «اخلاقیات» رابطه مثبت با آن دارد. همچنین افراد با نمره بالا در «شرعیات»، به طور معنیداری امانتدارتر بودند. این یافتهها نشان میدهد که ابعاد مختلف دینداری روابط متمایز و گاه متضادی بر رفتار اقتصادی دارند. نتیجهگیری: یافتهها نشان میدهد که عدم مشاهده رابطه معنیدار دینداری کلی با اعتماد در پژوهشهای پیشین، ناشی از روابط متناقض و ناهمساز ابعاد مختلف آن است. به عبارت دیگر، برخی ابعاد دینداری (مانند اخلاقیات) اعتماد را افزایش و برخی دیگر (مانند اعتقادات و عبادیات) آن را کاهش میدهند. این تضادها درون یک شاخص ترکیبی، یکدیگر را خنثی کرده و منجر به عدم معنیداری رابطه کلی میشوند. بنابراین توجه به ابعاد جزئیتر دینداری برای درک نقش واقعی آن بر رفتار اقتصادی ضروری است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دینداری؛ اعتماد؛ امانتداری؛ بازی سرمایهگذاری؛ اقتصاد آزمایشگاهی | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم
آلهاندرو، پ. (1384)، سرمایه اجتماعی، خاستگاه و کاربردهایش در جامعهشناسی مدرن؛ گردآورنده کیان تاجبخش؛ ترجمه افشین خاکباز و حسن پویان؛ تهران: انتشارات شیرازه.
انصاری سامانی، ح.؛ پورفرج، ع. ر.، زارع، م. و امینی، ع. (1394)، مقدمهای بر اقتصاد رفتاری: مفهوم، روششناسی و شیوههای استخراج ترجیحات، اقتصاد تطبیقی، دوره 2، شماره 1، صص 69-37.
حق شناس، ح. (1378)، هنجاریابی آزمون شخصیتی نئو (فرم تجدیدنظر شده)، اندیشه و رفتار، دوره 28، صص 38-47.
سید جوادین، ر. (1378)، روشهای ایجاد اعتماد و سازمان، فصلنامه مصباح، دوره 5، شماره 18، صص 66-55.
شجاعی زند، ع. (1384)، مدلی برای سنجش دینداری در ایران، جامعهشناسی ایران، دوره 6، شماره 1، صص 66-34.
محمدیراد، ح. (1378)، صاحبان حق در رساله حقوق امام سجاد (ع)، قم: دار النشر اسلامی.
معین، م. (1388)، فرهنگ فارسی، تهران: امیر کبیر.
نظرپور، م. ت. (1384)، آزمونهای تجربی در اقتصاد وکاربرد آن در اقتصاد اسلامی، اقتصاد اسلامی، دوره 4، شماره 17، صص 44-11.
Cai, Y., & Hung, S. Y. (2024). Religion and Trust in Hong Kong. The China Quarterly, 259, 611–628. Fonu, P. D. D., Asravor, R. K., Sackey, F. G., & Obuobisa-Darko, T. (2024). The power of faith: how religion shapes the decision making and choices of Ghanaian consumers – insights from a cross-sectional study. Cogent Arts & Humanities, 11(1), 2438489. https://doi.org/10.1080/23311983.2024.2438489. Fox, J., Eisenstein, M., & Breslawski, J. (2022). State Support for Religion and Social Trust. Political Studies, 1–21. Hoffmann, R. (2013). The experimental economics of religion. Journal of Economic Surveys, 27(5), 813-845. Iannaccone, L. R. (1998). Introduction to the Economics of Religion. Journal of economic literature, 1465-1495. Johnson, L. T. (1991). The gospel of Luke (No. 3). Liturgical Press. Keizer, P. (2007). Towards a Theoretical Foundation for a Multidisciplinary Economics. Utrecht School of Economics, Utrecht University. Kwatia, B. O., Amewu, G., & Armah, M. (2024). Religiosity and financial development in Africa: evidence from panel quantile regression. Cogent Business & Management, 11(1), 2315313. Lechner, A. T. (2013). Religion and Trust in Strangers: Evidence from a Trust Game with Third Party Punishment (Working Paper). Passau University, Department of Economics. Li, Y., & Zhu, P. (2016). Religion and People’s Choice of Financial Assets: A Research Based on CGSS2010. Open Journal of Social Sciences, 4, 4-12. Lipford, J., McCormick, R. E., & Tollison, R. D. (1993). Preaching matters. Journal of Economic Behavior & Organization, 21(3), 235-250. Lipford, J. W., & Tollison, R. D. (2003). Religious participation and income. Journal of Economic Behavior & Organization, 51(2), 249-260. Lönnqvist, J. E., Verkasalo, M., & Walkowitz, G. (2011). It pays to pay – Big Five personality influences on co-operative behavior in an incentivized and hypothetical prisoner‟s dilemma game. Personality and Individual Differences, 50, 300-304. McCleary, R. M., & Barro, R. J. (2006). Religion and economy. The Journal of Economic Perspectives, 49-72. Paulhus, D. L., & Williams, K. M. (2002). The dark triad of personality: Narcissism, Machiavellianism, and psychopathy. Journal of research in personality, 36(6), 556-563. Paciotti, B., Richerson, P., Baum, B., Lubell, M., Waring, T., McElreath, R., Efferson, C,. & Edsten, E. (2011). Are religious individuals more generous, trusting, and cooperative? An experimental test of the effect of religion on prosociality. Research in Economic Anthropology, 31, 267-305. Quijano-Sanchez, L., Recio-Garcia, J. A., & Diaz-Agudo, B. (2010). Personality and social trust in group recommendations. In Tools with Artificial Intelligence (ICTAI), 2010 22nd IEEE International Conference on (Vol. 2, pp. 121-126). Ramli, A. M., & Iskandar Mirza, A. A. (2007). The Theory of Consumer Behavior: Conventional vs. Islamic. Proceedings of the 2nd Islamic Conference 2007 (iECONS2007) organized by Faculty of Economics and Muamalat , Islamic Science University of Malaysia. Rand, D. G., Dreber, A., Haque, O. S., Kane, R. J., Nowak, M. A., & Coakley, S. (2014). Religious motivations for cooperation: an experimental investigation using explicit primes. Religion, Brain & Behavior, 4(1), 31-48. Ruffle, B. J., & Sosis, R. (2006). Cooperation and the in-group-out-group bias: A field test on Israeli kibbutz members and city residents. Journal of Economic Behavior & Organization, 60(2), 147-163. Rutar, M., Naterer, A., & Lavrič, M. (2025). Mental health and social trust: Age and religiosity as moderators among young people in Croatia and Slovenia. Journal of Trust Research, 15(1 ), 84-114. Schoenfeld, E. (1978). Image of man: The effect of religion on trust. Review of Religious Research, 20 (1), 61–67. Sosis, R., & Ruffle, B. J. (2003). Religious ritual and cooperation: Testing for a relationship on Israeli religious and secular Kibbutzim. Current Anthropology, 44(5), 713-722. Tan, J. H. (2006). Religion and social preferences: An experimental study. Economics Letters, 90(1), 60-67. Tan, J. H., & Vogel, C. (2008). Religion and trust: An experimental study. Journal of Economic Psychology, 29(6), 832–848. Valente, R. R., & Okulicz-Kozaryn, A. (2020). Religiosity and trust: evidence from the United States. In Review of Religious Research. Rutgers University. https://doi.org/10.7282/t3-e2w4-6t65 Published Version: https://doi.org/10.1007/s13644-020-00437-8 Document Version: Submitted Manuscript Under Review (SMUR). Yavas, A. (1999). Experimental Tests of the Homo Economicus The Implications for the Research on Islamic Economics. Proceedings of the Third Harvard University Forum on Islamic Finance: Local Challenges, Global Opportunities Cambridge, Massachusetts. Center for Middle Eastern Studies, Harvard University. Zhong, C., Pan, L., & Shu, L. (2016). Do religious beliefs affect borrowing behavior? Evidence from Chinese households. Review of Economics of the Household, 14(4), 989–1005. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2 |
||