آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شماره‌ها | 1,558 |
| تعداد مقالات | 19,002 |
| تعداد مشاهده مقاله | 64,357,241 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 23,549,586 |
تحلیل مردم‌نگارانه و نظری فقر بدنمند، طرد فضایی و خشونت زیرساختی: در میان عشایر ایل شاهسون مشگین‌شهر | ||
| جامعه شناسی اقتصادی و توسعه | ||
| دوره 15، شماره 2، مهر 1405، صفحه 113-127 اصل مقاله (1.14 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jeds.2026.71909.1936 | ||
| نویسندگان | ||
| عادل محبتیان* 1؛ اصغر ایزدی جیران2؛ نعمت الله تقوی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری، گروه آموزشی جامعه‌شناسی، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز | ||
| 2دانشیار گروه جامعه‌شناسی دانشکده حقوق و علوم اجتماعی دانشگاه تبریز | ||
| 3استادیار گروه جامعه‌شناسی دانشکده حقوق و علوم اجتماعی دانشگاه تبریز | ||
| چکیده | ||
| هدف پژوهش: جوامع کوچ‌نشین، از جمله عشایر شاهسون، با وجود نقش مهم تاریخی و منطقه‌ای، با اشکال نوینی از فقر و حاشیه‌نشینی مواجه‌اند. با این حال، از آنجا که معیارهای ارزیابی فقر عمدتاً بر اساس شاخص‌های تقلیل‌گرایانۀ پولی و خانوارهای یکجانشین تنظیم شده‌اند، محرومیت عمیق این جوامع غالباً در آمارهای رسمی نامرئی می‌ماند. روش پژوهش: پژوهش حاضر با هدف واکاوی چگونگی تولید و تجربۀ فقر چندبعدی عشایر شاهسون، در تقاطع سیاست‌های ساختاری و مواجهات روزمره با بوروکراسیِ ساکن‌محورِ دولتی انجام شده است. این مطالعۀ کیفی با رویکردی مردم‌نگارانه، طی ۱۲ ماه کار میدانی و زیستِ مشترک در ییلاقات و قشلاقات شهرستان مشگین‌شهر صورت گرفت. داده‌ها از طریق مشاهدۀ مشارکتی در مسیرهای کوچ، مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته با ۹۳ مشارکت‌کننده (شامل چوپانان، زنان عشایر و مسئولان محلی) و تحلیل اسناد گردآوری و به‌صورت موضوعی تحلیل شدند. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که فقر عشایر فراتر از کمبود درآمد، محصول «فقیرسازی ساختاری» و خشونتی زیرساختی است که در ابعاد بدنی، فضایی و دیجیتال رسوب کرده است. این محرومیت چندبعدی در پنج مقوله فرعی شناسایی شد: ۱. تجسم فقر در بدن زنان (فرسودگی جسمانی و فقدان خدمات بهداشتی)؛ ۲. فقدان بیمه و ناامنی شغلی چوپانان (به‌مثابه نیروی کار یک‌بارمصرف)؛ ۳. فقدان ایل‌راه‌های امن و خطرات جانی مسیر کوچ؛ ۴. فقر دیجیتالی ناشی از انزوای ارتباطی در ییلاقات؛ و ۵. بحران کمبود و توزیع نامنظم آب شرب در قشلاقات. نتیجه‌گیری: در نتیجه‌گیری مشخص شد که فقر این جوامع، پیامدِ ساختاریِ رویه‌ها و بوروکراسیِ یکجانشین‌محوری است که با ذاتِ متحرک کوچ‌نشینی در تضاد است. غلبه بر این حاشیه‌نشینی نیازمند تغییرات سیاستی از جمله بازتعریف نظام تأمین اجتماعی برای بیمۀ بدون نیاز به کد کارگاهی ثابت، توسعۀ دکل‌های پرتابل برای رفع فقر دیجیتال، راه‌اندازی سامانه‌های سیار خدمات‌رسانی، و بومی‌سازی شاخص فقر چندبعدی (MPI) متناسب با مؤلفه‌های زیست عشایری است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| توسعه عشایری؛ عشایر شاهسون؛ فقر چندبعدی؛ فقیرسازی ساختاری؛ مردم‌نگاری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||