آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شماره‌ها | 1,558 |
| تعداد مقالات | 19,002 |
| تعداد مشاهده مقاله | 64,350,745 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 23,547,674 |
تفکر انتقادی به عنوان داربست فراشناختی برای عاملیت معرفتی در تعاملات انسان و ربات گفتگوگر (چت‌بات): یک چارچوب هنجاری مبتنی بر مدل پل–الدر | ||
| مجله پژوهش های فلسفی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 09 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jpiut.2026.74882.4773 | ||
| نویسنده | ||
| امیررضا شاطی زاده ملک شاهی* | ||
| گروه فلسفه، دانشکده ادبیات فارسی و زبان های خارجی، دانشگاه تبریز، ایران | ||
| چکیده | ||
| دستیارهای گفتگوگر مبتنی بر مدل‌های زبانی بزرگ (LLM)، نحوه ارتباط انسان‌ها با ابزارهای معرفتی را متحول کرده‌اند—مسئله‌آفرینی، سازمان‌دهی محتوا، هدایت گفتگو، شکل‌دهی به فهم و یادگیری—و با توجه به این ویژگی‌ها به همراه پاسخگویی مکالمه‌ای و تقریباً آنیِ خود، به میانجی‌های شناختی فعالی تبدیل شده‌اند. استفاده از آن‌ها زمینه را برای وابستگی بیش از حد، جابجایی قضاوت انسانی، توهم فهم و فرسایش عاملیت معرفتی فراهم می‌کند. این مطالعه از منظری تحلیلی و مفهومی، تعامل کاربر با دستیارهای گفتگوگرِ تولیدکننده متن را در پنج سطح بررسی می‌کند: محتوای مولد، بیان زبانی، تعاملی-گفتگویی، اتکای معرفتی، و فهم و یادگیری. این مقاله با بهره‌گیری از عناصر و معیارهای تفکر انتقادیِ ریچارد پل (Richard Paul) و لیندا الدر (Linda Elder)، یک مدل پنج مرحله‌ای از تنظیم شناختی در تعامل با مدل‌های زبانی بزرگ پیشنهاد می‌کند. ادعای اصلی، تعدیل‌شده‌تر است: تفکر انتقادی می‌تواند به عنوان نوعی داربست فراشناختی عمل کند که به تنظیم اتکای انسان به سیستم‌های هوش مصنوعی کمک می‌کند، نه اینکه صرفاً به عنوان مهارتی برای نقد خروجی پس از دریافت پاسخ عمل کند. کاربرد تفکر انتقادی در اینجا تحت عنوان «وابستگی معرفتی قانون‌مند» توصیف می‌شود: شکلی از اتکای آگاهانه، قابل‌بررسی و تجدیدنظرپذیر که در آن سیستم ممکن است در تولید و سازمان‌دهی اطلاعات مشارکت کند، در حالی که از یادگیرنده انتظار می‌رود به‌طور هنجاری مسئولیت فرموله‌بندی مسئله، ارزیابی نهایی، پذیرش باور و تصمیم‌گیری را حفظ کند. این مقاله نتیجه می‌گیرد که فراتر از پرورش تفکر انتقادی کاربران، طراحی‌های آموزشی و فنی باید به جای دریافت انفعالی پاسخ، به سمت درگیری استدلالی و بررسی تأمل‌برانگیز جهت‌گیری شوند. چارچوب پیشنهادی، استقلال معرفتی یا حقیقت را تضمین نمی‌کند؛ بلکه شرایط تعاملی را مشخص می‌کند که ممکن است از عاملیت یادگیرنده در محیط‌های آموزشی هدایت‌شده پشتیبانی کند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| تفکر انتقادی؛ داربست فراشناختی؛ عاملیت معرفتی؛ ریچارد پل و لیندا الدر؛ چت‌بات‌های هوش مصنوعی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3 |
||