دانشگاه تبریز
فهرست نشریات دارای اعتبار وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC)

 آمار

تعداد نشریات45
تعداد شماره‌ها1,557
تعداد مقالات18,990
تعداد مشاهده مقاله64,112,135
تعداد دریافت فایل اصل مقاله23,453,558
ابوعطا, محمد. (1405). بار اثبات جنون در حقوق ایران، فرانسه و امریکا. سامانه مدیریت نشریات علمی, 17(42), 1-21. doi: 10.22034/law.2026.70998.3585
محمد ابوعطا. "بار اثبات جنون در حقوق ایران، فرانسه و امریکا". سامانه مدیریت نشریات علمی, 17, 42, 1405, 1-21. doi: 10.22034/law.2026.70998.3585
ابوعطا, محمد. (1405). 'بار اثبات جنون در حقوق ایران، فرانسه و امریکا', سامانه مدیریت نشریات علمی, 17(42), pp. 1-21. doi: 10.22034/law.2026.70998.3585
ابوعطا, محمد. بار اثبات جنون در حقوق ایران، فرانسه و امریکا. سامانه مدیریت نشریات علمی, 1405; 17(42): 1-21. doi: 10.22034/law.2026.70998.3585

بار اثبات جنون در حقوق ایران، فرانسه و امریکا

مطالعات حقوق تطبیقی معاصر
دوره 17، شماره 42، فروردین 1405، صفحه 1-21    اصل مقاله (943.16 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/law.2026.70998.3585
نویسنده
محمد ابوعطا*
دانشیار گروه حقوق، دانشگاه سمنان، ایران
چکیده
در حقوق کشورهای مختلف، در خصوص بار اثبات و شیوه‌های اثباتی جنون شباهت‌ها و تفاوت‌هایی وجود دارد. در حقوق امریکا، بار اثبات جنون اصولاً متوجۀ مدعی، یعنی حسب مورد، خواهان، خوانده یا متهم است. این موضوع، گرچه با اختلافاتی در کشورهای مورد مطالعه پذیرفته شده، اما بدون استثنا نمانده است و در شرایط خاص، به حکم قانون یا حسب رویۀ دادگاه‌ها، موقعیت بار اثبات دگرگون می‌شود. در حقوق کیفری فرانسه و ایران، قاعدۀ صریحی در مورد بار اثبات جنون مشهود نیست. در واقع، هرچند در قوانین مدنی، امور حسبی و دادرسی کیفری، تکالیفی برای دادسراها و دادگاه‌ها در خصوص تحقیق راجع به ادعای جنون از راه‌های استماع اظهارات شهود یا مطلعین، بررسی سوابق درمانی و به‌ویژه از طریق کارشناسی لحاظ شده است، به‌طوری که ظاهراً کافی است مدعی ادعای جنون کند، اما بار اثبات و احراز این ادعا، یکسره برعهدۀ مرجع قضایی است. مستفاد از مفاد و روح قوانین کیفری حاکم بر ایران، بار اثبات جنون در زمان ارتکاب جرایم یا انجام اعمال حقوقی، اصولاً متوجۀ مدعی است؛ چنان‌که برای نمونه، از عبارت غامض مادۀ 308 قانون مجازات اسلامی که با تأثیرپذیری از فقه امامیه تدوین شده است، این نکته در امور کیفری استنباط می‌شود. بنابراین، ضروری است قانون‌گذار این موضوع را به‌طور صریح و با لحاظ مقررات مربوط، در قوانین حاکم ذکر کند.
کلیدواژه‌ها
اثبات؛ اختلال روانی؛ جنون؛ حجر؛ دادگاه
مراجع
الف) منابع فارسی

کتاب‌ها

  1. آشوری، محمد (1371). آیین دادرسی کیفری. جلد 2. تهران: سمت.
  2. اردبیلی، محمدعلی (1392). حقوق جزای عمومی. جلد 2. تهران: میزان.
  3. استفانی، گاستون ( 1377). آیین دادرسی کیفری. ترجمۀ حسن دادبان. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.
  4. انصاری، باقر (1387). نقش قاضی در تحول نظام حقوقی. تهران: میزان.
  5. صابری، سید مهدی (۱۳۹۴). قانون و روانپزشکی. تهران: مرکز تحقیقات پزشکی قانونی کشور.
  6. فرهنگ انجمن روانشناسی امریکا (1391). ترجمۀ گروهی از مترجمان. جلد 1. تهران: ارس.
مقالات

  1. رحمدل، منصور (1386). قانون اساسی و بار اثبات در امور کیفری. حقوق اساسی، (8)، 101-122.
  2. محسنی، حسن (1401). بهرۀ کارشناسی در کاربست و نمایاندن دانش سودمند در اثبات (مطالعۀ تطبیقی در حقوق ایران، آمریکا و فرانسه). مطالعات حقوق تطبیقی معاصر، 13(26)، 153-181.
Doi:10.22034/law.2021.46266.2915

ب) منابع عربی

کتاب‌ها

  1. جبعی العاملی (شهید ثانی)، زین‌الدین بن علی (1410). الروضه البهیه. جلد 5. قم: کتابفروشی داوری.
  2. جبعی العاملی (شهید ثانی)، زین‌الدین بن علی (1413). مسالک الافهام. جلد 8. قم: مؤسسۀ المعارف الاسلامیه.
  3. حلی (علامه)، حسن‌بن یوسف‌بن مطهر (1420). تحریر الاحکام. قم: مؤسسۀ الصادق.
  4. سیوری، مقداد بن عبدالله (1404). التنقیح الرائع. جلد 3. قم: کتابخانۀ آیت‌الله مرعشی نجفی.
  5. طوسی، محمد‌بن الحسن علی (1400). النهایه. بیروت: دار الکتب العربی.
  6. کرکی (محقق ثانی)، نورالدین علی‌بن حسین عبدالعالی (1414). جامع المقاصد. جلد 13. قم: مؤسسۀ آل البیت.
  7. نراقی، احمد‌بن محمدمهدی فاضل (1417). عواید الایام. قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
ج) منابع انگلیسی

Books

  1. American Academy of Psychiatry and the Law, (2014). Practice Guidline for Forensic Psychiatry Evaluation of Defendants Raising the Insanity Defense. The Journal of the American Academy of Psychiatry and the Law, V 42.
  2. Campbell Black, Henri (2018). Blacks Law Dictionary. 12th New York: Thomson Reuters.
  3. American Psychiatric Associations (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. 5th Edition (DSM-5).
  4. Samaha, Joel (1999). Criminal Law. 5th Edition, United States of America: West publishing Company.
Assertation

  1. Elizabeth Cotrone, Erin (2016). The Guilty But Mntally Ill Verdict: Assessing the Impact of Informing Jurors of Verdict Consequenc. A Dissertation for the Degree of Ph.D, College of Behavioral and Community Sciences. University of South Florida
Websites (Laws)

  1. Federal Rules of Criminal Procedure (Approved 1946, Amended 2023). https://www.uscourts.gov
د) منابع فرانسوی

Codes

  1. Code Civil Francaise, Droit. Org. Institut Francais D’information Juridique, 2025.
  2. Code Penal Francaise, Droit. Org. Institut Francais D’information Juridique, 2025.
  3. Code de Procedure Penal Francaise, Droit. Org. Institut Francais D’information Juridique, 2025.
  4. Code de Procedure Civil Francaise, Droit. Org. Institut Francais D’information Juridique, 2025.
Livres

  1. Solus, Henri et Perrot, Roger (1991). Droit Judiciare Privé, Tome 3, Procedure de Premiere Instance, Paris: Sirey.
  2. Lexique de Termes Juridiques (2014). Sous la Direction de Serge Guinchard, Paris: Dalloz.
  3. Vocabulaire Juridique (1996). Sous la Direction de Gerard Cornu, Paris: Press Universitaires de France.
ﻫ) منابع آلمانی

Websites (Gesetze)

  1. Bürgerliches Gesetzbuch (BGB), https://www.gesetze-im-internet.de/­stgb.
  2. Strafgesetzbuch (StGB), https://www.gesetze-im-internet.de/stgb.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 12
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 10


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب