آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شماره‌ها | 1,553 |
| تعداد مقالات | 18,943 |
| تعداد مشاهده مقاله | 63,593,613 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 23,284,445 |
هم‌شناختی بدون تقارن: معرفت‌شناسی انتقادی در عصر هوش مصنوعی | ||
| مجله پژوهش های فلسفی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 29 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jpiut.2026.75045.4793 | ||
| نویسنده | ||
| امیدرضا جانباز* | ||
| بدون سمت | ||
| چکیده | ||
| هوش مصنوعی مولد مسئله‌ای را مطرح می‌کند که نظریۀ ذهن بسط‌یافته برای پاسخ به آن طراحی نشده بود. یک مدل زبانی صرفاً یک عملکرد شناختی موجود را به محیط گسترش نمی‌دهد بلکه در فرآیندی شرکت می‌کند که به هیچ یک از مشارکت‌کنندگان تقلیل‌پذیر نیست. این مقاله، مسئلۀ مورد نظر را مسئله C می‌نامد: چگونه دو معماری شناختی ناهمگن می‌توانند یک فرآیند شناختی مشترک و مولد را بدون از بین بردن استقلال یکدیگر شکل دهند؟ این مقاله از چهار سطح تکوین، تحول، تعامل و ارزیابیعبور می‌کند. کنشگرایی اتوپویتیک مندس شرایط تقویم عاملیت خودمختار را مشخص می‌کند. رئالیسم استعلایی رابطه‌ای ایدوس شرح می‌دهد که چگونه یک عامل تقویم‌یافته از طریق رابطه با دیگری رادیکال تغییر شکل می‌دهد. این چارچوب‌ها در سطوح مختلف توضیحی مکمل یکدیگر هستند و اختلاف ظاهری آنها در مورد واقع‌گرایی، وابسته به سطح است. سپس اصل انرژی آزاد، برای فرآیند کمینه‌سازی انسان‌محور واژگان صوری فرآهم می‌کند که از طریق جفت‌شدگی نامتقارن تغییر شکل می‌یابد. از آنجا که سطح چهارم می‌تواند توصیف کند اما نمی‌تواند ارزیابی کند، یک معرفت‌شناسی انتقادی درون‌ماندگار را در مرز معماری - جایی که معنا و سازوکار به هم می‌رسند - پیشنهاد می‌دهد که بدون ادعای بیرون ایستادن از رابطه‌ای که ارزیابی می‌کند، به دنبال شرایط ارزیابی است. سهم معرفت‌شناختی این مقاله چهار گزاره را ارائه می‌دهد: واقعیت مستقل است؛ دسترسی رابطه‌ای است؛ توجیه قابل تجدیدنظر است؛ حقیقت یک همگرایی پویا است که با مقاومت آزمایش می‌شود. بنابراین، سوال معرفت‌شناختی این می‌شود: تحت چه شرایطی معماری‌های شناختی ناهمگن می‌توانند با هم بهتر بدانند؟ انسان حتی در یک پیکربندی شناختی توزیع‌شده، همچنان کانون تقلیل‌ناپذیر مسئولیت معرفت‌شناختی است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| هوش مصنوعی مولد؛ معرفت‌شناسی انتقادی؛ حد معماری؛ جفت‌شدگی نامتقارن؛ اصل انرژی آزاد؛ کنشگرایی خودآفرین؛ واقع‌گرایی رابطه‌ای استعلایی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4 |
||