آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شماره‌ها | 1,553 |
| تعداد مقالات | 18,939 |
| تعداد مشاهده مقاله | 63,589,675 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 23,280,914 |
نظام استاد-شاگردی: تحلیل تاریخی-انتقادی و نقد امکان احیای آن در روزگار کنونی | ||
| تاریخ فرهنگ ایران | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 29 مهر 1405 اصل مقاله (868.23 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی Released under (CC BY-NC 4.0) license I Open Access I | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/ihc.2026.72241.1173 | ||
| نویسنده | ||
| زهره شیرین بخش* | ||
| بنیاد ایران‌شناسی | ||
| چکیده | ||
| نظام استاد–شاگردی طی قرون متمادی مهم‌ترین الگوی انتقال دانش و مهارت در آموزش هنرهای سنتی ایران بوده است. این شیوه آموزشی،مبتنی بر محوریت استاد، سنت شفاهی، پیوندهای اخلاقی و ساختارهای صنفی، نقش تعیین‌کننده‌ای در تداوم مهارت‌های فنی و هنجارهای فرهنگی ایفا کرده است. با ورود مدرنیته و استقرار نظام آموزش مدرسه‌ای و دانشگاهی، این الگو به‌تدریج جایگاه مسلط خود را از دست داد؛ با این حال در سال‌های اخیر تلاش‌هایی در راستای احیا و بازتولید آن صورت گرفته است. در این رویکرد، نظام استاد–شاگردی به‌مثابه الگویی معنوی، اصیل و کارآمد بازنمایی می‌شود که قادر است کاستی‌های آموزش مدرن هنر را جبران کند. پژوهش حاضر با رویکردی تحقیق کیفی و مبتنی بر تحلیل تاریخی منابع، در پی آن است که این تصویر آرمانی را در پرتو شواهد تاریخی و اجتماعی مورد ارزیابی قرار دهد. پرسش اصلی مقاله آن است که نظام استاد–شاگردی در تجربه تاریخی خود واجد چه ویژگی‌هایی بوده و تا چه اندازه می‌توان آن را الگویی بی‌نقص و قابل احیا در شرایط معاصر دانست. نتایج تحقیق نشان می‌دهد، نظام استاد- شاگردی اگرچه قرن‌ها بار انتقال دانش و مهارت را دوش کشیده اما تجربة آن در ایران، در ترازوی نقد مدرن و حتی از منظر آسیب‌شناسی سنت،با چالش‌های جدی روبروست. این شیوه، در انتقال مهارت و حفظ تداوم سنت، با محدودیت‌های ساختاری در حوزه روابط قدرت، انحصار دانش، فقدان برنامه‌مندی آموزشی و محدودسازی نوآوری نیز همراه بوده است. از این‌رو، بازتولید آن بدون توجه به اقتضائات اجتماعی و آموزشی دوران جدید، نمی‌تواند پاسخی جامع به چالش‌های آموزش هنر معاصر باشد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| استاد-شاگردی؛ نقد تاریخی؛ آموزش سنتی؛ اقتدار؛ گفتمان قدرت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1 |
||