آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شماره‌ها | 1,552 |
| تعداد مقالات | 18,939 |
| تعداد مشاهده مقاله | 63,538,772 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 23,253,841 |
حاکمیت قانون در ایران؛ از پدیدارشناسی بحران تا امکان نظریه‌ای بومی با ابتنا بر رهیافت حکمت متعالیه | ||
| دین پژوهی و کارآمدی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 27 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/nrr.2026.72667.1624 | ||
| نویسندگان | ||
| امیر کشتگر* 1؛ محمدمهدی رحیمی صادق2 | ||
| 1عضو هیئت علمی پژوهشکده شورای نگهبان | ||
| 2کارشناسی ارشد فلسفه غرب دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| بیش از یک سده از نخستین تلاش‌های ایرانیان برای استقرار «حکومت قانون» می‌گذرد، اما قانون در ایران همچنان در «آستانه‌ی تجدد» باقی مانده و نتوانسته است به‌عنوان یک اصل بنیادین در آگاهی اجتماعی نهادینه شود. این بحران، ریشه در «آگاهی کاذب»ی دارد که از عصر مشروطه تا امروز، فهم قانون را در دو قرائت سنت‌گرا و تجددگرا گرفتار ساخته است؛ دو قرائتی که هرچند در ظاهر متضاد، در غفلت از نسبت میان قانون و «سوژه» مشترک‌اند. پرسش اصلی مقاله حاضر آن است که «آیا می‌توان در قلمرو عقلانیت صدرایی -به‌مثابه بنیاد فلسفی فرهنگ ایرانی و اسلامی- عنصری از حیثیت فاعلی و سوژگی یافت که جایگزین سوبژکتیویته مدرن غربی شده و زمینه‌ساز نظریه‌ای بومی از قانون گردد؟». فرضیه‌ای که این مقاله درصدد دفاع از آن برمی‌آید این است که «سوژه‌ی صدرایی نه سوژه‌ی دکارتیِ خودبنیادِ منفک از عالم، بلکه «سوژه‌ای در جهان بوده در افق شریعت» است؛ قانون در این بستر نه به‌مثابه «اراده‌ی خودمختار فرد»، بلکه به‌مثابه «تجلی عقلانیتِ متأدب به ادب توحیدی» تعریف می‌شود». برای آزمون این فرضیه، نخست چارچوب نظری آگاهی کاذب و پدیدارشناسی هایدگری را بازخوانی می‌کنیم، سپس دو شاهد بر وجود عنصر سوژگی در حکمت متعالیه اقامه خواهیم کرد؛ و در گام بعدی نشان خواهیم داد که چگونه این «سوژه‌ی متأدب صدرایی» می‌تواند بنیاد نظریه‌ای بومی از حکومت قانون قرار گیرد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| آگاهی کاذب؛ سوبژکتیویته؛ حکمت صدرایی؛ سوژه‌ی متأدب؛ قانون؛ حکومت قانون | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||