آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شماره‌ها | 1,550 |
| تعداد مقالات | 18,886 |
| تعداد مشاهده مقاله | 63,239,769 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 23,036,149 |
شباهت خانوادگی در مفاهیم ارزشی و پیامدهای آن برای داوری اخلاقی | ||
| مجله پژوهش های فلسفی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 15 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jpiut.2026.73105.4578 | ||
| نویسنده | ||
| مینو حجت* | ||
| فلسفه‌ی غرب مؤسسه‌ی پژوهشی حکمت و فلسفه ایران | ||
| چکیده | ||
| چکیده به این ایده که خوب مفهومی با ساختار شباهت خانوادگی است ایراداتی وارد شده است. این مقاله ابتدا با بررسی و نقد این ایرادات به تفاوت مهمی میان شباهت خانوادگی در مفاهیم ارزشی و مفاهیم توصیفی قائل می‌شود؛ و سپس با اشاره به اظهارات ویتگنشتاین در باب شباهت خانوادگی به تبیین و توجیه آن می‌پردازد. شباهت خانوادگی در مفاهیم ارزشی ابعادی بسیار فراتر از مفاهیم توصیفی پیدا می‌کند؛ چراکه از سویی دامنه‌ی مفاهیم نحیف ارزشی از جمله خوب به‌قدری گسترده و متنوع است که تقریباً نمی‌توان حدومرزی برای آن شناخت؛ و از سوی دیگر داوری‌های اخلاقیِ ما معمولاً در گام نخست از مفاهیم فربه استفاده می‌کنند. این مفاهیم علاوه بر مشکل پیشین در بعد توصیفی هم ساختار شباهت خانوادگی د‌ارند و بنابراین کشف ذات آنها ممکن نیست. درعین‌حال، اطلاق مفاهیم ارزشی متأثر از عواملی دیگر چون موقعیت و نگرش‌های داوران اخلاقی نیز هست. علاوه‌براین، ارزش‌های اخلاقی به‌لحاظ کیفی متفاوتند و قابل مقایسه‌ی کمّی نیستند. مقاله نشان می‌دهد که این عوامل مانع از آن می‌شوند که داوری‌های اخلاقی را بتوان تحت قواعدی از پیش تعیین‌شده درآورد، و بر این اساس به بررسی برداشتی از داوری اخلاقی می‌پردازد که با پذیرش این نگرش ویتگنشتاینی ممکن می‌تواند بود. داوری اخلاقی بر زمینه‌ای مشترک استوار می‌شود که از طریق توصیف‌های هرچه بیشتر و جلب توجه به تفسیرهای متفاوت یک واقعیت مشترک ممکن می‌شود. اخلاق نه با معیارهای بیرونی، بلکه از درون خود را توجیه می‌کند؛ و این، به تعبیر ویتگنشتاینی، دستورزبان استدلال اخلاقی است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| ویتگنشتاین؛ شباهت خانوادگی؛ تفاوت مفاهیم ارزشی و توصیفی؛ مفاهیم فربه؛ داوری اخلاقی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 11 |
||