آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شماره‌ها | 1,549 |
| تعداد مقالات | 18,880 |
| تعداد مشاهده مقاله | 63,118,327 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 22,982,350 |
ارزیابی و پهنه بندی پتانسیل‌های ژئوتوریستی شهرستان تکاب با استفاده از مدل کامنسکو و روش بهترین-بدترین | ||
| جغرافیا و برنامه‌ریزی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 13 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/gp.2026.72299.3543 | ||
| نویسندگان | ||
| سید اسداله حجازی* ؛ فریبا کرمی؛ مهدی جوادی | ||
| گروه ژئومورفولوژی، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، تبریز، ایران | ||
| چکیده | ||
| ژئوتوریسم به‌عنوان رویکردی برای بهره‌برداری پایدار از میراث زمین‌شناختی، نیازمند مدل‌هایی است که بتوانند ارزش‌های ذاتی ژئوسایت‌ها و قابلیت‌های مکانی–محیطی را به‌صورت هم‌زمان تحلیل کنند. شکاف اصلی موجود در مطالعات پیشین، فقدان چارچوبی یکپارچه است که بتواند ارزیابی کیفی ژئوسایت‌ها را با پهنه‌بندی کمی پتانسیل ژئوتوریسم تلفیق کرده و دقت و توافق کارشناسان را به‌طور آماری بررسی کند. نوآوری این پژوهش در ترکیب هم‌زمان مدل کامنسکو (ارزش‌گذاری ژئوسایت‌ها)، مدل BWM (وزن‌دهی ترجیحی) و تحلیل فازی، همراه با به‌کارگیری آزمون‌های Kendall’s W، فاصله اطمینان ۹۵٪، Levene و Welch’s ANOVA برای سنجش روایی و پایایی نتایج است. هدف پژوهش، ارزیابی جامع ژئوسایت‌ها و پهنه‌بندی پتانسیل ژئوتوریسم در در شهرستان تکاب می‌باشد. بدین منظور، ابتدا ژئوسایت‌ها با مدل پنج‌معیاره کامنسکو رتبه‌بندی شدند. سپس لایه‌های محیطی شامل لیتولوژی، کاربری اراضی، ارتفاع، شیب، جهت شیب، بارندگی، دما، فاصله از آبراهه‌ها و فاصله از جاده‌ها تهیه و با توابع عضویت خطی فازی‌سازی شد. اهمیت معیارهای مکانی با BWM تعیین شد و در نهایت با مدل Weighted Sum، نقشه پهنه‌بندی پتانسیل ژئوتوریسم تولید گردید. یافته‌ها نشان داد دریاچه تخت‌سلیمان، چمن متحرک بدرلو و کوه بلقیس بالاترین امتیاز را در مدل کامنسکو کسب کردند و ارزش فرهنگی بیشترین سهم را در ساختار امتیازدهی داشت. ضریب Kendall’s W برابر 0/95 و فاصله‌های اطمینان باریک بیانگر توافق بسیار بالای کارشناسان بود. در مدل BWM، «فاصله از آبراهه‌ها» و «فاصله از جاده‌ها» مهم‌ترین معیارها شناخته شدند. پهنه‌بندی نهایی نشان داد بیش از ۸۷ درصد مساحت منطقه در طبقات «متوسط» و «زیاد» پتانسیل قرار دارد. نتایج پژوهش کاربردهای مهمی در اولویت‌بندی توسعه زیرساخت‌های گردشگری، طراحی ژئو‌مسیرها و تعیین کانون‌های سرمایه‌گذاری دارد. همچنین، چارچوب ارائه‌شده می‌تواند به‌عنوان مدل قابل تعمیم برای ارزیابی ژئوتوریسم در سایر مناطق ایران و جهان استفاده شود. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| ارزیابی ژئوتوریسم؛ مدل کامنسکو؛ مدل BWM؛ آزمون Welch’s ANOVA؛ شهرستان تکاب | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2 |
||