| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,562 |
| تعداد مقالات | 19,103 |
| تعداد مشاهده مقاله | 65,951,490 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 24,022,585 |
تحلیل معیارهای تفکیک قضایای شرطی موجد موضوع از قضایای شرطی مُقَیَّد به موضوع در فلسفة تحلیل زبانی علم اصول و تأثیر آن در تفسیر متون فقهی و حقوقی | ||
| مجله پژوهش های فلسفی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 07 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jpiut.2026.74622.4738 | ||
| نویسندگان | ||
| حیدر باقری اصل* 1؛ سعیده باقری اصل2 | ||
| 1استاد گروه حقوق، دانشکدة حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. | ||
| 2استادیار گروه حقوق خصوصی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. | ||
| چکیده | ||
| فلسفة تحلیل زبانی، چارچوبی روششناختی مشترک میان فلسفه و علم اصول فراهم میآورد. یکی از کاربردهای آن، تحلیل قضایای شرطی است که میتوان آنها را به دو نوع قضایای شرطیِ موجد موضوع و قضایای شرطیِ مقیّد به موضوع تقسیم کرد. یکی از مسائل محوری در تحلیل زبانی قضایای شرطی، چگونگی دلالت این قضایا بر مفهوم مخالفاست. هرچند میان پژوهشگران دربارة چگونگی دلالت قضایای شرطی بر مفهوم مخالف اختلافنظرهای اساسی وجود دارد، اما ثابت شده است که قضایای شرطیِ موجد موضوع بر مفهوم مخالف دلالت ندارند، درحالیکه قضایای شرطیِ مقیّد به موضوع ممکن است بر آن دلالت کنند. ازاینرو، پرسش اصلی این پژوهش آن است که چگونه میتوان قضایای شرطیِ موجد موضوع را از قضایای شرطیِ مقیّد به موضوع بهگونهای تفکیک کرد، بهطوریکه دلالتها و پیامدهای این تمایز در تفسیر متون فقهی و حقوقی روشن شود. با وجود اهمیت نظری و عملی تفسیری این تمایز، تاکنون این مسئله بهصورت مستقل و نظاممند مورد بررسی قرار نگرفته است. مقالة حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و از منظر تحلیل زبانی در علم اصول، به بررسی این مسئله میپردازد. در این پژوهش، پنج معیار برای تفکیک قضایای شرطیِ موجد موضوع از قضایای شرطیِ مقیّد به موضوع استخراج و صورتبندی شده است. هر قضیة شرطی که واجد هر پنج معیار باشد، قضیهای شرطیِ مقیّد به موضوع محسوب میشود و در غیر این صورت، قضیة شرطیِ موجد موضوع خواهد بود. تمایز پیشنهادی، تأثیر مستقیمی بر تفسیر متون فقهی و حقوقی دارد و در تعیین اینکه آیا یک قضیة شرطی از مفهوم مخالف برخوردار است یا خیر، نقش اساسی ایفا میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تحلیل زبانی؛ تفسیر قضایای شرطی؛ علم اصول؛ قضایای شرطی موجد موضوع؛ قضایای شرطی مُقَیَّد به موضوع؛ مفهوم شرط | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 121 |
||