آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,545 |
| تعداد مقالات | 18,852 |
| تعداد مشاهده مقاله | 62,980,159 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 22,880,566 |
ارزیابی یکپارچه پایداری منابع آب و آبهای زیرزمینی استان البرز با استفاده از شاخص پایداری آبریز (WSI) و چارچوب فشار–وضعیت–پاسخ (PSR) | ||
| هیدروژئولوژی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/hydro.2026.74121.1350 | ||
| نویسندگان | ||
| بهزاد پارسا؛ حسین بابازاده* ؛ علی صارمی | ||
| گروه علوم و مهندسی منابع آب، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| مدیریت پایدار منابع آب در مناطق خشک و نیمهخشک به دلیل رشد جمعیت، شهرنشینی، گسترش صنعت و کشاورزی، تغییراقلیم و برداشت بیرویه از آب زیرزمینی به چالشی اساسی تبدیل شده است. استان البرز نیز با رشد سریع جمعیت، تمرکز فعالیتهای اقتصادی و وابستگی زیاد به آبخوانهای هشتگرد، کرج و اشتهارد با تنش آبی جدی روبهروست. این پژوهش با هدف ارزیابی یکپارچه پایداری منابع آب استان البرز انجام شد. برای این منظور از شاخص پایداری آبریز (WSI) و چارچوب فشار-وضعیت-پاسخ (PSR) استفاده شد و چهار مؤلفه هیدرولوژی، محیط زیست، کیفیت زندگی و سیاستگذاری-حکمرانی بهصورت همزمان تحلیل شدند. دادههای هیدرولوژیکی، اقلیمی، اجتماعی-اقتصادی، کاربری اراضی و مدیریتی از منابع رسمی، شرکت آب منطقهای، آمار، سنجش از دور و اسناد سیاستی گردآوری شد. پس از استانداردسازی شاخصها در مقیاس صفر تا یک، WSI نهایی از میانگین چهار مؤلفه محاسبه و در پنج سطح پایداری طبقهبندی شد. نتایج نشان داد که ابعاد هیدرولوژی و محیط زیست بیشترین نقش را در کاهش پایداری دارند؛ کاهش بارندگی، افزایش دما، افت مستمر سطح آب زیرزمینی، کاهش تغذیه طبیعی، افزایش نسبت برداشت به تغذیه، کاهش کیفیت آب و ضعف جریانهای زیستمحیطی از عوامل اصلی هستند. در مقابل، ابعاد کیفیت زندگی و سیاستگذاری وضعیت نسبتاً بهتری داشتند، اما پراکندگی نهادی، ضعف هماهنگی، محدودیت مالی و نبود سامانه یکپارچه داده، اثربخشی اقدامات را کاهش داده است. یافتهها بر ضرورت مدیریت تقاضا، تغذیه مصنوعی آبخوانها، بازچرخانی پساب، افزایش بهرهوری، حکمرانی یکپارچه و پایش هوشمند تأکید میکنند. چارچوب تلفیقی WSI-PSR میتواند الگویی کاربردی برای ارزیابی پایداری منابع آب در سایر حوضههای آبریز باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پایداری منابع آب؛ شاخص پایداری آبریز؛ چارچوب فشار–وضعیت–پاسخ؛ آبهای زیرزمینی؛ مدیریت یکپارچه منابع آب؛ استان البرز | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2 |
||