دانشگاه تبریز
فهرست نشریات دارای اعتبار وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC)

 آمار

تعداد نشریات45
تعداد شماره‌ها1,560
تعداد مقالات19,044
تعداد مشاهده مقاله64,730,502
تعداد دریافت فایل اصل مقاله23,819,695
خداکرمی, مریم, زکی پور, مهدی, راه چمنی, احمد. (1405). استراتژی های هوش صادراتی در توسعه صادرات صنایع دانش بنیان دارویی. سامانه مدیریت نشریات علمی, 9(2), 53-80. doi: 10.22034/jiba.2026.72770.2441
مریم خداکرمی; مهدی زکی پور; احمد راه چمنی. "استراتژی های هوش صادراتی در توسعه صادرات صنایع دانش بنیان دارویی". سامانه مدیریت نشریات علمی, 9, 2, 1405, 53-80. doi: 10.22034/jiba.2026.72770.2441
خداکرمی, مریم, زکی پور, مهدی, راه چمنی, احمد. (1405). 'استراتژی های هوش صادراتی در توسعه صادرات صنایع دانش بنیان دارویی', سامانه مدیریت نشریات علمی, 9(2), pp. 53-80. doi: 10.22034/jiba.2026.72770.2441
خداکرمی, مریم, زکی پور, مهدی, راه چمنی, احمد. استراتژی های هوش صادراتی در توسعه صادرات صنایع دانش بنیان دارویی. سامانه مدیریت نشریات علمی, 1405; 9(2): 53-80. doi: 10.22034/jiba.2026.72770.2441

استراتژی های هوش صادراتی در توسعه صادرات صنایع دانش بنیان دارویی

نشریه علمی پژوهشی مدیریت کسب و کارهای بین المللی
مقاله 3، دوره 9، شماره 2، مهر 1405، صفحه 53-80    اصل مقاله (954.09 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jiba.2026.72770.2441
نویسندگان
مریم خداکرمی* 1؛ مهدی زکی پور2؛ احمد راه چمنی3
1گروه مدیریت بازرگانی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.
2گروه مدیریت بازرگانی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران(نویسنده مسئول)
3گروه مدیریت بازرگانی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران
چکیده
سابقه و هدف: کشورهای توسعه یافته و پیشرفته سهم برجسته‌‌‌ای از صادرات محصولات با تکنولوژی بالا را در جهان به خود اختصاص داده اند. با توجه به مزیت نسبی تولید در صنایع دارویی ایران و و مزیت رقابتی در بازارهای جهانی و نقش موثر صادرات دارو در ارزآوری کشورها، توسعه صادرات همواره یکی از اهداف اصلی دولت‌ها‌ و واحد های تولیدی می‌باشد . نظر به جایگاه صنایع دارویی با توجه به خلاء تحقیقاتی در زمینه وجود یک چارچوب منسجم که شایستگی‌های صادرکنندگان را به خروجی‌های عملکردی متصل کند، این پژوهش با ارائه مدلی جامع از عملکرد صادراتی مبتنی بر شایستگی در صنایع دارویی ایران، می‌تواند راهکارهای عملیاتی مناسبی برای توسعه سهم بازار این صنعت در سطح بین‌المللی ارائه دهد. روش: تحقیق حاضر با روش ترکیبی آمیخته از نوع‌ متوالی با تاکید بر روش استقرایی داده محور انجام شده و با انجام پژوهش کیفی در درجة نخست طراحی یک مدل نظری بومی خاص شرکت های دانش بنیان دارویی مدنظر قرار گرفت و سپس در بخش تحقیق کمی کوشش شد که این مدل مورد آزمون قرار گیرد. در بخش کیفی از روش پدیدار شناسی و کد گذاری با ‌‌نرم‌افزار MAXQDA2020‌ و جامعه آماری شامل مدیران ارشد در حوزه های مرتبط با صنایع دارویی می‌باشد. از نمونه گیری غیر احتمالی و نمونه گیری هدف مند (گلوله برفی) استفاده گردید. با توجه به رهیافت کیفی پژوهش، برای ‌‌جمع‌آوری اطلاعات از ابزار مصاحبه عمقی نیمه ساختار یافته استفاده و تعداد نه مصاحبه انجام شد که جهت اعتبار سنجی از اعتبار سازه، درونی، تفسیری و توصیفی بهره برده و برای تایید پایایی از روش بازبینی پس از کد گذاری استفاده شد. در بخش کمی از روش توصیفی از نوع همبستگی و با 125 پرسشنامه برای گردآوری داده استفاده گردید و چون جامعه ما شرکت‌های تولید کننده صنایع دارویی دانش بنیان در استان البرز است، بنابراین از روش سرشماری استفاده شد و سپس به کمک روش مدلسازی ساختاری تفسیری، این داده‌ها‌ مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و بدین ترتیب به بررسی وضعیت هر یک از عوامل مدل برای صنعت دارو پرداخته و در نهایت نتایج پژوهش کیفی تایید شد.‌ همچنین محقق با روش اقدام پژوهی عامل نقش مشوق های دولت در افزایش صادرات و عملکرد صادرکنندگان را آزمون نموده و در نهایت با درنظر گرفتن سایر شرایط دخیل در این مقوله، این عامل به عنوان یکی از عوامل تاثیر گذار در افزایش صادرات تایید شد. یافته‌ها: پس از کد گذاری باز، به این نتیجه رسید که با در نظر گرفتن عوامل سیاسی و اقتصادی به عنوان مولفه های تاثیرگذار در زنجیره ارزش صادراتی، عوامل هوش صادراتی صادرکنندگان صنایع دارویی شامل شش شاخص مهارت های صادراتی،دانش صادراتی،شاخص های رفتاری، خبرگی عام در صادرات، قابلیت مدیریت و عوامل تاثیرگذار حامی و50 زیرشاخص می‌باشد. نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش در خصوص معرفی استراتژی های مناسب صادراتی به منظور توسعه صادرات در زنجیره ارزش صنایع دارویی، می‌تواند مورد استفاده شرکت‌های تولیدی و صنعتی جهت توسعه هوش صادراتی‌ و جهت اتخاذ سیاستهای موثر حمایتی و مدیریت منابع ارزی مورد استفاده سازمان‌ها و نهادهای دولتی مرتبط اعم از وزارت صنعت، معدن و تجارت و سازمان توسعه تجارت ایران، قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها
مهارتهای صادرات محور؛ عملکرد صادراتی؛ محصولات فناورانه؛ هوش صادراتی
مراجع
  1. آتارپور، محمدرضا؛ فرتاش، کیومرث؛ الیاسی، مهدی و سعدآبادی، علی‌اصغر (۲۰۱۹). ابزارهای سیاستی برای توسعه تولید و تقاضای محصولات دانش‌بنیان با استفاده از مفاهیم ترکیب سیاستی و شکست نظام. بهبود مدیریت.‌
  2. حسنعلی نجارپور، حسینعلی (۲۰۲۵). طراحی مدل استراتژیک عملکرد صادراتی هلدینگ سرمایه‌گذاری دارویی تأمین بر اساس روش فرا ترکیب. مجله علمی و پژوهشی مدیریت نوین، ۲۱-۳۳.‌
  3. حسن‌زاده، علی؛ اسماعیلی گیوی، حمیدرضا؛ قاضی نوری، سید سپهر و انوری رستمی، علی‌اصغر (۲۰۲۲). توسعه صنایع فناوری برتر ایران: تأمین مالی (سرمایه‌گذاری) و عوامل نهادی غیررسمی. فصلنامه مدیریت نوآوری، ۵(۳).‌
  4. جعفری، حمیدرضا؛ وزگازی دوست، حسین؛ سعیدنیا، حمیدرضا و حیدرزاده، کامبیز (۱۴۰۲). ارائه مدلی برای توسعه صادرات فرآورده‌های نفتی در بازار بین‌المللی. بررسی‌های بازرگانی، ۲۱(۱۱۸)، ۱۰۱-۱۱۴.‌
  5. خسروی، فاطمه؛ احمدی، محمد و رحیمی، سعید (۲۰۲۲). تأثیر سیاست‌های حمایت دولتی بر توسعه صادرات غیرنفتی. مجله تحقیقات تجاری، ۱۳(۴)، ۵۵-۷۸.‌
  6. موسوی، صدیقه؛ سلمانی بی‌شک، محمدرضا؛ فاریابی، محمد؛ سلمانی، بهزاد و موسوی، سید محمد (۲۰۲۶). تحلیل نقش برنامه‌های ترویج صادرات در توسعه قابلیت‌های صادراتی و مدیریت ریسک بین‌المللی شرکت‌های کوچک و متوسط صادرات‌محور در استان‌های نیمه شمالی کشور. نشریه علمی-پژوهشی مدیریت کسب‌وکارهای بین‌المللی، ۸(۴)، ۹۱-۱۱۲.‌
  7. نجارپور، حسینعلی؛ جلال‌نیا، راحله و ملک‌اخلاق، اسماعیل (۲۰۲۵). طراحی مدل مدیریت استراتژیک عملکرد صادراتی هلدینگ سرمایه‌گذاری دارویی تأمین با استفاده از روش فرا ترکیب. نشریه علمی-پژوهشی مدیریت کسب‌وکارهای بین‌المللی، ۸(۳)، ۱-۳۰.‌
  8. ناریمانی، محمد؛ آستیری، رضا؛ زکری، علی و صاحبکار خراسانی، سید محمد (۲۰۲۴). مدل سیاستی برای تقویت حمایت صادرات‌محور از شرکت‌های دانش‌بنیان: مطالعه موردی برنامه‌های اجراشده توسط معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان. دانش حکمرانی، ۲(۳)، ۵۶-۸۲.‌ ‌  
  9. پروین، بهزاد؛ گلررد، پیمان و باقری، محسن (۲۰۲۶). طراحی مدل بهبود صادرات محصولات کشاورزی با رویکرد کاهش ریسک معاملات خارجی در بستر توسعه منابع انسانی بانک کشاورزی ایران. نشریه علمی-پژوهشی مدیریت کسب‌وکارهای بین‌المللی، ۸(۴)، ۲۳۹-۲۶۴.‌
  1. Attarpour, M. R., Fartash, K., Eliasi, M., & Saadabadi, A. (2019). Policy instruments for developing the production and demand of knowledge-based products using the concepts of policy mix and system failure. Management Improvement. (in Persian).
  2. Bahlouli, A., & Ali, H. (2024). Securing and promoting non-oil exports in Algeria in the light of the global health crisis COVID-19. International Journal of Economic Perspectives, 18(8), 1178–1198.
  3. Bakhsh, R., Moqtadalanam, M., & Pirouznesb, A. (1402). The effect of domestic social capital, commitment and export experience on international performance with emphasis on the mediation of learning and international alignment (Case study: pharmaceutical companies active in exports). Business Studies, 21(121), 55–72. https://doi.org/10.22034/bs.2023.1972540.2675
  4. Bhopandar, K., et al. (2022). Pharmaceutical industry in India’s aquatic environment: Risk and export management implications. Journal of Environmental Health & Pharmaceutical Policy, 11(2), 133–150.
  5. Choi, Y., Fernandes, A. M., & Grover, A. (2025). Trade promotion organisations in the pandemic world. Journal of World Trade, 59(6), 929–954. https://doi.org/10.1080/15140326.2025.2533230
  6. Feenstra, R. C., Yang, T. H., & Hamilton, G. G. (1999). Business groups and product variety in trade: Evidence from South Korea, Taiwan and Japan. Journal of International Economics, 48(1), 71–100.
  7. George, S. (2025). Tariff disruptions and supply chain resilience: Program management strategies in global pharmaceutical firms. Journal of Operations and International Trade, 19(1), 1–27.
  8. Gomez, R., & Taddeo, S. (2024). Global networking competencies and export growth: Evidence from high-technology firms. Journal of World Business, 59(1), 101–118.
  9. Hassanali Najarpour, H. (2025). Designing a strategic model of export performance for Tamin Pharmaceutical Investment Holding based on the meta-synthesis method. Modern Management Scientific and Research Journal, 21–33. (in Persian).
  10. Hassanzadeh, A., Esmaeili Geivi, H. R., Ghazi Noori, S., & Anvari Rostami, A. A. (2022). Development of Iran’s high-technology industries: Financing (investment) and informal institutional factors. Innovation Management Quarterly, 5(3). (in Persian).
  11. Hassen, N. T., Lema, M., & Nemera, G. (2024). Firm-specific and institutional factors as export performance catalysts: Insights from a developing economy. Cogent Social Sciences, 10(1). https://doi.org/10.1080/23311886.2024.2392294
  12. Heriqbaldi, U., Esquivias, M. A., Lau, W. Y., & Cesilia, A. F. (2025). Export promotion programs and firm performance: Linking knowledge, commitment, and market strategy to enhance competitiveness. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, 11(1), Article 100479. https://doi.org/10.1016/j.joitmc.2025.100479
  13. Hima, N., et al. (2025). Harmonizing regulatory frameworks for medical devices across BRICS: A path toward trade expansion. International Journal of Health Policy and Management, 14(3), 200–215.
  14. Iran Trade Promotion Organization. (2024). Annual report on Iran’s non-oil export performance. Ministry of Industry, Mine and Trade. (in Persian).
  15. Jafari, H. R., Vazgazi Doost, H., Saeednia, H. R., & Heydarzadeh, K. (1402). Presenting a model for developing the export of petroleum products in the international market. Business Studies, 21(118), 101–114. https://doi.org/10.22034/bs.2022.556225.2574
  16. Kahiya, E. T. (2024). A problematization review of export assistance: Debates and future directions. International Business Review, 33, 102202. https://doi.org/10.1016/j.ibusrev.2023.102202
  17. Khosravi, F., Ahmadi, M., & Rahimi, S. (2022). The impact of government support policies on non-oil export development. Journal of Business Research, 13(4), 55–78. (in Persian).
  18. Kiddle, J. (2022). State intervention and export competitiveness in emerging markets. Journal of Development Studies, 58(7), 1120–1138.
  19. Komodo, L., & Garcia, H. (2023). Psychological resilience and export decision-making under uncertainty. International Journal of Export Marketing, 8(1), 12–30.
  20. Kong, D.-D., Jin, Z.-H., & Wang, R. (2025). Can talent allocation drive transformation and upgrading of export trade through technological innovation under low carbon background? Technological and Economic Development of Economy, 31(3), 819–841. https://doi.org/10.3846/tede.2025.22506
  21. Mansor, N. F. A., & Cheah, J. S. S. (2024). The effect of export promotion program towards small-medium enterprises’ export performance: A governance perspective. Journal of Governance and Integrity, 7(1), 636–649. https://doi.org/10.15282/jgi.7.1.2024.9722
  22. Mousavi, S., Salmani Bishak, M. R., Faryabi, M., Salmani, B., & Mousavi, S. M. (2026). Analyzing the role of export promotion programs in developing export capabilities and international risk management of export-oriented small and medium-sized enterprises in the semi-northern provinces of the country. Scientific-Research Journal of International Business Management, 8(4), 91–112. https://doi.org/10.22034/jiba.2026.69788.2387 (in Persian)
  23. Najarpour, H. A., Jalalnia, R., & Malek-Akhlagh, E. (2025). Designing a strategic management model for the export performance of the Tamin Pharmaceutical Investment Holding using the meta-synthesis method. Scientific-Research Journal of International Business Management, 8(3), 1–30. https://doi.org/10.22034/jiba.2025.66892.2337 (in Persian)
  24. Narimani, M., Astiri, R., Zakari, A., & Sahebkar Khorasani, S. M. (2024). A policy model for enhancing export-oriented support for knowledge-based companies: A case study of programs implemented by the Vice Presidency for Science, Technology and Knowledge-Based Economy. Governance Knowledge, 2(3), 56–82. (in Persian).
  25. Nousha, H., et al. (2025). Harmonizing regulatory frameworks for medical devices in BRICS countries.
  26. (2025). OECD Skills Outlook 2025: Building the skills of the 21st century for all. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/26163cd3-en
  27. Pajoohan, A., Amiri, S., & Zamanifar, S. (1404). Design and analysis of the strategic model for the development of export products of knowledge-based companies (Case study: Kermanshah province). Business Studies, 23(130), 1–40. https://doi.org/10.22034/bs.2025.2048679.3052
  28. Parvin, B., Golrard, P., & Bagheri, M. (2026). Designing a model for improving agricultural products export with a foreign transactions risk reduction approach in the context of human resource development of Keshavarzi Bank of Iran. Scientific-Research Journal of International Business Management, 8(4), 239–264. https://doi.org/10.22034/jiba.2026.71916.2430 (in Persian)
  29. Petr, I. (2025). Strategic risk mitigation for pharmaceutical global supply chains amid geopolitical tensions. Global Supply Chain Review, 14(2), 55–78.
  30. Piret, N. A. (2021). Export regulation and pharmaceutical trade in developing countries. Journal of Global Health Policy, 15(2), 88–104.
  31. Rofifah, T. N. H., & Yuldinawati, L. (2025). Export capability and export performance: The mediating role of competitive advantage in MSMEs. Journal of International Social Entrepreneurship and Management, 10(56s). https://doi.org/10.52783/jisem.v10i56s.11778
  32. Soheil, S., & Alashban, A. A. (2009). The role of export intelligence in the internationalization of firms. Journal of Global Marketing, 22(4), 315–330.
  33. Yimam, M. H. (2025). The role of firm resources, capabilities, and export promotion programs in enhancing export performance: The mediating effect of product adaptation in Ethiopia’s leather industry. Future Business Journal, 11, Article 151. https://doi.org/10.1186/s43093-025-00569-9
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 197
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 126


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب