| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,535 |
| تعداد مقالات | 18,735 |
| تعداد مشاهده مقاله | 61,786,711 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 22,453,254 |
چالشها و فرصتهای رسمیتبخشی به سکونتگاههای غیررسمی: یک تحلیل مضمونی | ||
| جغرافیا و برنامهریزی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 14 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/gp.2026.71997.3532 | ||
| نویسندگان | ||
| فریدون بابایی اقدم1؛ اکبر رحیمی* 2؛ حاتم پرنیان3 | ||
| 1دانشیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده برنامهریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران | ||
| 2دانشیار گروه برنامهریزی شهری و منطقه ای، دانشکده برنامهریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز | ||
| 3دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده برنامهریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران | ||
| چکیده | ||
| چکیده: سکونتگاههای غیررسمی بهعنوان یکی از چالشهای بنیادین نظام برنامهریزی شهری در کشورهای در حال توسعه، نیازمند سیاستهای مداخلهای کارآمدی همچون «رسمیتبخشی» هستند. بااینوجود، تقلیل این سیاست به اقدامات کالبدی و فرایندهای اداری صدور سند، در بسیاری از موارد مانع تحقق توسعه پایدار شهری شده است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی چالشها و فرصتهای فرایند رسمیتبخشی و شناسایی ابعاد آشکار و پنهان مؤثر بر ساماندهی سکونتگاههای غیررسمی انجام شده است. این پژوهش با رویکرد کیفی و بهرهگیری از روش تحلیل مضمون انجام پذیرفت. بهمنظور گردآوری دادهها، مقالات و مطالعات مرتبط از پایگاههای Scopus، Web of Science، ScienceDirect، Google Scholar و SID شناسایی و پس از ارزیابی محتوایی، منابع مرتبط انتخاب شدند. سپس، متون منتخب با استفاده از نرمافزار MAXQDA 2020 سازماندهی و طی فرایند کدگذاری و تحلیل مضمون بررسی شدند. در این فرایند، ۱۱۵ کد باز استخراج شد که در قالب ۱۴ مضمون سازماندهنده شامل ۷ مضمون چالشی و ۷ مضمون فرصتمحور طبقهبندی شدند. یافتهها نشان داد در قطب موانع بازدارنده، مضامینی همچون «شکافهای ساختاری و نهادی»، «موانع اقتصادی»، «عدم انطباق قوانین و ضوابط» و «ضعف مشارکت اجتماعی» برجستهاند. در مقابل، قطب پیشرانهای توسعه شامل «توانمندسازی ساکنان»، «تقویت سرمایه اجتماعی»، «تابآوری اقتصادی» و «تحقق عدالت فضایی» است. نتایج حاکی از آن است که موفقیت رسمیتبخشی مستلزم گذار از رویکردهای حذفی و پروژهمحور به رویکردی جامعنگر، فرایندمحور و اجتماعمبناست. ایجاد پنجره واحد مدیریت شهری، تأمین مالی خرد، تقویت نهادهای محلی و مدنی و اتخاذ راهبرد ارتقای تدریجی، زمینه فعالسازی ظرفیتهای محلی، ارتقای کیفیت زندگی و پایدارسازی رسمیتبخشی را فراهم میکند | ||
| کلیدواژهها | ||
| سکونتگاههای غیررسمی؛ رسمیتبخشی؛ چالشها و فرصتها؛ عدالت فضایی؛ توانمندسازی محلی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2 |
||