آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شماره‌ها | 1,551 |
| تعداد مقالات | 18,911 |
| تعداد مشاهده مقاله | 63,406,315 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 23,127,833 |
هنجارمندی گزاره های خبری در زبان حقوقی: طبقه بندی کارکردی بر پایهٔ نظریهٔ اعتباریات و نظریهٔ افعال گفتاری | ||
| مجله پژوهش های فلسفی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 07 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jpiut.2026.73737.4649 | ||
| نویسنده | ||
| سید احسان رفیعی علوی* | ||
| دانشیار گروه حقوق دانشگاه باقرالعلوم | ||
| چکیده | ||
| یکی از مسائل محوری در فلسفهٔ زبان حقوقی این است که بسیاری از گزارههای حقوقی، با وجود صورت نحوی خبری و ظاهراً توصیفی خود، کارکردی هنجاری و الزامآور دارند. جملاتی مانند «هر کس مال دیگری را تلف کند، ضامن آن است» یا «قراردادها لازمالاجرا هستند» در نگاه نخست گزارشی از یک وضعیت به نظر میرسند؛ اما در بافت حقوقی، حق، تکلیف، مسئولیت یا آثار حقوقی الزامآور ایجاد میکنند. این مقاله با روشی تحلیلی-تطبیقی میکوشد منشأ این هنجارمندی را تبیین کند. فرضیهٔ اصلی مقاله این است که هنجارمندی گزارههای خبری در زبان حقوقی نه از صورت نحوی آنها و نه صرفاً از اصطلاحات حقوقی، بلکه از نوع اعتباری—یک ساخت عملی و هنجاری—که جمله در مقام استعمال بیان میکند، ناشی میشود. مقاله با بازخوانی نظریهٔ اعتباریات علامه طباطبایی در گفتوگو با نظریههای افعال گفتاری آستین و سرل، سه کارکرد را از هم تفکیک میکند: کارکرد جاعل، کارکرد اسنادی، و کارکرد تحدیدی. مقاله نتیجه میگیرد که گذار ظاهری از «هست» به «باید» در زبان حقوقی، استنتاجی منطقی از یک گزارهٔ توصیفی به گزارهای هنجاری نیست، بلکه رویدادی کاربردشناختی و اعتباری است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| فلسفهٔ زبان حقوقی؛ هنجارمندی؛ افعال گفتاری؛ نظریهٔ اعتباریات طباطبایی؛ اصول فقه؛ تفسیر حقوقی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 99 |
||