آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,531 |
| تعداد مقالات | 18,699 |
| تعداد مشاهده مقاله | 61,594,397 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 22,323,910 |
از شهود تا شواهد: مدیریت دانش مبتنی بر شواهد بهمثابه زیرساخت تصمیمگیری مسئولانه | ||
| نشریه مطالعات دانش پژوهی | ||
| سخن سردبیر، دوره 5، شماره 2 - شماره پیاپی 16، تیر 1405، صفحه 1-27 | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jkrs.2026.74440.1257 | ||
| نویسنده | ||
| رسول زوارقی* | ||
| استاد، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران zavaraqi@tabrizu.ac.ir | ||
| چکیده | ||
| هدف: گسترش دانشگاهها، مراکز پژوهشی، پایگاههای اطلاعاتی، سامانههای آماری و تولید فزاینده مقالهها، پایاننامهها، گزارشها و اسناد سیاستی، لزوماً به بهبود متناسب کیفیت تصمیمگیری در سازمانها و نظامهای ملی منجر نشده است. این سخن سردبیر با طرح تناقض میان «انباشت دانش» و «تداوم مسائل و مشکلات»، در پی تبیین ضرورت گذار از اتکای نامنظم به شهود، تجربه، اقتدار و دادههای پراکنده به مدیریت دانش مبتنی بر شواهد است و میکوشد چارچوبی مفهومی و اجرایی برای تبدیل دانش معتبر به تصمیمهای شفاف، قابل ارزیابی و اصلاحپذیر ارائه کند. روششناسی: متن حاضر رویکردی تحلیلی–مفهومی و انتقادی دارد و با بهرهگیری از ادبیات مدیریت دانش مبتنی بر شواهد، مدیریت و تصمیمگیری مبتنی بر شواهد، ترجمان دانش، سیاستگذاری آگاه از شواهد، علم اطلاعات و دانششناسی، یادگیری و حافظه سازمانی، علم باز و ارزیابی پژوهش تدوین شده است. بر پایه تلفیق انتقادی این جریانها، آسیبهای الگوهای رایج استفاده از دانش شناسایی و معماری پیشنهادی برای مدیریت دانش مبتنی بر شواهد صورتبندی شده است. یافتهها: تحلیل نشان میدهد که شخصمحوری، گسست پژوهش و عمل، فقدان ردپای معرفتی تصمیمها، انتخاب گزینشی شواهد، حافظه سازمانی نامتوازن، توهم دادهمحوری و استفاده غیرانتقادی از هوش مصنوعی از مهمترین موانع تبدیل دانش به تصمیم معتبرند. برای مقابله با این آسیبها، معماری نهمرحلهای شامل تعریف مسئله و تبدیل آن به پرسش قابل بررسی، گردآوری چندمنبعی شواهد، ارزیابی انتقادی، ترکیب و زمینهمندکردن شواهد، ایجاد پرونده شواهد، اجرای مرحلهای و قابل بازگشت، ارزیابی پیامدها، بازگرداندن نتایج به حافظه سازمانی، و بازبینی و کنارگذاری دانش منسوخ پیشنهاد شده است. نتایج: مدیریت دانش مبتنی بر شواهد به معنای حذف شهود، تجربه یا قضاوت حرفهای و جایگزینی آنها با داده و الگوریتم نیست؛ بلکه مستلزم قرار دادن این منابع در معرض ارزیابی، مقایسه و پاسخگویی است. در این چارچوب، پژوهش علمی معتبر، دادههای محلی و سازمانی، خبرگی حرفهای قابل ارزیابی و ارزشها و دیدگاههای ذینفعان بهصورت مکمل در تصمیمگیری به کار گرفته میشوند. استقرار چنین رویکردی در نظامهای علمی، اقتصادی، سیاستگذاری و اجتماعی، نیازمند زیرساختهای نهادی برای تبدیل شواهد به تصمیم و تصمیم به یادگیری است. دانشگاهها و نشریات علمی نیز میتوانند از طریق تقویت ترکیب شواهد، شفافیت، بازتولیدپذیری، انتشار یافتههای منفی و ترجمان دانش در این گذار نقشآفرینی کنند. اصالت و ارزش: ارزش مفهومی این نوشتار در ارائه برداشتی یکپارچه از مدیریت دانش مبتنی بر شواهد و پیوند دادن سختگیری ارزیابی شواهد در پزشکی، معماری سازماندهی و بازیابی دانش در علم اطلاعات و دانششناسی، حساسیت نهادی سیاستگذاری، ظرفیت پردازشی تحلیلگری و هوش مصنوعی، و توجه مطالعات سازمانی به زمینه و یادگیری است. چارچوب پیشنهادی، مدیریت دانش را از منطق انباشت و ذخیره دانش به سوی حکمرانی چرخه عمر ادعاهای دانشی و تصمیمگیری مسئولانه سوق میدهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مدیریت دانش مبتنی بر شواهد؛ تصمیمگیری آگاه از شواهد؛ ترجمان دانش؛ مدیریت مبتنی بر شواهد؛ سیاستگذاری آگاه از شواهد؛ حافظه سازمانی؛ مدیریت دانش | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 7 |
||