آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,531 |
| تعداد مقالات | 18,691 |
| تعداد مشاهده مقاله | 61,491,929 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 22,237,241 |
کارکرد قصص موسی(ع) در فرآیند تحول فرهنگی جامعه اسلامی: از اصلاح ذهنیت جاهلی تا نهادسازی تمدن | ||
| دین پژوهی و کارآمدی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 01 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/nrr.2026.71464.1592 | ||
| نویسندگان | ||
| بهجت ناصری* 1؛ حامد معرفت2 | ||
| 1مؤسسه آموزش عالی فاطمه الزهرا (سلام الله علیها ) خوراسگان اصفهان | ||
| 2عضو گروه علمی مرکز تخصصی التمهید حوزه علمیه قم | ||
| چکیده | ||
| قصص قرآن، صرفاً روایتهای تاریخی نیستند، بلکه کارکردی تمدنی و تربیتی در فرایند شکلدهی فرهنگ دینی جوامع دارند. در این میان، داستان حضرت موسی(ع) که در بیش از سی سوره و با بسامد بالا بازگو شده، از برجستهترین ابزارهای قرآن برای هدایت تدریجی جامعه نبوی بهشمار میآید. مسئله اصلی این پژوهش آن است که قصص موسی(ع) چگونه در دو دوره مکی و مدنی، کارکرد خود را از اصلاح ذهنیت جاهلی به نهادسازی تمدن توحیدی تغییر داده است. این مقاله با رویکرد «تفسیر تنزیلی» و روش «تحلیل کیفی ـ تطبیقی»، با بررسی آیات مرتبط در ترتیب نزول و تحلیل بافت اجتماعی مکه و مدینه، به واکاوی تحول کارکرد این قصص میپردازد. یافتهها نشان میدهد در سورههای مکی، قصص موسی(ع) سه نقش اصلی در تحول فرهنگی جامعه اسلامی داشته است: تحول در باور (جهانبینی توحیدی، معاد و نفی سلطه)، تحول در شناخت (تقویت ذهنیت انتقادی و تحلیل تاریخی) و تحول در مهارت (مدیریت بحران، وحدت و عدالت). در مقابل، در سورههای مدنی، همان قصص به ابزار امتسازی و نهادسازی اجتماعی تبدیل شده و بر اصولی چون مسئولیتپذیری جمعی، مقابله با نفاق و نهادینهسازی عدالت تأکید دارد. بدین ترتیب، قصص موسی(ع) در مسیر گذار جامعه اسلامی از اصلاح ذهنیت تا تأسیس تمدن توحیدی، نقش یک نقشه راه فرهنگی را ایفا میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قصص موسی(ع)؛ تحول فرهنگی؛ تمدن اسلامی؛ سورههای مکی و مدنی؛ نهادسازی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2 |
||