آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,531 |
| تعداد مقالات | 18,691 |
| تعداد مشاهده مقاله | 61,491,928 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 22,237,241 |
کاربست حکمت متعالیه در تبیین مساله کثرت ادیان | ||
| دین پژوهی و کارآمدی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 01 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/nrr.2026.72544.1621 | ||
| نویسندگان | ||
| عبداله امیری1؛ علی بابایی* 2؛ ناصر فروهی2 | ||
| 1دانشجوی دکترای کلام اسلامی دانشکده الهیات دانشگاه تبریز | ||
| 2گروه فلسفه و کلام دانشکده الهیات دانشگاه تبریز | ||
| چکیده | ||
| مسئله کثرت و تعددِ ادیان و تبیین نسبت میان دعاوی حقانیت آنها، یکی از مناقشههای مهم در فلسفه دین معاصر است. رویکردهای رایج، از انحصارگرایی که تنها یک دین را بر حق میداند تا پلورالیسم که به تساوی ادیان در بهرهمندی از حقیقت حکم میکند، هر یک با کاستیهای نظری مواجهاند. این پژوهش با هدف ارائه تبیینی نوین از کثرت ادیان، از ظرفیتهای هستیشناختی حکمت متعالیه ملاصدرا بهره میگیرد. روش تحقیق در این مقاله، تحلیلی-توصیفی است که با تکیه بر منابع کتابخانهای و با رویکردی فلسفی-کلامی، به بازخوانی و تحلیل مبانی هستیشناختی صدرایی در تطبیق بر مسئله کثرت شرایع میپردازد. یافتههای تحقیق حاکی از آن است که گذار سهگانه فلسفی ملاصدرا (از اصالت ماهیت به اصالت وجودِ وحدت تشکیکی و سپس به وحدت شخصی وجود) چارچوبی نظاممند برای فهم مراتبدار و طولی کثرت ادیان فراهم میآورد. در این تبیین، شرایع الهی نه کثراتی متباین و گسسته، بلکه ظهورات تدریجی و تشکیکی یک حقیقت واحد نوری (دین حق) هستند که در اسلام بهعنوان کاملترین مرتبه، به کمال نهایی خود دست یافته است. این مدل، با تفکیک میان «حقیقت وجودی دین» و «صورت شریعت»، ضمن حفظ خاتمیت و جامعیت اسلام، حقانیت مراتبیِ ادیان پیشین را بهرسمیت میشناسد، مفاهیم ایمان و کفر را به مراتب وجودی تبدیل میکند و الگویی برای گفتوگوی میاندینی بر پایه وحدت ریشه و کثرت ظهور ارائه میدهد. نتایج این پژوهش ظرفیت حکمت متعالیه را برای حل مناقشات بینالادیانی و بسط الهیات تطبیقی مبتنی بر میراث فلسفی اسلامی آشکار میسازد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| وحدت دین؛ کثرت شرایع؛ حرکت جوهری نفس؛ اسلام خاتم؛ مناقشات بین ادیان | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2 |
||