| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,531 |
| تعداد مقالات | 18,671 |
| تعداد مشاهده مقاله | 61,442,083 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 22,197,090 |
سبکشناسی خطبههای نهجالبلاغه و کارکرد اقناعی آن در شکلدهی به کنش اجتماعی | ||
| دین پژوهی و کارآمدی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 29 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/nrr.2026.73335.1631 | ||
| نویسنده | ||
| ولی الله شجاعپوریان* | ||
| استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با هدف واکاوی کارکرد اقناعی سبک خطبههای نهجالبلاغه در شکلدهی به کنش اجتماعی مخاطبان انجام شده است. مسئله اصلی آن است که چگونه ویژگیهای سبکی در لایههای آوایی، واژگانی، نحوی و بلاغی با سه مؤلفهی منش اخلاقی (اتوس)، انگیزش عاطفی (پاتوس) و استدلال عقلانی (لوگوس) درهمتنیده میشوند و زبان خطبهها را از ابزار بیان صرف به سازوکاری برای گذار از آگاهی به کنش جمعی تبدیل میکنند. روش پژوهش، توصیفی–تحلیلی و کیفی است. پیکرهی پژوهش بهصورت هدفمند از میان خطبههای نهجالبلاغه بر اساس معیار «ظرفیت کنشگری سیاسی–اجتماعی» انتخاب شده و شامل پنج خطبهی ۳ (شقشقیه)، ۲۷، ۹۳ (قاصعه)، ۱۹۲ و ۲۱۶ بر مبنای نسخهی صبحی صالح است. تحلیل در چهار لایهی سبکشناختی (آوایی، واژگانی، نحوی، بلاغی–تصویری) انجام شده و برای هر ادعای تحلیلی، شواهد مستقیم عربی همراه با ترجمه و تبیین نسبت آنها با منش اخلاقی (اتوس)، انگیزش عاطفی (پاتوس) و استدلال عقلانی (لوگوس) ارائه شده است. یافتهها نشان میدهد که موسیقی کلام، توازی و سجع، تقابلهای واژگانی، ساختهای امری و استفهام انکاری، و شبکهای از استعارهها و تمثیلها، نه در مقام آرایههای تزیینی، بلکه بهمثابه سازوکارهایی بنیادین عمل میکنند که اعتماد به گوینده را تثبیت، عواطف جمعی را برمیانگیزند و افق استدلالی کنش اجتماعی را تعریف میکنند. نتیجه آن است که سبک در خطبههای منتخب، پیوندی ارگانیک با کنش اجتماعی دارد و نهجالبلاغه را میتوان متنی دانست که در آن منش اخلاقی (اتوس)، انگیزش عاطفی (پاتوس) و استدلال عقلانی (لوگوس) در قالب فرم زبانیِ دقیق، کنشگرانه و جامعهساز طراحی شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| واژگان کلیدی: نهجالبلاغه؛ سبکشناسی؛ بلاغت اقناعی؛ کنش اجتماعی؛ کارآمدی دین | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 7 |
||