آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شماره‌ها | 1,550 |
| تعداد مقالات | 18,888 |
| تعداد مشاهده مقاله | 63,329,459 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 23,086,438 |
تحلیل تطبیقی استثنائات پژوهشی داده‌کاوی و متن‌کاوی در نظام‌های حقوقی منتخب؛ با ارائه راهکار برای اصلاح قوانین و بهره‌برداری در کتابخانه‌ها | ||
| نشریه مطالعات دانش پژوهی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 14 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jkrs.2026.22020 | ||
| نویسنده | ||
| زینب پاپی* | ||
| استادیار، گروه پژوهشی مدیریت اطلاعات و سازماندهی دانش، سازمان اسناد و کتابخانه ملی ج.ا.ا | ||
| چکیده | ||
| هدف:واکاوی استثناهای پژوهشی داده‌کاوی و متن‌کاوی در نظام‌های حقوق مالکیت ادبی و هنری موردمطالعه و ارائه چارچوبی مناسب برای اصلاح قوانین ایران و بهره‌برداری در کتابخانه‌هاست. روش‌شناسی:پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش تحلیل اسنادی و تطبیقی انجام شد. جامعه پژوهش شامل ۱۹ قانون و سند حقوقی منتخب از ایران، آلمان، فرانسه، ژاپن، چین، ایالات متحده آمریکا، بریتانیا، سنگاپور، هنگ‌کنگ، اتحادیه اروپا، کنوانسیون برن و معاهده حق مؤلف وایپو برای تحلیل و مقایسه انتخاب شدند. یافته‌ها:قانون حمایت از حقوق مؤلفان مصوب ۱۳۴۸ و قانون ترجمه و تکثیر کتب مصوب ۱۳۵۲، اگرچه ظرفیت‌های محدودی برای استفاده پژوهشی دارند، اما با ماهیت فنی داده‌کاوی(تکثیر گسترده و پردازش ماشینی)انطباق ندارند. پیش‌نویس لایحه حمایت از حقوق مالکیت ادبی و هنری (۱۳۹۸) نیز این خلأ را حفظ کرده و ماده ۱۱۲ آن با حمایت قاطع از تدابیر فنی بدون پیش‌بینی استثناء پژوهشی، می‌تواند به مانعی جدی برای فعالیت‌های داده‌کاوی تبدیل شود. نتایج:استثناء داده‌کاوی و متن‌کاوی باید دارای سه شرط اساسی باشد: پیش‌بینی در قالب ماده‌ای مستقل و مشخص در قانون؛ تخصیص جایگاهی ویژه به نهادهای علمی، پژوهشی و فرهنگی مانند کتابخانه‌ها و دانشگاه‌ها؛ تصریح شرایط بهره‌مندی از استثناء از جمله دسترسی قانونی، محدودیت هدف به تحلیل داده، ممنوعیت بهره‌برداری ثانویه و هماهنگی با نظام تدابیر فنی. اصالت و ارزش:پژوهش حاضر با تدوین پیشنهادهای تقنینی عینی و قابل اجرا مبتنی بر سازگاری با اصول حقوقی ایران وتوجه به نیازهای نهادهای علمی و فرهنگی مانند کتابخانه‌ها طراحی شده‌اند، گامی کاربردی در جهت پرکردن خلأ قانونی فعلی و تسهیل بهره‌برداری مشروع از فناوری‌ها در محیط‌های پژوهشی کشور برمی‌دارد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| داده‌کاوی؛ متن‌کاوی؛ استثناهای پژوهشی؛ سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران؛ کتابخانه‌ها | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 98 |
||