آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,535 |
| تعداد مقالات | 18,735 |
| تعداد مشاهده مقاله | 61,813,426 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 22,455,103 |
تحلیل تحولات کالبدی–فضایی و عوامل مؤثر بر آن در سکونتگاههای روستایی شهرستان جم | ||
| جغرافیا و برنامهریزی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 03 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/gp.2026.71475.3515 | ||
| نویسندگان | ||
| parsa pashaei1؛ احمد تقدیسی* 2 | ||
| 1دانشجو دکترا رشته برنامه ریزی روستایی، گروه جغرافیا روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان، ایران | ||
| 2دانشیار، گروه جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| تحولات کالبدی سکونتگاههای روستایی حاصل تعامل عوامل اقتصادی، اجتماعی، زیرساختی و فرهنگی در بستر فرایندهایی مانند شهرنشینی، صنعتیشدن و تغییر الگوهای معیشتی است. در شهرستان جم، توسعه صنایع نفت و گاز، افزایش مهاجرتهای درونمنطقهای و گسترش فعالیتهای خدماتی و عمرانی، زمینهساز تغییرات قابلتوجهی در ساختار فضایی و کالبدی روستاها شده است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل عوامل مؤثر بر تحولات کالبدی سکونتگاههای روستایی شهرستان جم انجام شده است. این پژوهش از نوع کاربردی و با روش توصیفی–تحلیلی و دادهها از طریق مطالعات کتابخانهای و پیمایش میدانی گردآوری شد. جامعه آماری شامل 8530 خانوار روستایی بالای 20 خانوار شهرستان جم بود که بر اساس فرمول کوکران، 368 خانوار بهعنوان نمونه انتخاب شدند. با توجه به نرمال نبودن توزیع متغیرها، برای تحلیل دادهها از آزمونهای ناپارامتریک همبستگی اسپیرمن و کندال تائو، ضریب تغییرات، آزمون کایدو و شاخص V کرامر استفاده شد. نتایج نشان داد که میان شاخصهای مورد بررسی روابط مثبت و معناداری وجود دارد؛ بهطوریکه بیشترین همبستگی میان تحولات کالبدی و شاخص اقتصادی (0.709) و مصالح و طراحی و شاخص اقتصادی (0.645) مشاهده شد، درحالیکه کمترین همبستگی مربوط به زیرساخت و شاخص فرهنگی – اجتماعی (0.288) بود. همچنین مقدار ضریب تغییرات (21.8) بیانگر تفاوت نسبی شدت تحولات کالبدی در میان روستاهای مورد مطالعه است. روستاها از نظر شدت تحولات کالبدی در چهار گروه ساختاری طبقهبندی شدند که در آن روستاهای واقع در بخش مرکزی شهرستان جم بیشترین شدت تغییرات را تجربه کردهاند. در مجموع، نتایج پژوهش نشان میدهد بعد اقتصادی مهمترین محرک است و تحقق توسعه پایدار نیازمند تقویت بنیانهای اقتصادی، مدیریت کاربری اراضی، حفاظت از بافت کالبدی و تقویت مشارکت روستاییان در مدیریت محلی است. بر این اساس، مهمترین راهکارهای پیشنهادی شامل تقویت گردشگری روستایی همراه با حفاظت از بافت کالبدی سنتی در روستاهای دارای ظرفیت، با تأکید بر حفظ معماری بومی و بهسازی بافت روستاها است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تحلیل فضایی؛ تحولات کالبدی روستا؛ عوامل مؤثر بر توسعه روستایی سکونتگاههای روستایی؛ شهرستان جم | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 120 |
||