شناسایی از‌دست‌ رفتن داده‌ها به‌عنوان خسارت نوین در مسئولیت مدنی خودرو‌های خودران: بررسی تطبیقی حقوق ایران و اتحادیۀ اروپا

3. پارسا، ناهید (۱۴۰۳). بررسی مسئولیت مدنی ناشی از نقص نرم‌افزار در خودروهای خودران با نگاهی به حقوق آمریکا .فقه و حقوق اسلامی، ۱۵(۳۴)، 115-147.

4. جرفی، اسماء؛ صاحب، طیبه و شهبازی‌نیا، مرتضی (۱۴۰۳). مسئولیت مدنی مالک کشتی‌های خودران ناشی از تصادم کشتی. پژوهش‌های حقوق تطبیقی، ۲۸(۲)، 1-31.

5. احمدوند، بهناز و جهانشاهی، آرتین (۱۴۰۲). بررسی تطبیقی مفهوم داده‌های شخصی در نظام حقوقی اتحادیه اروپا و ایران. پژوهش‌های حقوق تطبیقی، ۲۷(۱)، 105-132.

6. کیشانی، مصطفی و اسدی، حسین (۱۳۹۹). ارزیابی اثر خطای انسانی بر اتکاپذیری سامانه‌های ذخیره‌سازی داده. علوم رایانش و فناوری اطلاعات، ۱۸(1)، 42-55.
7. میرشکاری، عباس؛ پیشنماز، سید امین و رکنی، امیرعباس (۱۴۰۳). تراست داده، سازوکاری برای مدیریت منافع ذی‌نفعان داده؛ رهنمودهایی برای نظام داده در حقوق ایران. مطالعات حقوق تطبیقی معاصر، ۱۵(۳۴)، 279-320.             Doi:10.22034/law.2024.56448.3268
8. ذاکری‌نیا، حانیه (۱۴۰۲). ماهیت و مبنای مسئولیت مدنی ناشی از هوش مصنوعی در حقوق ایران و کشورهای اتحادیۀ اروپا . حقوق خصوصی، ۲۰(۱)، 135-152.

9. ولی‌زاده، حسین (1398). اثر قاعدۀ لاضرر در مسوولیت مدنی و نقش قاعدۀ اقدام در اثر رافعیت آن. قانون یار، 3(10)، 331-348.                https://sid.ir/paper/521350/fa

قوانین و مقررات

10. قانون مدنی ایران، مصوب مجلس شورای ملی، روزنامۀ رسمی شمارۀ ۹۰۳ مورخ ۱۸ اردیبهشت ۱۳۱۴.
11. قانون مسئولیت مدنی مصوب ۱۳۳۹، روزنامۀ رسمی جمهوری اسلامی ایران، شمارۀ ۴۰۸۲.
12. قانون جرایم رایانه‌ای مصوب ۱۳۸۸، روزنامۀ رسمی جمهوری اسلامی ایران، شمارۀ ۱۸۷۴۲.
13. قانون تجارت الکترونیکی مصوب ۱۳۸۲، روزنامۀ رسمی جمهوری اسلامی ایران، شمارۀ ۱۷۱۶۶.
14. قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات مصوب ۱۳۸۸، روزنامۀ رسمی جمهوری اسلامی ایران، شمارۀ ۱۸۷۷۳.
15. قانون مدیریت داده و اطلاعات ملی مصوب ۱۴۰۱، روزنامۀ رسمی جمهوری اسلامی ایران، شمارۀ ۲۲۸۰۷.

منابع الکترونیک

16. آوخ، محمد (۱۴۰۱، ۲۵ آبان). درک مفهوم دیتا؛ دیتا دقیقاً چیست؟ اعتمادآنلاین. بازیابی‌شده از https://www.etemadonline.com/ بخش-اجتماعی-23/555143-درک-مفهوم-دیتا-دیتا-دقیقا-چیست.

17. Anderson, J. M.; Kalra, N.; Stanley, K. D.; Sorensen, P., & Oluwatobi, A. O. (2014). Autonomous Vehicle Technology: A Guide for Policymakers. Santa Monica, CA: RAND Corporation.
18. Stair, R., & Reynolds, G. (2017). Principles of Information Systems (13^th). Cengage Learning.

19. Badue, C.; Guidolini, R.; Carneiro, R. V.; Azevedo, P.; Cardoso, V. B.; Forechi, A., & De Souza, A. F. (2021). Self-driving Cars: a Survey. Expert Systems with Applications, 165, 113816. Doi:10.1016/­J.ESWA.­2020.113816
20. Calo, R. (2016). Robotics and the Lessons of Cyberlaw. California Law Review, 103 (3), 513–563.
21. Bhemavarapu, S. V. R. (2025). Cybersecurity for Autonomous Vehicles. https://arxiv.org/abs/2504.20180
22. Fernández, Llorca, D.; Hamon, R.; Junklewitz, H.; Grosse, K.; Kunze, L.; Seiniger, P.; Swaim, R.; Reed, N.; Alahi, A.; Gómez, E.; Sánchez, I., & Kriston, Á. (2024). Testing Autonomous Vehicles and AI: Perspectives and Challenges from Cybersecurity, Transparency, Robustness and Fairness. arXiv Preprint, arXiv: 2403.14641. Doi10.48550/arXiv.2403.14641
23. Nolte, M.; Nolte, S., & Menzel, T. (2025). A Review of Conceptualizations of Safety and Risk in Current Automated Driving Regulation. arXiv: 06594.
24. Pinciroli, R.; Yang, L.; Alter, J., & Smirni, E. (2020). The Life and Death of SSDs and HDDs: Similarities, Differences, and Prediction Models. Conference Paper. https://www.researchgate.net/publication/­356678575
25. Xu, Y.; Wei, J.; Mi, T., & Chen, Z. (2024). Data Security in Autonomous Driving: Multifaceted Challenges of Technology, Law, and Social Ethics. World Electric Vehicle Journal, 16 (1).

26. European Commission. (2023). Regulation (EU) 2023/... on General Product Safety. Brussels: Official Journal of the European Union.
27. European Commission. (2024). Directive 85/374/EEC on Liability for Defective Products (Consolidated Version with 2024 Amendments). EUR-Lex. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=­CEL­E­X­­%­3A­31985L0374
28. European Commission. (2024a). Proposal for a Directive on Adapting Non-Contractual Civil Liability Rules to Artificial Intelligence (AI Liability Directive). Brussels: COM(2022) 496 final.
29. European Parliament and Council. (2016). Regulation (EU) 2016/679 (General Data Protection Regulation). OJ L119/1.
30. European Parliament and Council. (2022). Directive on Adapting Non-Contractual Civil Liability Rules to Artificial Intelligence (AI Liability Directive), COM/2022/496 final.
31. European Parliament and Council. (2024). Artificial Intelligence Act. Regulation (EU) 2024/1381. OJ L/2024/1381.
32. ISO/IEC. (2015). ISO/IEC 2382:2015: Information Technology- Vocabulary. International Organization for Standardization/ International Electrotechnical Commission. https://www.iso.org/­standard/­63598.html
33. National Institute of Standards and Technology. (2004). Standards for Security Categorization of Federal Information and Information Systems (FIPS Publication No. 199). U.S. Department of Commerce. Doi:10.6028/NIST.FIPS.199

34. (n.d.). What is Data Loss? Retrieved July 23, 2025, from https://www.hornetsecurity.com/en/knowledge-base/data-loss/
35. National Institute of Standards and Technology. (n.d.). Computer Security Resource Center glossary. Retrieved July 24, 2025, from https://csrc.nist.gov/glossary

36. Court of Justice of the European Union (CJEU). (2014). Google Spain SL, Google Inc. v Agencia Española de Protección de Datos (AEPD), Mario Costeja González, Case C-131/12, ECLI:EU:C:2014:317. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX­%3A620­12­CJ0131