| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,532 |
| تعداد مقالات | 18,620 |
| تعداد مشاهده مقاله | 61,128,442 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 21,941,233 |
تحلیل نقش و جایگاه شادی در فلسفه تعلیم و تربیت از منظر نل نادینگز | ||
| مجله پژوهش های فلسفی | ||
| مقاله 28، دوره 20، شماره 55، تیر 1405، صفحه 561-576 اصل مقاله (606.38 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jpiut.2026.70203.4329 | ||
| نویسندگان | ||
| نجمه دستوری1؛ سید منصور مرعشی* 2؛ سید جلال هاشمی3؛ بابک شمشیری4 | ||
| 1دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم و تربیت، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران | ||
| 2استاد گروه علوم تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران | ||
| 3دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران | ||
| 4استاد گروه علوم تربیتی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران | ||
| چکیده | ||
| در دهههای اخیر، مفهوم شادی در تعلیم و تربیت از یک تجربه صرفاً روانشناختی به یک مسئله فلسفی، اخلاقی و اجتماعی ارتقا یافته است. نل نادینگز، فیلسوف برجسته تعلیم و تربیت، بر اساس نظریه «اخلاق مراقبت»، مفهوم شادی و تجربۀ شاد بودن را نه پیامدی تصادفی از یادگیری، بلکه هدفی ذاتی، اخلاقی و ضروری برای فرایند تعلیم و تربیت و رویکرد یاددهی و یادگیری در نظر می گیرد. مقاله حاضر با رویکرد و روش پژوهش تحلیلی_استنتاجی میکوشد نقش و جایگاه شادی و زیستن شاد بودن و زیستن در اندیشه نادینگز را واکاوی کند و نسبت آن را با مفاهیمی مانند مراقبت، عاملیت، گفتوگو، آزادی و مسئولیت اجتماعی تبیین و سپس بر آن مبنا، دلالتهایی را استخراج نماید. از نگاه نادینگز، تجربهی اصیل شادی تنها در بستر روابط انسانی و اخلاقی، بهویژه در رابطه دوسویه معلم و دانشآموز شکل میگیرد. در این بافتار، شادی نه یک احساس زودگذر، بلکه کیفیتی بینفردی و اخلاقی است که از پذیرش، گوشسپاری فعال و حضور معنادار معلم در فرایند تربیت زاده میشود. همچنین، تجربه شادی اصیل زمانی تحقق مییابد که دانشآموز در مدرسهای زندگی کند که در آن آزادی، عدالت، تفاوت و مشارکت دموکراتیک به رسمیت شناخته شده باشند. یافتههای این پژوهش نشان میدهند که تحقق شادی در نظام آموزشی نیازمند برقراری روابط انسانی و مراقبت محور، بازتعریف نقش معلم، مراعات دانش آموز، بازنگری در ساختار مدرسه، طراحی محیطهای مراقبتی و گفتوگومحور، و فاصلهگیری از رویکردهای آزمونمحور و رقابتزده است. پژوهش حاضر با بهرهگیری از نظریه نادینگز، الگوی مدرسهای را پیشنهاد میکند که در آن «شادی» نه حاشیهای، بلکه غایت و هدف تعلیم و تربیت است. چنین نگاهی میتواند گامی اساسی در راستای اعتلای اخلاق مراقبت، انسانیسازی آموزش، بازیابی کرامت معلم و دانشآموز، و تربیت شهروندانی مشارکتجو، معناطلب و اخلاقمدار باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شادی در آموزش؛ اخلاق مراقبت؛ نل نادینگز؛ رابطه معلم و دانشآموز؛ هدف تربیتی | ||
| مراجع | ||
|
بخشایش، علیرضا، مرتضوی، مهناز، و حائری، محمود. (1390). بررسی تطبیق مفهوم شادی و نشاط از دیدگاه اسلام و روانشناسی. فرهنگ در دانشگاه اسلامی، 1(1)، 84-101. https://sid.ir/paper/504493/fa حصاری، یلدا؛ حیدری، محمدحسین؛ بختیار نصرآبادی، حسنعلی و هاشمی، سیدجلال. (1404). تحلیل منش معلمی از منظر اخلاق مراقبتی: استنتاج اصول تربیتی، علوم تربیتی، 32(1)، 225-244. https://doi.org/10.22055/edus.2025.48441.3690 زوار موسوی، سیده زهرا، قاضینژاد، مریم، و اعظم آزاده، منصوره. (1399). شکلگیری گفتمانی شادی در ایران. مجله مطالعات اجتماعی ایران، 14(1)، 42-65. https://sid.ir/paper/954011/fa شمشیری، بابک، و دستوری، نجمه. (1396). جایگاه شادی در نظام آموزشی ایران. کنفرانس ملی پژوهش های نوین ایران و جهان در روانشناسی، علوم تربیتی و مطالعات اجتماعی. https://sid.ir/paper/897267/fa محجل، ندا. (1403). دین در فلسفه تعلیم و تربیت نل نادینگر، دوفصلنامه کاوشهای فلسفه و دین، 3(6)، 7-19. https://doi.org/10.22080/jre.2024.27974.1211 هاشمی، سیدضیا، رضایی، محمد، و اکبرپوران، سپیده. (1395). از شادی تا نشاط, شادی در ساختار معنایی حاکم بر نظام آموزشی. تحقیقات فرهنگی ایران، 9(35) )، 183-204. https://sid.ir/paper/357919/fa Alexander, H. (2013). Caring and agency: Noddings on happiness in education. Educational Philosophy and Theory, 45(2), 238–250. https://doi.org/10.1080/00131857.2012.721733 Bakhshaei, A. R., Mortazavi, M., & Haiyari, M. (2011). The comparison of the concept of happiness and joy from the perspectives of Islam and psychology. Cultural Studies in Islamic University, 1(1), 84-101. SID. https://sid.ir/paper/504493/en(in Persian) Berges-Puyó, J. G. (2022). Ethical leadership in education: A uniting view through ethics of care, justice, critique, and heartful education. Journal of Culture and Values in Education, 7(2), 1–12. Bergman, R. (2004). Caring for the ethical ideal: Nel Noddings on moral education. Journal of Moral Education, 33(2), 149–162. https://doi.org/10.1080/0305724042000215203 Browning, M., & Colgan, A. (2022). Care ethics, needs-recognition, and teaching encounters. Journal of Philosophy of Education, 57(3), 626–640. https://doi.org/10.1093/jope/joad018 Fry, G. W., & Chun, H. J. (2024). Happiness education. Routledge. Gupta, R. (2020). The Delhi happiness curriculum: A case study. International Journal of Wellbeing, 10(2), 52–69. Hashemi, S. Z., Rezaei, M., & Akbarpouran, S. (2016). From happiness to joy: Happiness in the semantic structure dominating the educational system. Cultural Research, 9(3), 183-204. (in persian) https://sid.ir/paper/357919/en Hesari, Y., Heidari, M. H., Bakhtiar Nasrabadi, H. A. & Hashemi, S. (2025). Analyzing Teacher Character from the Perspective of Caring Ethics: Deducing Educational Principles. Journal of Educational Sciences, 32(1), 225-244. (in persian) https://doi.org/10.22055/edus.2025.48441.3690 Hochschild Ovalle, H., Nussbaum, M., Claro, S., Espinosa, P., & Alvarez, D. (2024). Happiness at School and Its Relationship with Academic Achievement. Education Sciences, 14, Article 12. https://doi.org/10.3390/educsci14121321 Jackson, L., & Bingham, C. (2018). Reconsidering happiness in the context of social justice education. Ethics and Education, 13(3), 312–326. Kallová, M. (2021). Rethinking the role of happiness in moral education. Ethics and Education, 16(2), 178–194. Mohajel, N. (2025). Religion in Nel Noddings' philosophy of education. Journal of Explorations in Philosophy and Religion, 3(2), 7-19. (in Persian) https://doi.org/10.22080/jre.2024.27974.1211 Noddings, N. (1984). Caring: A feminine approach to ethics and moral education. University of California Press. Noddings, N. (2003). Happiness and education. Cambridge University Press. Noddings, N. (2005). The challenge to care in schools: An alternative approach to education (2nd ed.). Teachers College Press. Noddings, N. (2008). Caring and moral education. In Handbook of moral and character education (pp. 161-174). Noddings, N. (2019, February 25). Concepts of care in teacher education. Oxford Research Encyclopedia of Education. Retrieved July 6, 2025, from https://oxfordre.com/education/view/10.1093/acrefore/9780190264093.001.0001/acrefore-9780190264093-e-371. Petersen, K. B. (2024). Reimagining education in Bhutan: Reflections through the lens of Nel Noddings. FECUN Journal of Education, 9(2), 201–220. https://doi.org/10.7146/fecun.v2i2.143281 Seton Bennett, P. (2023). Care ethics, needs-recognition, and teaching encounters. Journal of Philosophy of Education, 57(3), 626–642. https://doi.org/10.1093/jopedu/qhad040 Shamshiri, B., & Dastouri, N. (2017). The role of happiness in the educational system of Iran. National Conference on New Research in Psychology, Educational Sciences and Social Studies. (in persian) https://sid.ir/paper/897267/en Sosa, J. (2024). Who cares for teachers? Teaching and Teacher Education, 131, 104227. https://doi.org/10.1016/j.tate.2024.104227 Zavar Mousavi, S. Z., Ghazizadeh, M., & Azadeh, M. (2020). The formation of a discourse on happiness in Iran. Iranian Journal of Social Studies, 14(1), 42-65. https://sid.ir/paper/954011/en (in Persian) | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 116 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 75 |
||