دانشگاه تبریز
فهرست نشریات دارای اعتبار وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC)

 آمار

تعداد نشریات45
تعداد شماره‌ها1,550
تعداد مقالات18,887
تعداد مشاهده مقاله63,317,179
تعداد دریافت فایل اصل مقاله23,077,809
گل ارضی, غلامحسین, خراسانی, مهناز. (1405). تحلیل اثرات متقارن و نامتقارن سیاست‌های پولی بر نرخ ارز در ایران با استفاده از مدل‌های خطی و غیرخطی ARDL. سامانه مدیریت نشریات علمی, 13(3), 143-170. doi: 10.22034/ecoj.2026.71769.3504
غلامحسین گل ارضی; مهناز خراسانی. "تحلیل اثرات متقارن و نامتقارن سیاست‌های پولی بر نرخ ارز در ایران با استفاده از مدل‌های خطی و غیرخطی ARDL". سامانه مدیریت نشریات علمی, 13, 3, 1405, 143-170. doi: 10.22034/ecoj.2026.71769.3504
گل ارضی, غلامحسین, خراسانی, مهناز. (1405). 'تحلیل اثرات متقارن و نامتقارن سیاست‌های پولی بر نرخ ارز در ایران با استفاده از مدل‌های خطی و غیرخطی ARDL', سامانه مدیریت نشریات علمی, 13(3), pp. 143-170. doi: 10.22034/ecoj.2026.71769.3504
گل ارضی, غلامحسین, خراسانی, مهناز. تحلیل اثرات متقارن و نامتقارن سیاست‌های پولی بر نرخ ارز در ایران با استفاده از مدل‌های خطی و غیرخطی ARDL. سامانه مدیریت نشریات علمی, 1405; 13(3): 143-170. doi: 10.22034/ecoj.2026.71769.3504

تحلیل اثرات متقارن و نامتقارن سیاست‌های پولی بر نرخ ارز در ایران با استفاده از مدل‌های خطی و غیرخطی ARDL

نظریه های کاربردی اقتصاد
دوره 13، شماره 3 - شماره پیاپی 50، شهریور 1405، صفحه 143-170    اصل مقاله (911.79 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/ecoj.2026.71769.3504
نویسندگان
غلامحسین گل ارضی* 1؛ مهناز خراسانی2
1دانشیار،گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
2استادیار، گروه مدیریت و اقتصاد، دانشکده علوم مالی، مدیریت و کارآفرینی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران
چکیده
نرخ ارز به‌عنوان یک متغیر کلیدی در ارتباط با اقتصاد داخلی و بین‌المللی، نقشی مهم در فرآیندهای اقتصادی ایفا می‌کند. رابطه میان سیاست‌های پولی و نرخ ارز، به‌ویژه در اقتصادهای درحال‌توسعه، از موضوعات پیچیده و چالش‌برانگیز در ادبیات اقتصاد کلان محسوب می‌شود. هدف این پژوهش بررسی اثرات سیاست‌های پولی بر نرخ ارز در اقتصاد ایران است که در این راستا از دو رویکرد ARDL و NARDL استفاده شده است. نوآوری پژوهش، به‌کارگیری هم‌زمان این دو مدل و تمرکز بر تحلیل اثر نامتقارن نرخ ارز نسبت به شوک‌های مثبت و منفی سیاست پولی است. در این مطالعه از داده‌های فصلی دوره ۱۳۸۸ تا ۱۴۰۳ استفاده شده است. نرخ بهره بین‌بانکی به‌عنوان ابزار سیاست پولی در نظر گرفته شده و در کنار آن تولید ناخالص داخلی حقیقی بدون نفت، شاخص قیمت مصرف‌کننده، قیمت جهانی نفت و شاخص نااطمینانی سیاست اقتصادی داخلی و جهانی به‌عنوان متغیرهای کنترلی وارد مدل شده‌اند. همچنین متغیر دامی برجام برای لحاظ اثرات تحولات سیاسی لحاظ شده است.یافته‌های مدل ARDL نشان می‌دهد نرخ بهره بین‌بانکی در بلندمدت اثر منفی و معنادار بر نرخ ارز دارد. نتایج مدل NARDL حاکی از رابطه‌ای غیرخطی و نامتقارن است؛ به‌طوری‌که شوک‌های مثبت نرخ بهره موجب کاهش و شوک‌های منفی آن موجب افزایش نرخ ارز می‌شوند. همچنین تولید ناخالص داخلی اثر منفی و شاخص قیمت مصرف‌کننده اثر مثبت و معنادار دارد. شاخص نااطمینانی سیاست اقتصادی داخلی نیز اثر مثبت دارد، در حالی‌که شاخص نااطمینانی سیاست اقتصادی جهانی و متغیر دامی برجام تنها در مدل NARDL معنادار هستند. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، پیشنهاد می‌شود بانک مرکزی از نرخ بهره بین‌بانکی به‌عنوان ابزاری فعال در مدیریت نوسانات نرخ ارز استفاده کند و با اجتناب از تغییرات ناگهانی در سیاست‌های پولی و ارزی، زمینه کاهش نااطمینانی و افزایش ثبات در بازار ارز را فراهم سازد.
کلیدواژه‌ها
نرخ ارز؛ نرخ بهره بین‌بانکی؛ سیاست‌های پولی؛ مدل خودرگرسیونی با وقفه‌های توزیعی خطی و غیر-خطی
مراجع
  1. Aastveit, K. A., Natvik, G. J., & Sola, S. (2017). Economic uncertainty and the influence of monetary policy. Journal of International Money and Finance, 76, 50-67.
  2. Abid, A., & Rault, C. (2020). On the exchange rate and economic policy uncertainty nexus: A panel VAR approach for emerging markets (No. 13365). IZA Discussion Papers.
  3. Ahir, H., Bloom, N., & Furceri, D. (2022). The world uncertainty index(No. w29763). National bureau of economic research.
  4. Algozhina, A. (2022). Monetary policy rule, exchange rate regime, and fiscal policy cyclicality in a developing oil economy. Energy Economics, 112, 106126.
  5. Baek, J. (2025). Do demand and supply shocks in the global crude oil market exhibit asymmetric effects on exchange rates in 13 Asian economies?. Applied Economics, 57(31), 4523-4536.
  6. Baghjari, M., Hoseininasab, E., & Najarzadeh, R. (2014). The impact of monetary policy on exchange market pressure: A case study of Iran. Quarterly Journal of Economic Research and Policies, 22(71), 53–78.
  7. Baker, S. R., Bloom, N., & Davis, S. J. (2016). Measuring economic policy uncertainty. The quarterly journal of economics, 131(4), 1593-1636.
  8. Campa, J. M., & Goldberg, L. S. (2005). Exchange rate pass-through into import prices. Review of Economics and Statistics, 87(4), 679-690.
  9. Carvalho, A., e Azevedo, J. V., & Ribeiro, P. P. (2024). Permanent and temporary monetary policy shocks and the dynamics of exchange rates. Journal of International Economics, 147, 103871.
  10. Corsetti, G., Dedola, L., & Leduc, S. (2023). Exchange rate misalignment and external imbalances: What is the optimal monetary policy response? Journal of International Economics, 144, 103771.
  11. Cuitiño, M. F., Medina, J. P., & Zacheo, L. (2022). Conditional exchange rate pass-through and monetary policy credibility: Insights from Uruguay and Chile. Economic Modelling, 114, 105926.
  12. De Bondt, G. J. (2005). Interest rate pass‐through: empirical results for the Euro Area. German Economic Review, 6(1), 37-78.  
  13. Dehghani, E., Raeispour Rajabali, A., & Jalaee Esfandabadi, S. A. (2023). Studying the effect of monetary policies on exchange rate and its effects on total welfare (application of recursive dynamic computable general equilibrium). Monetary and Financial Economics, 30(25), 35–67 (In Persian).
  14. Dornbusch, R. (1976). Expectations and exchange rate dynamics. Journal of political Economy, 84(6), 1161-1176.
  15. Edwards, S. (2018). Finding equilibrium: on the relation between exchange rates and monetary policy. BIS Paper,96, 81-107.
  16. Eichenbaum, M., & Evans, C. L. (1995). Some empirical evidence on the effects of shocks to monetary policy on exchange rates. The Quarterly Journal of Economics, 110(4), 975-1009.
  17. Engle, R. F., & Granger, C. W. (1987). Co-integration and error correction: representation, estimation, and testing. Econometrica: journal of the Econometric Society,5(22), 251-276.
  18. Eydi, M., Hejabr Kiani, K., Rajaee, Y., & Rahimzadeh, A. (2020). Investigating the asymmetric effects of exchange rate on Iran’s money demand function considering household religious costs: A NARDL approach. Financial Economics Quarterly, 14(52), 27–54 (In Persian).
  19. Glebocki, H., & Saha, S. (2024). Global uncertainty and exchange rate conditions: Assessing the impact of uncertainty shocks in emerging markets and advanced economies. Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, 96, 102060.
  20. Gudarzi Farahani, Y., & Adeli, O. (2022). The relationship between monetary policy and exchange rate overshooting in Iran. Monetary and Financial Economics, 29(23), 110–136. (In Persian).
  21. Hauzenberger, N., Pfarrhofer, M., & Stelzer, A. (2021). On the effectiveness of the European Central Bank’s conventional and unconventional policies under uncertainty. Journal of Economic Behavior & Organization, 191, 822-845.
  22. He, Q., Korhonen, I., & Qian, Z. (2021). Monetary policy transmission with two exchange rates of a single currency: The Chinese experience. International Review of Economics & Finance, 75, 558-576.
  23. Hnatkovska, V., Lahiri, A., & Vegh, C. A. (2016). The exchange rate response to monetary policy innovations. American Economic Journal: Macroeconomics, 8(2), 137-181.
  24. Johansen, S., & Juselius, K. (1990). Maximum likelihood estimation and inference on cointegration—with appucations to the demand for money. Oxford Bulletin of Economics and statistics, 52(2), 169-210.
  25. Khalili Araghi, M., & Rahimzadeh Namvar, M. (2019). The time inconsistency of monetary policies and its effect on exchange rate fluctuations in Iran. The Journal of Economic Policy, 11(21), 217–240 (In Persian).
  26. Kim, J., Kim, S., & Park, D. (2020). Monetary policy shocks and exchange rates in Asian countries. Japan and the World Economy, 56, 101041.
  27. Kim, S. H., Moon, S., & Velasco, C. (2017). Delayed overshooting: is it an’80s puzzle?. Journal of Political Economy, 125(5), 1570-1598.
  28. Kim, S., & Lim, K. (2018). Effects of monetary policy shocks on exchange rate in small open Economies. Journal of Macroeconomics, 56, 324-339.
  29. Kohlscheen, E. (2014). The impact of monetary policy on the exchange rate: A high frequency exchange rate puzzle in emerging economies. Journal of International Money and Finance, 44, 69-96.
  30. Kolasa, M., Ravgotra, S., & Zabczyk, P. (2025). Monetary policy and exchange rate dynamics in a behavioral open economy model. Journal of International Economics, 155, 104087.
  31. Mirmohamadi, S., Totonchi, J., Abtahi, S. Y., & Dehghan Tafti, M. A. (2021). Investigating the relationship between monetary policy and exchange rate jumps in the Iranian economy using the overshooting Dornbusch model and the monetary model with sticky prices. The Journal of Economic Studies and Policies, 8(2), 252–277(In Persian).
  32. Mishkin, F. S. (2007). The economics of money, banking, and financial markets. Pearson education.
  33. Moayeri, F., Zayandeh Roodi, M., Jalaei Esfandabadi, S. A., & Mehrabi Basharabadi, H. (2017). Investigating the relationship between exchange rate overshooting and business cycles in Iran (using Lucas experimental method and vector autoregressive model). Journal of Econometric Modelling, 2(3), 9–31(In Persian).
  34. Mujtaba, A., Jena, P. K., Mishra, B. R., Kyophilavong, P., Hammoudeh, S., Roubaud, D., & Dehury, T. (2022). Do economic growth, energy consumption and population damage the environmental quality? Evidence from five regions using the nonlinear ARDL approach. Environmental Challenges, 8, 1-27.
  35. Narayan, P. K., & Smyth, R. (2005). The residential demand for electricity in Australia: an application of the bounds testing approach to cointegration. Energy policy, 33(4), 467-474.
  36. Nkoro, E., & Uko, A. K. (2016). Autoregressive Distributed Lag (ARDL) cointegration technique: application and interpretation. Journal of Statistical and Econometric Methods, 5(4), 63-91.
  37. Odoom, A., Junior, P. O., Idun, A. A. A., & Akorsu, P. K. (2025). Time and Frequency Nexus among Public Debt, Exchange Rate, Inflation, Monetary Policy Rate and Economic Growth in Ghana. Scientific African, e02552.
  38. Pei-Fen, C., Mei-Ping, C., Min-Syu, L., & Chingnun, L. (2025). Cross-border transmission effect of China's monetary policy on the exchange rate of Asia-Pacific economies. International Review of Financial Analysis, 97, 103835.
  39. Pesaran, M. H., Shin, Y., & Smith, R. J. (2001). Bounds testing approaches to the analysis of level relationships. Journal of Applied Econometrics, 16(3), 289–326.
  40. Roevekamp, I. (2021). The impact of US monetary policy on managed exchange rates and currency peg regimes. Journal of International Money and Finance, 110, 102266.
  41. Rosa, C. (2011). The high-frequency response of exchange rates to monetary policy actions and statements. Journal of Banking & Finance, 35(2), 478-489.
  42. Rüth, S. K. (2020). Shifts in monetary policy and exchange rate dynamics: Is Dornbusch's overshooting hypothesis intact, after all?. Journal of International Economics, 126, 103344. Senay, O., & Sutherland, A. (2019). Optimal monetary policy, exchange rate misalignments and incomplete financial markets. Journal of International Economics, 117, 196-208.
  43. Sharma, A. K. (2024). Asymmetric nexus between economic policy uncertainty and the Indian stock market: Evidence using NARDL approach. The Quarterly Review of Economics and Finance, 93, 91–101.
  44. Shin, Y., Yu, B., & Greenwood-Nimmo, M. (2014). Modelling asymmetric cointegration and dynamic multipliers in a nonlinear ARDL framework. In Festschrift in Honor of Peter Schmidt: Econometric Methods and Applications, 7(2), 281–314.
  45. Sim, K. Y., & Sek, S. K. (2023). Exploring the asymmetric energy-growth relationship in low versus high-income economies: Evidence using nonlinear DCCE, CS-NARDL, and CS-NDL approaches. SSRN Electronic Journal.
  46. Woodford, M., & Walsh, C. E. (2005). Interest and prices: Foundations of a theory of monetary policy. Macroeconomic Dynamics, 9(3), 462-468.
  47. Yang, Y., & Zhang, J. (2021). Effects of monetary policy on the exchange rates: A time-varying analysis. Finance Research Letters, 43, 102114.
  48. Zamanzadeh, H. (2024). Evaluating the effectiveness of the policy interest rate in implementing the inflation targeting framework in Iran. Quarterly Journal of Economic Research and Policies (QJERP), 31(108), 251–279 (In Persian).
  49. Zhang, X., & Baek, J. (2022). The role of oil price shocks on exchange rates for the selected Asian countries: Asymmetric evidence from nonlinear ARDL and generalized IRFs approaches. Energy Economics, 112, 106178.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 137
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 68


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب