| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,513 |
| تعداد مقالات | 18,499 |
| تعداد مشاهده مقاله | 60,461,792 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 21,431,772 |
سرمایه اجتماعی، امید به آینده و تمایل به مهاجرت به خارج از کشور: مورد مطالعه؛ دانشجویان علوم انسانی دانشگاه شیراز | ||
| جامعه شناسی اقتصادی و توسعه | ||
| دوره 15، شماره 1، خرداد 1405، صفحه 247-268 اصل مقاله (1.71 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jeds.2026.69186.1899 | ||
| نویسندگان | ||
| اصغر میرفردی* 1؛ میلاد وحیدی2 | ||
| 1دانشیار جامعه شناسی، بخش جامعه شناسی و برنامه ریزی اجتماعی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. | ||
| 2دانشآموخته کارشناسی جامعهشناسی، بخش جامعهشناسی و برنامهریزی اجتماعی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی دانشگاه شیراز، | ||
| چکیده | ||
| هدف پژوهش: این پژوهش باهدف بررسی جامعهشناختی رابطه سرمایه اجتماعی و امید به آینده با میزان تمایل به مهاجرت دانشجویان به خارج از کشور، با استفاده از چارچوب نظری ترکیبی با تأکید بر مدل نظری کشش-رانش اورت لی و مدل تمایل-توانایی کارلینگ و شویل انجام شد. روش پژوهش: رویکرد پژوهش، کمّی و از نوع پیمایشی و جامعه آماری آن، دانشجویان دانشکدههای علوم انسانی دانشگاه شیراز بود که با استفاده از فرمول کوکران، تعداد 360 نفر، به عنوان حجم نمونه تعیین شد و با روش نمونهگیری احتمالی از نوع خوشهای انتخاب شدند. دادهها با استفاده از پرسشنامه ساختمند، گردآوری گردید. برای سنجش سرمایه اجتماعی از پرسشنامه ناهاپیت و گوشال (1998) و برای سنجش دیگر متغیرها از پرسشنامه محقق-ساخته استفاده شد. برای ارزیابی اعتبار و پایایی ابزار پژوهش، به ترتیب از اعتبار صوری و ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد. یافتهها: یافتهها نشان داد که متغیرهای سرمایه اجتماعی و امید به آینده با میزان تمایل به مهاجرت، رابطه معکوس و معنادار در سطح 99 درصد اطمینان داشتند. همچنین بین میزان تمایل به مهاجرت دانشجویان برحسب پایگاه اجتماعی، جنس و مقطع تحصیلی آنها تفاوت معناداری وجود نداشت. متغیر وابسته تنها بر حسب میزان استفاده از تلویزیون داخلی تفاوت معناداری داشت و با توجه به دیگر رسانهها تفاوت معناداری نداشت. تحلیل مسیر نشانگر نقش مستقیم و تعدیلی سرمایه اجتماعی در کاهش تمایل به مهاجرت است. رگرسیون چندگانه نشان داد که متغیرهای مستقل توانستند 7/14 درصد از تغییرات متغیر وابسته را تبیین نمایند. نتیجهگیری: سرمایه اجتماع به شکل مستقیم و میانجی نقش مهمی در میزان تمایل به مهاجرت به خارج از کشور دارد. ضرورت دارد در سیاستگذاریهای اجتماعی و اقتصادی، به نقش مهم سرمایه اجتماعی و عناصر آن توجه گردد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مهاجرت؛ سرمایه اجتماعی؛ امید به آینده؛ دانشجویان؛ ایران | ||
| مراجع | ||
|
آریانپور، ا.ح. (1354). زمینه جامعهشناسی. تهران: شرکت سهامی کتابهای جیبی.
آسایش، ا.، کاظمیپور، ع.، صدیقی، ب. (1398). سودای مهاجرت: میل به مهاجرت و تصویر ذهنی از غرب در تجربه دانشجو-مهاجران ایرانی. مطالعات فرهنگی و ارتباطات. 15(57)، 51-83.
افشاری، ع.، معینی، س.ر.، انصاری، ح. (1399). بررسی تاثیر سرمایه اجتماعی بر گرایش جوانان تهرانی به مهاجرت خارج از کشور. مطالعات راهبردی ورزش و جوانان، 19(47 )، 9-30.
امانی، م. (1355). مبانی جمعیتشناسی. تهران: پیام.
حسینپور، ب.، صادقاوغلی، ح.، روحی، ا. (1399). مهاجرت و موتیوونیا: نقش بهزیستی و بهخواستی در تمایل زبانآموزان به مهاجرت از کشور. مطالعات جمعیتی. 6(2)، 181-147.
حیدری، ع.ر.، شاهبهرامی، م.، کوچک، ف.، خطیرنامنی، ز. (1402). بررسی تمایل به مهاجرت پرستاران و ارتباط آن با سرمایه اجتماعی در بیمارستانهای آموزشی دانشگاه علوم پزشکی گلستان. پایش، 22(3)، 301-312.
خواجهنوری، ب. (1401). نظریههای مهاجرت بینالمللی. تهران: طرح نو.
دراهکی، ا. (1403). تمایل به مهاجرت (داخلی/ بینالمللی) در میان جوانان و عوامل پشتیبان جمعیتی و اجتماعی آن (مورد مطالعه شهرستان آبدانان). نامه انجمن جمعیتشناسی ایران، 19(38)، 299-332.
رزمی، ح.، شمس، ع.، مولایی، م. (1401). تعیین کننده های تمایل به مهاجرت خانوارهای روستایی حوضه آبریز دریاچه ارومیه. تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، 53(2)، 367-383.
رضایی، م. و صادقی، ر. (1400). سودای مهاجرت: تمایل ایرانیها به مهاجرت و عوامل تعیینکننده آن. پژوهشهای جامعهشناسی معاصر، 10(18)، 62-35.
زنجانی، ح.ا. (1380). مهاجرت. تهران: انتشارات سمت.
سجادی، ح.، امیرکافی، م.، گروسی، س. (1403). سرمایه اجتماعی، امید به آینده، و تمایل به مهاجرت بینالمللی: مطالعهای در میان دانشجویان دانشگاههای شهر کرمان. تداوم و تغییر اجتماعی. 3(2)، 411-381.
صادقی، ر.، غفاری، غ.ر.، و رضایی، م. (1397). بررسی تاثیر سرمایه اجتماعی بر تمایل به مهاجرت از ایران. مطالعات جمعیتی، 4 (2 (پیاپی 8)، 83-108.
صفری، ح. (1401). میزان تمایل و تصمیم به مهاجرت بینالمللی در داوطلبان کنکور سراسری. شباک، 8(5 (پیاپی 68) )، 74-61.
طاهریدمنه، م.، و کاظمی، م. (1397). تمایل به مهاجرت در بین جوانان؛ مطالعه ای کیفی در تصاویر آینده. مطالعات میان رشتهای در علوم انسانی، 10(4) (پیاپی 40)، 53-78.
عبدالهی، ع.، رضایی، م. (1401). تمایل به مهاجرت از ایران و عوامل مؤثر بر آن: نتایج تحلیل ثانویه پیمایش سرمایه اجتماعی در سال 1397. فصلنامه مطالعات میانرشتهای در علوم انسانی، 14(4), 159-187.
گر، ت. ر. (1402). چرا انسانها شورش میکنند؟، ترجمه علی مرشدیزاد. تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
کوئن، ب. (1386). درآمدی به جامعهشناسی. برگردان: محسن ثلاثی. تهران: توتیا. چاپ ششم.
مردانیفر، ف.، ظهیرینیا، م.، و رستگار، ی. (1398). سرمایه اجتماعی و امید به آینده در میان دانشجویان (مطالعه دانشگاههای شهر بندرعباس). مدیریت سرمایه اجتماعی، 6(1)، 85-104.
میرفردی، ا.، صالحینیا، ف.، احمدی، ع. ی. (1401). بررسی رابطه اعتماد بینشخصی و رضایت شغلی با گرایش به مهاجرت داخلی: مورد مطالعه، معلمان کلان شهر شیراز. فصلنامه علمی و پژوهشی پژوهش و برنامهریزی شهری، 13(51)، 139-154.
میرفردی، ا.، حیدری، آ. و امینیخو، م. (1399). میزان تحرک اجتماعی مهاجرین روستا- شهری و ارتباط آن با سرمایه اجتماعی (مورد مطالعه، مهاجرین شهرهای یاسوج و مادوان). فصلنامه علمی برنامهریزی منطقهای. 10(37)، 140-123.
میرفردی، ا.، ولینژاد، ع.ا. (1396). بررسی تفاوتهای جنسیتی در هویت ملی دانشجویان (مورد مطالعه: دانشجویان دانشگاه یاسوج). فصلنامه مطالعات ملی، 18(69)، 119-133.
نوبخت، ر.، رستمعلیزاده، و. ا. (1402). تعیینکنندههای زمینهای و ساختاری تمایل به مهاجرت از کشور در بین جوانان: مطالعهای در شهر بوشهر. نامه انجمن جمعیتشناسی ایران. 18(36)، 304-265.l
Abbay, A. G., Azadi, H., Ayalew, W., Tesfamariam, Z., Hishe, S., Lakew, T. B., ... & Yin, C. (2025). The effect of social capital on migration aspiration and migration capability: Insights from northern Ethiopia. Habitat International, 155, 103236. Abdollahi, A. and Rezaee, M. (2022). An investigation of inclination to migrate from Iran and factors affecting the process: Results of the secondary analysis of social capital survey in 2018. Interdisciplinary Studies in the Humanities, 14(4), 159-187. Afshari, A., Moini, S. R. and Ansari, H. (2020). A Study on Relationship between Social Capital and Juveniles’ Tendency to Migration. Strategic Studies on Youth and Sports, 19(47), 9-30. (in persian) Akanle, O., Fayehun, O. A., Adejare, G. S., & Orobome, O. A. (2021). International migration, kinship networks and social capital in Southwestern Nigeria. Journal of Borderlands Studies, 36(2), 319-332. Amani, M. (1976). Introduction of Demography. Tehran: Payam Publication. Arranz, N., Arroyabe, M. F., Sena, V., Arranz, C. F., & Fernandez de Arroyabe, J. C. (2022). University-enterprise cooperation for the employability of higher education graduates: a social capital approach. Studies in Higher Education, 47(5), 990-999. Asayesh, O., Kazemipur, A. and Sadighi, B. (2020). Migration Aspiration: The Migration Tendency and the Image of the West Among the Iranian Student-Migrants. Cultural Studies & Communication, 15(57), 51-83. doi: 10.22034/jcsc.2020.38265 (in persian) Carling, J., & Schewel, K. (2020).: Revisiting aspiration and ability in international migration. In Aspiration, desire and the drivers of migration, 37-55, Routledge. Castelli, F. (2018). Drivers of migration: Why do people move? Journal of Travel Medicine, 25(1), tay040. Cohen, B. (2007). Introduction to Sociology, translated by Mohsen Solathi. Tehran: Totia Publications. (In Persian). Dorahaki, A. (2025). Socio-Demographic Determinants of Internal and International Migration Aspirations Among Youth: Evidence from Abdanan, Iran. Journal of Population Association of Iran, 19(38), 299-332. doi: 10.22034/jpai.2024.2032800.1359 (in persian). Farooq, S., Bukhari, S., & Ahmed, M. (2017). Arab spring and the theory of relative deprivation. International Journal of Business and Social Science, 8(1), 126-132. Gurr, T. R. (2015). Why men rebel. Routledge. Heidari, A, Shah Bahrami, M, Koochak, F, Khatirnamani, Z. (2023). Desire for emigration and its relationship with social capital among nurses working in teaching hospitals in Golestan, Iran. Payesh; 22 (3) :301-312. doi: 10.61186/payesh.22.3.301 (in persian) Huseynpur, B., Sadeghoghli, H. and Rouhi, A. (2020). Migration and Motivonia: The Role of Wellbeing and Well-Willing on English as a Foreign Language Learners’ Desire to Migration. Iranian Population Studies, 6(2), 147-181. doi: 10.22034/jips.2021.254325.1085 (in persian) Kao, Y. H., & Sapp, S. G. (2020). Is community attachment a determinant of actual migration? An estimate of the social capital, linear‐development, and systemic approaches. Social Science Quarterly, 101(1), 201-217. Keleş, Ş. (2021). The impact of economic expectation, social capital and hope on migration request and action. Journal of Life Economics, 8(1), 47-58. Lee, E. S. (1966). A theory of migration. Demography, 3(1), 47-57. Lőrincz, L., & Németh, B. (2022). How social capital is related to migration between communities?. European Journal of Population, 38(5), 1119-1143. Mardanifar, F., Zahirinia, M. and Rastegar, Y. (2019). Social Capital and Hope for the Future among Students (Study of Bandar Abbas Universities). Social Capital Management, 6(1), 85-104. (in persian) Mirfardi, A. and Valinezhad, A. (2017). The Role of Gender Differences in National Identity Dimensions: The Case of Study; Yasouj University Students. National Studies Journal, 18(69), 119-133. Doi: 20.1001.1.1735059.1396.18.69.8.2 (in persian) Mirfardi, A., Heidari, A., & Amini Khoo, M. (2020). The Social mobility of Rural-Urban Migrants and its Relationship to social capital (The case of Study, Yasouj and Madevan Cities). Regional Planning, 10(37), 123-140. (in persian). Mirfardi, A., Salehi Nia, F., & Ahmadi, A. (2023). The Study of Relationship of Interpersonal Trust and Job Satisfaction with Tendency towards the Internal Migration among Teacher in Metropolis of Shiraz., Research and Urban Planning 13(51), 139-154. (in persian). Nahapiet, J., & Ghoshal, S. (1998). Social capital, intellectual capital, and the organizational advantage. Academy of management review, 23(2), 242-266. Nguyen, H. T., Le, M. K., Nguyen, T. T. D., Dao, V. P. L., & Nguyen, N. T. (2022). Social capital and migration: A case study of rural Vietnam. The Journal of Asian Finance, Economics and Business, 9(1), 63-71. Nobakht, R. and Rostamalizadeh, V. (2024). Tendency of Youth to International Migration: A Study of Contextual-Structural Determinants in Bushehr City, Iran. Journal of Population Association of Iran, 18(36), 265-304. doi: 10.22034/jpai.2024.2020272.1324. (in persian) Paxton, P. (1999). Is social capital declining in the United States? A multiple indicator assessment. American Journal of sociology, 105(1), 88-127. Putnam, R. (2000), Bowling Alone: The Collapse and Revival of American Community. NewYork: Simon and Schuster. Razmi, H., Shams, A. and Molaei, M. (2022). Determinants of The Intention of Rural Households in Urmia Lake Basin to Migrate. Iranian Journal of Agricultural Economics and Development Research, 53(2), 367-383. doi: 10.22059/ijaedr.2021.322764.669036. (in persian) Rezaei, M. and Sadeghi, R. (2021). Migration Aspiration of Iranians and Its Determinants. Two Quarterly Journal of Contemporary Sociological Research, 10(18), 35-62. doi: 10.22084/csr.2021.21216.1772. (in persian) Sadeghi Jafari, J. and Sheyni mirzadeh, P. (2023). Investigating the Contributing Factors to Emigration Intension from Iran among Postgraduate Students at University of Isfahan. Journal of Iranian Social Studies, 17(2), 56-29. doi: 10.22034/jss.2024.2004302.1778. (in persian) Sadeghi, R., Ghaffari, G. and Rezaei, M. (2018). The Effects of Social Capital on Tendency to Emigration from Iran. Iranian Population Studies, 4(2), 83-108. (in persian) Sajadi, H., Amirkafi, M. and Garousi, S. (2025). Social Capital, Hope for the Future and the Desire for International Migration: A Study among University Students in Kerman. Journal of Social Continuity and Change (JSCC), 3(2), 381-411. doi: 10.22034/jscc.2024.21701.1126 (in persian) Sharifi, A. and Shahnazi, R. (2024). Migration and Development: Benefits of International Migration for Origin Countries. Journal of Social Continuity and Change (JSCC), 2(2), 307-337. doi: 10.22034/jscc.2023.19871.1075 (in persian) Spina, N. (2017). Out-migration, social capital and the cooperative dilemma: evidence from Bulgaria’s population crisis. Journal of Ethnic and Migration Studies, 43(15), 2652-2668. Taheri Demneh, M. and Kazemi, M. (2018). The Desire to Migrate Among Young Iranians; A Qualitative Study on Future Images. Interdisciplinary Studies in the Humanities, 10(4), 53-78. doi: 10.22035/isih.2018.292 (in persian) Van Mol, C., Snel, E., Hemmerechts, K., & Timmerman, C. (2018). Migration aspirations and migration cultures: A case study of Ukrainian migration towards the European Union. Population, space and place, 24(5), e2131. Zanjani, B. (2001). Migration. Tehran: Samt Publications. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||