آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شماره‌ها | 1,555 |
| تعداد مقالات | 18,961 |
| تعداد مشاهده مقاله | 63,937,836 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 23,362,489 |
تبیین اثرات الگوی فضایی استقرار خدمات و جاذبه‌های گردشگری بر عدالت فضایی روستایی با استفاده از مدل‌های آمار فضایی : مطالعه موردی شهرستان بینالود (طرقبه–شاندیز) | ||
| جغرافیا و برنامه‌ریزی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 19 تیر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/gp.2026.70542.3487 | ||
| نویسندگان | ||
| دکتر وکیل حیدری ساربان* 1؛ ارسطو یاری حصار1؛ بهرام ایمانی2؛ طیبه گل ریز3 | ||
| 1استاد گروه برنامه‌ریزی شهری و روستایی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. | ||
| 2استاد گروه برنامه‌ریزی شهری و روستایی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران | ||
| 3دانشجو دانشگاه محقق اردبیلی، دانشکده علوم اجتماعی، اردبیل، ایران | ||
| چکیده | ||
| ارزیابی عدالت فضایی در گردشگری مستلزم تحلیل الگوی استقرار خدمات در مقیاس‌های مختلف فضایی است، زیرا شمارش صرف امکانات نمی‌تواند بیانگر تعادل یا نابرابری مکانی باشد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل الگوی پراکنش خدمات گردشگری در نواحی روستایی شهرستان بینالود (طرقبه–شاندیز) و تبیین پیامدهای آن برای عدالت فضایی انجام شد. این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از حیث روش توصیفی–تحلیلی است. جامعه آماری شامل 54 روستا بود که 35 روستا (16روستای دشتی و 19روستای کوهستانی) به‌صورت هدفمند انتخاب شدند. داده‌های مکانی شامل اقامتگاه‌های بوم‌گردی، رستوران‌ها و کافه‌ها، اماکن فرهنگی، جاذبه‌های تاریخی از منابع رسمی، بازدید میدانی و تصاویر ماهواره‌ای استخراج و با روش تطبیق چندمنبعی اعتبارسنجی شد؛ و با استفاده از شاخص نزدیک‌ترین همسایگی و خودهمبستگی فضایی موران جهانی در محیط ArcGIS تحلیل شد. نتایج NNI نشان داد که تمامی گروه‌های خدماتی در مقیاس محلی دارای الگوی خوشه‌ای معنادار هستند ( NNR<1؛p<0.01) .بیشترین شدت تمرکز مربوط به بوم‌گردی‌ها NNR=0.33) ؛ (Z=-14.24 و رستوران‌ها و کافه‌ها NNR=0.32) ؛ (Z=-17.53 است، در حالی که خدمات عمومی (NNR=0.49) و مکان‌های تاریخی (NNR=0.54) از تمرکز کمتری برخوردارند. در مقیاس منطقه‌ای، موران جهانی وجود ساختار قطبی را تنها برای بوم‌گردی‌ها I=1.65) ؛ (p<0.001، رستوران‌ها و کافه‌ها I=0.97) ؛ (p<0.001 و اماکن فرهنگی I=0.97) ؛ (p=0.003 تأیید کرد، در حالی که خدمات عمومی (p=0.96) و مکان‌های تاریخی (p=0.32) فاقد الگوی معنادار بودند. یافته‌ها نشان می‌دهد که اگرچه همه کاربری‌ها در سطح خرد گرایش به تجمع دارند، تنها فعالیت‌های بازارمحور گردشگری در سطح کلان به ساختار قطبی سازمان‌یافته تبدیل شده‌اند. از منظر عدالت فضایی، این تمرکز چندمقیاسی می‌تواند به تقویت هسته‌های مرکزی و تشدید شکاف دسترسی روستاهای پیرامونی منجر شود. در مجموع، گردشگری روستایی در شهرستان بینالود واجد ساختاری قطبی– متمرکز است که در صورت هدایت فضایی هدفمند و اعمال سیاست‌های بازتوزیعی، می‌تواند به سازوکاری مؤثر برای ارتقای عدالت فضایی و توسعه متوازن منطقه‌ای تبدیل شود. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| گردشگری پایدار؛ عدالت فضایی؛ نزدیک‌ترین همسایگی؛ موران؛ استان خراسان رضوی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 133 |
||