دانشگاه تبریز
فهرست نشریات دارای اعتبار وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC)

 آمار

تعداد نشریات45
تعداد شماره‌ها1,532
تعداد مقالات18,594
تعداد مشاهده مقاله60,954,326
تعداد دریافت فایل اصل مقاله21,762,278
رجبی, معصومه, کرمی, فریبا, عاقل, نیما. (1405). ارزیابی تغییرات مورفولوژیکی مجرای رودخانه ارس (بازه خداآفرین تا میل مغان) با استفاده از شاخص های ژئومورفیکی. سامانه مدیریت نشریات علمی, (), -. doi: 10.22034/hyd.2026.72146.1848
معصومه رجبی; فریبا کرمی; نیما عاقل. "ارزیابی تغییرات مورفولوژیکی مجرای رودخانه ارس (بازه خداآفرین تا میل مغان) با استفاده از شاخص های ژئومورفیکی". سامانه مدیریت نشریات علمی, , , 1405, -. doi: 10.22034/hyd.2026.72146.1848
رجبی, معصومه, کرمی, فریبا, عاقل, نیما. (1405). 'ارزیابی تغییرات مورفولوژیکی مجرای رودخانه ارس (بازه خداآفرین تا میل مغان) با استفاده از شاخص های ژئومورفیکی', سامانه مدیریت نشریات علمی, (), pp. -. doi: 10.22034/hyd.2026.72146.1848
رجبی, معصومه, کرمی, فریبا, عاقل, نیما. ارزیابی تغییرات مورفولوژیکی مجرای رودخانه ارس (بازه خداآفرین تا میل مغان) با استفاده از شاخص های ژئومورفیکی. سامانه مدیریت نشریات علمی, 1405; (): -. doi: 10.22034/hyd.2026.72146.1848

ارزیابی تغییرات مورفولوژیکی مجرای رودخانه ارس (بازه خداآفرین تا میل مغان) با استفاده از شاخص های ژئومورفیکی

هیدروژئومورفولوژی
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 27 خرداد 1405
نوع مقاله: پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/hyd.2026.72146.1848
نویسندگان
معصومه رجبی* 1؛ فریبا کرمی2؛ نیما عاقل3
1هیات علمی
2استاد گروه ژئومورفولوژی، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
3دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، پردیس ارس، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
چکیده
این پژوهش با هدف ارزیابی تغییرات مورفولوژیکی بخشی از رودخانه ارس، در بازه خداآفرین تا میل‌مغان، بر پایه شاخص‌های کمّی ژئومورفولوژیکی و تحلیل‌های چندزمانه مربوط به سال‌های ۲۰۰۰، ۲۰۱۲ و ۲۰۲۴ انجام شد. شاخص‌های مورد استفاده شامل ضریب خمیدگی، زاویه مرکزی، نرخ جابجایی جانبی، میانگین جهت‌دار خطی و روش ترانسکت است. برای این منظور، از تصاویر ماهواره‌ای لندست و سنتینل ۲، مدل رقومی ارتفاع (DEM) و نرم‌افزارهای ArcGIS و ENVI استفاده گردید. یافته‌ها نشان می‌دهد که رودخانه ارس در بازه مطالعاتی از دینامیک جانبی قابل توجهی برخوردار است. میانگین نرخ جابجایی جانبی در دوره ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۲ حدود 4/8 متر در سال بوده که در دوره ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۴ به 01/5 متر در سال کاهش یافته که عمدتاً تحت تأثیر تنظیم جریان توسط سد خداآفرین، کاهش دبی و تداوم خشکسالی‌ها بوده است. الگوی پلان‌فرم غالب در طول دوره مطالعاتی، مئاندری بوده و میانگین ضریب خمیدگی بین 28/1 تا 31/1و میانگین زاویه مرکزی بین ۸۸ تا ۹۰ درجه در نوسان بوده‌اند. دو فرآیند کلیدی میان‌بر (به‌ویژه میان‌برهای شوت) و تغییر مسیرهای محلی، نقش اصلی در ایجاد تغییرات ناگهانی و افزایش نرخ جابجایی جانبی در مقاطع خاص داشته‌اند. همچنین، تغییرات جانبی عمدتاً به نفع ساحل راست (ایران) و به زیان ساحل چپ (آذربایجان) بوده که علت آن مداخلات انسانی مانند تثبیت کناره‌ها و تغییر کاربری اراضی در سمت ایران است.
کلیدواژه‌ها
مجرای رودخانه؛ پلان فرم؛ شاخص های ژئومورفومتریکی؛ رودخانه ارس
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 37


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب