آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,504 |
| تعداد مقالات | 18,373 |
| تعداد مشاهده مقاله | 59,614,740 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 20,883,862 |
تلههای ساختاری: ارزیابی تأثیر دوگانه مورفولوژی و کمیت توسعه ساختوسازها بر فراوانی رخداد گرد و غبار محلی و منطقهای (مطالعه موردی:استان کرمان) | ||
| هیدروژئومورفولوژی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 23 خرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/hyd.2026.70008.1824 | ||
| نویسندگان | ||
| سعیده زابلی* 1؛ سعید جهانبخش اصل2؛ علی محمد خورشیددوست3؛ محمود خسروی4 | ||
| 1دانشجوی دکتری آب و هواشناسی در دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی دانشگاه تبریز | ||
| 2Professor, Department of Climatology, Faculty of Planning and Environmental Sciences, University of Tabriz, Tabriz, Iran. | ||
| 3استاد آب و هواشناسی دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی دانشگاه تبریز-تبریز-ایران | ||
| 4استاد آب و هواشناسی،گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| گرد و غبار یکی از مهمترین چالشهای زیستمحیطی در مناطق خشک و نیمهخشک ایران است که پیامدهای گستردهای برای سلامت عمومی، پایداری شهری و مدیریت محیطزیست دارد. با وجود مطالعات متعدد، اغلب پژوهشها بدون تفکیک گرد و غبار با منشأ محلی و منطقهای و بدون توجه همزمان به کمیت و مورفولوژی ساختوسازهای شهری انجام شدهاند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر همزمان کمیت و کیفیت (مورفولوژی و جهتگیری) توسعه ساختوسازهای جدید بر گرد و غبار محلی و منطقهای در استان کرمان انجام شد. دادههای گرد و غبار از 11 ایستگاه سینوپتیک و دادههای ساختوساز از لایه GHSL برای دوره 2005– تا 2020 استخراج شد. برای تحلیل روابط، از رگرسیون دوجملهای منفی با اثرات ثابت استفاده شد. نتایج نشان داد که انسداد مورفولوژیک ساختوسازهای جدید، قویترین عامل افزایش فراوانی هر دو نوع گرد و غبار است، بهگونهای که جهتگیری نامناسب ساختمانها موجب حبس آلایندهها میشود. همچنین، آشفتگی سطح در مناطق کمتراکم، گرد و غبار محلی را بهطور معناداری افزایش داد. در مقابل، کمیت کل ساختوساز اثری دوگانه نشان داد؛ از یک سو از طریق تثبیت سطح گرایش به کاهش گرد و غبار محلی داشت و از سوی دیگر با افزایش زبری و انسداد تهویه، برخی رخدادها را تشدید کرد. این یافتهها نشان میدهد که ساختوسازهای جدید در استان کرمان میتوانند بهعنوان «تلههای آلاینده» عمل کنند و مدیریت گرد و غبار صرفاً با کنترل حجم ساختوساز امکانپذیر نیست. بنابراین، سیاستهای شهری باید بر بهبود کیفیت طراحی آیرودینامیکی، جهتگیری ساختمانها نسبت به باد غالب و تثبیت سطح در نواحی حساس تمرکز یابند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مورفولوژی شهری؛ گرد و غبار محلی/منطقهای (WMO 07/06)؛ رگرسیون اثرات ثابت؛ انسداد تهویه؛ استان کرمان | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2 |
||